پُر فشاری خون یا فشار خون بالا از بیماری های سیستمیک است که عوارض فراوانی را می تواند به همراه داشته باشد. شما می توانید سال ها بدون هیچ علامتی فشار خون بالا داشته باشید، اما به طور ناگهانی متوجه عوارض ناشی از این بیماری گردید، لذا توصیه اساسی آن است که فشار خون خود را به طور دوره ای کنترل نمایید. این موضوع به ویژه با افزایش تدریجی سن اهمیت بیشتری می یابد. چنانچه فشارخون بالا كنترل نشود، خطر مشكلات جدی مانند [External Link Removed for Guests] را در شما افزایش می دهد.
اغلب افرادی كه فشار خون بالا دارند، حتی اگر فشار خون به مرز خطرناكی رسیده باشد، هیچ علامتی ندارند. تعداد كمی از افراد در مرحله ابتدایی افزایش فشار خون ممكن است [External Link Removed for Guests] خفیف، [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests] داشته باشند. این علایم معمولا تا زمانی كه فشار خون به مرحله پیشرفته برسد، اتفاق نمی افتند.
عوامل خطر غیر قابل كنترل فشار خون:
* سن: خطر افزایش فشار خون با افزایش سن، بیشتر می شود.
* نژاد: افزایش فشار خون عموما" در میان سیاه پوستان رایج تر است.
* سابقه خانوادگی: فشار خون بالا با سابقه خانوادگی مرتبط است.
عوامل خطر قابل كنترل فشار خون:
* [External Link Removed for Guests] یا اضافه وزن
* نداشتن فعالیت بدنی: افرادی كه غیر فعال هستند، مستعد ضربان قلب بالاتری هستند. [External Link Removed for Guests] سبب می شود قلبتان با هر انقباض سخت تر كار كند و نیروی قوی تری بر رگ ها وارد شود. نداشتن [External Link Removed for Guests] همچنین سبب افزایش خطر اضافه وزن می شود.
* استفاده از دخانیات: استعمال [External Link Removed for Guests] نه تنها سریعا فشار خون را افزایش می دهد، بلكه مواد شیمیایی موجود در آن به دیواره ی رگ ها آسیب می رساند و این امر سبب باریك تر شدن رگ ها و افزایش فشار خون می گردد.
* مصرف زیاد نمك (سدیم): میزان بالای [External Link Removed for Guests] در رژیم سبب از دست دهی مایعات بدن می گردد و در نتیجه فشار خون افزایش می یابد.
* مصرف مقدار كم پتاسیم: [External Link Removed for Guests] به تعادل مقدار سدیم در سلول ها كمك می كند، چنانچه پتاسیم مصرف نكنید و یا آن را از دست بدهید، ممكن است مقدار زیادی سدیم در بدن شما تجمع یابد.
* مصرف كم [External Link Removed for Guests]
* نوشیدن الكل: [External Link Removed for Guests] می تواند به [External Link Removed for Guests] آسیب برساند. همچنین سبب افزایش فشار خون می گردد، زیرا سبب می شود بدن هورمونی را ترشح كند كه جریان خون و ضربان قلب را افزایش می دهد.
* استرس: [External Link Removed for Guests] زیاد سبب می شود فشار خون به طور موقتی، اما سریعا افزایش یابد.
* بیماری های مزمن خاص: بیماری های مزمن خاص مانند [External Link Removed for Guests] ، [External Link Removed for Guests]، [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests] ممكن است خطر فشار خون بالا را افزایش دهند.
راه های درمان
حتی اگر دارو مصرف می كنید، تغییر در سبك زندگی، به پیشگیری و كنترل افزایش فشار خون كمك می كند. آنچه شما باید انجام دهید:
1- خوردن غذاهای سالم: سعی كنید از رژیم های غذایی كه بر مصرف روزانه [External Link Removed for Guests]، [External Link Removed for Guests]، نان و [External Link Removed for Guests]و [External Link Removed for Guests] تاكید دارند، پیروی كنید. دریافت مقدار زیاد پتاسیم می تواند به كنترل و پیشگیری از فشار خون كمك كند. [External Link Removed for Guests] موجود در غذا را کاهش دهید.
