ريز ريز کردن هواپيماهای پيشرفته ۴۰ ميليون دلاری از ترس ايران!

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و گرامی, جناب f-35
درود بر شما

منبع شما بابت اینکه ایران قطعات رده کیفی 3 و 4 را از چین و هند میگیره چیه؟ / با توجه به حفاظت اطلاعاتی که به نسبت در نیروی هوایی در کمترین جاها اعمال میشه بشه مشخص کرد که قطعاتی که لازمه از چه کشورهایی تهیه میشه.

در ابتدا خاطرنشان مینمایم نیروی هوایی قطعات مورد نیاز را به سازندگان کشورهای مذکور سفارش میدهد و این موضوع تفاوت بسیار زیادی با خریداری آنها دارد. همچنین با صرف نظر از منایع بنده, چنانچه با تعاریف بین المللی Products Quality در صنایع تخصصی آشنایی داشته باشید, تولید قطعات در رده کیفی A و B صرفا" توسط سازنده اصلی و سایر کمپانی های مشارکت کننده در پروسه ساخت (در اینجا Northrup Grumman و General Electric) و دارای دستورالعمل های مرجع از جانب طراح اولیه امکان پذیر میباشد و تولیدات سایر کمپانی های ثالث متشکل از روش های مهندسی معکوس, تولید تحت لیسانس (در برخی موارد), تولید سفارشی و ... در رده کیفی C و D قرار میگیرند.

 [External Link Removed for Guests] 

تا جایی که بنده اطلاع دارم! قطعات بسیاری در صها و ستاد نیروی هوایی تولید و ساخته می شوند. / هند و چین و... در کار نیست!

همانطور که پیشتر نیز در تاپیک های مرتبط بررسی نمودیم, بخش اعظم قطعات تولید داخل در غالب مجموعه های جهاد خودکفایی (متفاوت با ستاد), صنایع هوایی و ... شامل موارد عمومی و غیر تخصصی در حوزه های حساس میگیرند و سایر قطعات نیمه حساس و دقیق همچون بلبرینگ ها, رول برینگ ها, برخی Shaft های محوری و ... توسط سازندگان خارجی (بسیار فراتر از چین و هند!) و در پروسه تولید به روش سری و ممتد ساخته میگیرند و تولید هیچیک از آنها به روش های انفرادی حتی جهت سازندگان اصلی دارای توجیه اقتصادی نمیباشد. چنانچه یکبار دیگر متن پست های گذشته را با دقت مورد مطالعه قرار بدهید, مثال واشرها و ... جهت آشنایی دوستان گرامی با قطعات Non Licensor در حوزه تجهیزات صنعتی اعم از نفتی و پالایشگاهی مطرح گردید. هرچند لازمه تولید برخی از آنها نیز دارا بودن دانش فنی و تکنولوژی بالا میباشند!

 [External Link Removed for Guests] 

موفق باشید

[R.A.F]

[COLOR=#000000]با توجه به  [COLOR=#000000]Licensor بودن اکثر آنها, حتی چنانچه به دانش تولید و کلیه زیر ساخت های تولید آن محصول دست پیدا کنیم بازهم نمیتوانیم آنها را تولید نمائیم زیرا در اینصورت کمپانی دارنده License و Patent مربوطه, با استناد به قوانین بین المللی میتواند از تولید کننده داخلی شکایت نماید. بنابراین در حال حاضر تنها راه موجود و مقرون به صرفه (نسبت به سایر روش ها) خرید قطعات از طریق واسته های بین المللی و بازار سیاه میباشد.  

کپی کردن قطعات و ابزاری که وجودش با امنیت ملی کشوری گره خورده [COLOR=#000000]License و Patent بر نمیداره.

همین الانشم شرکت بل از هسا شاکیه، اما غیر از شکایت چیکار دیگه تونست بکنه؟

در ضمن کپی کاری اسلحه برخلاف کالاهای تجاری کاری مرسوم بحساب میاد، بطور مثال کلاشینکف و آر پی جی بدلیل کارایی بالاشون توی خیلی از کشورها منجمله ایران تولید میشه و روسیه هم تا بحال از کسی شکایت نکرده.

یا اینکه اس 300 در چین کپی شده و با نام دیگری معرفی شده.



در مورد قطعات خاص هم بعضی از اونها که دانش فنی شون فعلا وجود نداره، از بازار سیاه خریده میشه و یکسری دیگر هم هست که ممکنه امکان ساختش وجود داشته باشه اما با توجه باینکه هزینه R&D و تولید اون بقدری بالاست که توجیه اقتصادی نداره و بصرفه تر اونه که با قیمتهای بالا از بازار سیاه تهیه بشه.