2- نمك را در رژیم غذایی خود كاهش دهید: اگرچه با كنار گذاشتن نمكدان، دریافت نمك كاهش می یابد، ولی شما باید به مقدار نمكی كه در غذاهای فرآوری شده مانند [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests] وجود دارد نیز توجه نمایید.
3- حفظ [External Link Removed for Guests]: اگر اضافه وزن دارید، كاهش حتی 5 تا 7 در صد از وزن اضافی می تواند فشار خون شما را كاهش دهد.
4- افزایش فعالیت بدنی: فعالیت بدنی منظم به كاهش فشار خون و كنترل وزن كمك می كند. حداقل 30 دقیقه در روز فعالیت بدنی داشته باشید.
5- عدم نوشیدن الكل: حتی اگر سالم هستید، [External Link Removed for Guests] سبب افزایش فشار خون شما می شود.
6- سیگار نكشید.
7- مدیریت استرس: كاهش استرس امكان پذیر است استفاده از روش هایی مانند [External Link Removed for Guests] كردن عضلات و تنفس عمیق مفید می باشد. همچنین [External Link Removed for Guests] نیز موثر است.
8- اندازه گیری فشار خون در خانه: این کار شما را از نوسانات ناگهانی فشار خون آگاه می کند.
فشار خون و رژیم غذایی
اولین گام به منظور كاهش فشار خون بالا، داشتن رژیم غذایی سالم است که شامل موارد زیر است:
الف. مصرف بیشتر میوه ها، سبزیجات و [External Link Removed for Guests].
ب. كاهش غذاهایی كه چربی اشباع و كلسترول دارند.
ج. مصرف بیشتر [External Link Removed for Guests]سبوس دار ، [External Link Removed for Guests]، [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests].
د. مصرف كمتر [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests] ها.
ه. مصرف غذاهایی كه بدون نمک (سدیم) و غنی از پتاسیم و [External Link Removed for Guests] هستند.
رژیم غذایی توصیه شده برای کنترل فشار خون شامل تعداد معینی از واحدهای [External Link Removed for Guests] می باشد. تعداد واحدهای مورد نیاز به كالری مورد نیاز وابسته است.
در این برنامه باید مصرف نمک خود را از 2400 میلی گرم (1 قاشق مرباخوری) در روز به 1500 میلی گرم (دو سوم قاشق مرباخوری) کاهش دهید.
توصیه های اساسی برای شروع رژیم:
- سبزیجات را در ناهار و شام مصرف کنید.
- میوه ها را در میان وعده ها مصرف کنید كه شامل مصرف [External Link Removed for Guests] و كمپوت شده نیز است.
- [External Link Removed for Guests] ، كره، [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests] مصرف نکنید و از [External Link Removed for Guests] های كم چرب یا بدون چربی استفاده كنید.
- لبنیات كم چرب را 2 تا 3 بار در روز مصرف كنید.
- مصرف گوشت را به 170 گرم در روز کاهش دهید و غذاهای سبزی دار مصرف کنید.
- سبزیجات، [External Link Removed for Guests]، [External Link Removed for Guests]، غلات سبوس دار و [External Link Removed for Guests] را به رژیم غذایی تان بیفزایید.
- به جای میان وعده های مضر ([External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests] و ...)، از آجیل، بیسكوییت های بدون نمك، [External Link Removed for Guests]، برگه ی میوه ها، ماست كم چرب وسبزیجات خام استفاده كنید.
- [External Link Removed for Guests] را به دقت بخوانید و محصولات با سدیم كمتر را انتخاب كنید.
برای مشاهده ی وب سایت دکتر حمیدرضا فرشچی می توانید به آدرس اینترنتی [External Link Removed for Guests] مراجعه نمایید.
دکتر حمیدرضا فرشچی - همکار تبیان
متخصص تغذیه - فوق تخصص دیابت و چاقی