اما این خرید از بازار سیاه با قیمتهای بالا بازهم برای ما صرف میکنه، بطور مثال ما با این قطعات خاص هلیکوپتر یا اسلحه ای تولید میکنیم که اگر میخواستیم این پرنده یا اسلحه رو بطور کامل از خارج تهیه کنیم، (هرچند بهمون هم نمیدن) به قیمتی باید میگرفتیم که این تفاوت قیمت بازار سیاه قطعات، مبلغ چشمگیری نبود.

همین قاعده در مورد قطعات پرنده های مسافری، در صورتی که overhaul آنها به کشورهای غربی سپرده میشد صدق میکنه.




پس بنظر من زیاد فکرتون رو با این افکار که قطعات با قیمت آنچنانی به ایران فروخته میشه مشغول نکنید.

این غربیها تنها چیزی که برای عرضه دارند تکنولوژیشونه که سعی میکنن اون رو به بهترین قیمت بفروشن ( همونطور که ما سعی میکنیم نفتمون رو با کمک اپک به بهترین قیمت بفروشیم ) حالا وقتی میبینن یک کشوری مثل ایران هرچند با فاصله داره وارد قلمرو اونا میشه سعی میکنن هرچور شده چوب لای چرخش بذارن و این تحریم و فروش قطعات به (مثلا) سه برابر قیمت برای اینه که اونا نتونستن اون پول گندهه رو بگیرن (منظور نتونستن پرنده یا اسلحه خودشون رو صد البته همراه با دستورالعمل خاص خودشون !! بفروشند ) حالا دارن اینجوری تلافی میکنن.




این چین و هند رو هم خواهشا دست کم نگیرید، بطور مثال من خودم یک لوله فروش معروف آلمانی میشناسم که تخصصش در لوله های بدون درزه (Seamless tube) که بسیاری از جنسهایش رو از یک شرکت چینی به نصف قیمت میخره و با مارک و البته قیمت خودش میفروشه.


چین امروز داره راهی رو میره که ژاپن دیروز داشت میرفت !
 

[mymail]

سلام علیکم
کاپیتان پایلوت گرامی اگه میشه یه توضیحی در مورد این قطعه توی تصاویر بدید ممنون میشم.
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

[R.A.F]

سلام علیکم
کاپیتان پایلوت گرامی اگه میشه یه توضیحی در مورد این قطعه توی تصاویر بدید ممنون میشم.
[External Link Removed for Guests]
[External Link Removed for Guests]

به احتمال خیلی زیاد اینا پره های کمپرسور موتور جت هستش که بصورت 8 تایی به روش ریخته گری گریز از مرکز (Centrifuge) تولید میشه و در مراحل بعدی قسمتهای اضافی و قسمت قیف مانند از پره ها جدا و در نهایت پره ها پرداخت و برای مونتاژ آماده میشن.

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و گرامی, جناب [COLOR=#0070c0]R.A.F  
درود بر شما

با سپاس از توضیحات شما

احتراما" چند نکته و برداشت اشتباه را مجددا" مرور مینمائیم:

کپی کردن قطعات و ابزاری که وجودش با امنیت ملی کشوری گره خورده License و Patent بر نمیداره.

لازم است یکبار دیگر یادآوری نمایم بحث Licensor بودن تجهیزات صنعتی, پیرامون صنایع نفت و گاز مطرح گردید و بر همین اساس هیچیک از پیمانکاران خصوصی وارد پروسه ساخت و کپی برداری غیر قانونی نمیگردند زیرا انجام این عمل مساوی است با تحریم شرکت و مسدود شدن اموال خارجی. این مسئله دارای تفاوت های بسیار زیادی با بحث تامین و تولید قطعات هوایی و نظامی میباشد زیرا بخش اعظم قطعات به دلیل نوع تکنولوژی, فاقد Patent میباشند و آن دسته از موارد معدود دارای License و Patent نیز در اثر زمان و گذشت بیش از 20 سال, هم اکنون فاقد ارزش حمایت های حقوقی میباشند.

 [External Link Removed for Guests] 

شرکت بل از هسا شاکیه، اما غیر از شکایت چیکار دیگه تونست بکنه؟

هرچند موضوع شکایت کمپانی Bell از "شرکت هواپیما سازی ایران" هیچگونه ارتباطی با بحث تولید قطعات انحصاری نداشت و این موضوع بطور مستقیم در جهت اعتراض به کپی برداری از بالگردهای Bell 206 Jet Ranger تحت عناوین دیگر تسلیم گردید, با اینحال نتیجه آن منجر به تحریم چندین شرکت داخلی و خارجی و همچنین مصادره اموال آنها گردید!

بطور مثال کلاشینکف و آر پی جی بدلیل کارایی بالاشون توی خیلی از کشورها منجمله ایران تولید میشه و روسیه هم تا بحال از کسی شکایت نکرده.

همانطور که در ابتدای پست ذکر گردید, بحث تسلیحات نظامی دارای تفاوت های بسیار زیادی میباشد و تسلیحات خاص در بسیاری از موارد جهت جلوگیری از فاش نمودن تکنولوژی آنها, فاقد گواهینامه های ثبت میباشند و صرفا" در اختیار Trade Mark سازنده قرار دارند. هرچند تولید و انحصار سلاح های AK-47 و RPG-7 متعلق به دهه 50 و 60 میلادی میباشد و در آن زمان قراردادهای بین المللی بسیار زیادی جهت تولید تحت لیسانس آنها با شوری سابق امضا شد, اما بر اساس قوانین بین المللی حمایت معنوی یک اختراع حداکثر به مدت 20 سال تحت مالکیت مخترع و صاحب امتیاز خود میباشد و پس از آن به عنوان یک محصول عمومی شناخته میگردد و کمپانی های مختلف اجازه بهره برداری از آن را پیدا میکنند.

این خرید از بازار سیاه با قیمتهای بالا بازهم برای ما صرف میکنه، بطور مثال ما با این قطعات خاص هلیکوپتر یا اسلحه ای تولید میکنیم که اگر میخواستیم این پرنده یا اسلحه رو بطور کامل از خارج تهیه کنیم، (هرچند بهمون هم نمیدن) به قیمتی باید میگرفتیم که این تفاوت قیمت بازار سیاه قطعات، مبلغ چشمگیری نبود.

احتراما" این نوع مقایسه کاملا" اشتباه است. چنانچه اعتبار فرضی X دلار را به عنوان بودجه نوسازی هوانیروز و نیروی هوایی در نظر بگیریم, کشورهای فاقد تحریم به راحتی میتوانند با صرف این مبلغ ناوگانی از بهترین بالگردها و هواپیماهای روز را به همراه خدمات تعمیر و نگهداری مستمر تهیه نمایند, در حالیکه این موضوع و اختلاف مبلغ در خصوص کشور عزیزمان صرفا" میتواند ناوگان فرسوده و قدیمی را در خدمت باقی نگاه دارد و این دقیقا" نقطه عدم مقرون به صرفه بودن بازارهای سیاه نسبت به خرید مستقیم میباشد.

همین قاعده در مورد قطعات پرنده های مسافری، در صورتی که overhaul آنها به کشورهای غربی سپرده میشد صدق میکنه.

تعمیرات اساسی و Overhaul هواپیماهای مسافربری به رقم انجام آنها در داخل کشور, هیچگونه ارتباطی با رویه تامین قطعات آنها ندارد و این قبیل موارد با محدویت های بسیار کمتر نسبت به انواع نظامی, همچنان از کشورهای غربی تهیه میگردند. علم تعمیر و نگهداری هواپیماهای مسافربری بر اساس Log Book و Technical Manual های سازنده, سال ها توسط متخصصان کشورمان قابل اجرا بود اما از آنجا که مراکز تعمیر اساسی و شرکت های هواپیمایی فاقد مجوزهای بین المللی جهت انجام این عمل بودند, ناگذیرا" هواپیما به خارج از کشور ارسال میگردید. در 2 سال گذشته تعداد بسیار زیادی از مراکز تعمیر و نگهداری داخلی موفق به کسب مجوزهای لازم از سازمان های اروپایی گردیدند و بر همین اساس این قبیل تعمیرات با قطعات خارجی در داخل کشور انجام میگردند. لازم به ذکر است اتحادیه اروپا و سایر کشورهای پیشرو در صنعت هوانوردی, از ورود هواپپیماهای تعمیر شده در مراکز فاقد مجوزهای بین المللی ممانعت به عمل می آورند.

 [External Link Removed for Guests] 

=======================

دوست عزیز و گرامی, جناب [COLOR=#0070c0]mymail  
درود بر شما

اگه میشه یه توضیحی در مورد این قطعه توی تصاویر بدید ممنون میشم.

در خصوص قطعات مذکور و همچنین سایر مراحل موجود در آلبوم فوق, میتوانید توضیحات تکمیلی را در تاپیک "بازدید فرمانده نیروی هوایی عمان از مرکز اورهال نیروی هوایی" مشاهده نمائید. تشخیص دقیق نوع کاربرد و جزعیات قطعات یک هواپیما صرفا" توسط متخصصان همان نوع قابل بررسی میباشد. با اینحال جنس قطعه اولیه از آلیاژهای فلزی و کامپوزیت به همراه Primer ثانویه به رنگ سبز میباشد و این موضوع نشان دهنده اهمیت پایداری و عملکرد آنها است. در تصویر دوم نوعی پوشش خارجی و مشابه ترکیبات کلسیت و الیاف بر روی آنها قرار گرفته است که میتواند دلیلی بر عملیات قالب گیری و ریخته گری باشد. در این خصوص احتمالا" جناب oweiys گرامی به عنوان متخصص متالوژی بهتر میتوانند نظر تخصصی خود را مطرح نمایند. با اینحال قطعه مذکور از لحاظ ظاهر, استقامت, جنس و ... مشابه هیچیک از بخش های دوار در موتور جت نمیباشد.

 [External Link Removed for Guests] 

موفق باشید

[R.A.F]

دوست گرامی کاپیتان پیلوت

من نظر شخصی خودم رو گفتم و انتظار ندارم همه اون رو قبول کنند، نه دیدگاه من و نه دیدگاه شما وحی منزل نیست که کسی نتونه اون رو نقض کنه، قبول یا قبول نکردن دیدگاههای ما بعهده خوانندگان محترم این انجمنه.



با توجه به علاقه وافر شما به امر هوانوردی، جنابعالی صرفا به نو و تازه نفس بودن ناوگان هوایی توجه دارید، اما هزینه نوسازی ناوگان هوایی مان با پرنده های غربی، تنها پرداخت مبلغ ارزی اونها نیست، بلکه هزینه های سیاسی سنگینتری هم به کشور تحمیل میکنه که مسئولین این کشور فعلا ترجیح دادن که این هزینه رو پرداخت نکنند.

در خصوص قطعات مذکور و همچنین سایر مراحل موجود در آلبوم فوق, میتوانید توضیحات تکمیلی را در تاپیک "[url=topic-t80773-12.html]بازدید فرمانده نیروی هوایی عمان از مرکز اورهال نیروی هوایی[/url]" مشاهده نمائید. تشخیص دقیق نوع کاربرد و جزعیات قطعات یک هواپیما صرفا" توسط متخصصان همان نوع قابل بررسی میباشد. با اینحال جنس قطعه اولیه از آلیاژهای فلزی و کامپوزیت به همراه Primer ثانویه به رنگ سبز میباشد و این موضوع نشان دهنده اهمیت پایداری و عملکرد آنها است. در تصویر دوم نوعی پوشش خارجی و مشابه ترکیبات کلسیت و الیاف بر روی آنها قرار گرفته است که میتواند دلیلی بر عملیات قالب گیری و ریخته گری باشد. در این خصوص احتمالا" جناب oweiys گرامی به عنوان متخصص متالوژی بهتر میتوانند نظر تخصصی خود را مطرح نمایند. با اینحال قطعه مذکور از لحاظ ظاهر, استقامت, جنس و ... مشابه هیچیک از بخش های دوار در موتور جت نمیباشد.

علیرغم بکار بردن اصطلاحات آنچنانی از طرف شما و همچنین بر خلاف نظر شما این قطعه دقیقا همون چیزی هست که من گفتم، این قطعه پرره های کمپرسور موتور جت هستش که با یک سرچ ساده در اینترنت (Jet engine Compressor Blade ) مشابه این قطعه رو میتونید مشاهده بکنید.
همانطور که میدونید پرره های کمپرسور یکی از حساسترین قطعات موتور جت بحساب میاد و ملاحظه میفرمایید که این قطعه در داخل کشور تولید میشه و از بازار سیاه و کشورهای چین و هند تامین نمیشه !




[External Link Removed for Guests]


[External Link Removed for Guests]



با سپاس

[CAPTAIN PILOT]

 دوست عزیز و گرامی, جناب [COLOR=#0070c0]R.A.F
درود بر شما

صحبت های پیشین بنده هیچگونه ارتباطی با سیاست های نیروی هوایی و ... نداشتند و آنچه مورد اشاره قرار گرفت, در واقع یک اصل علمی و قانون در تجارت بود.

با توجه به علاقه وافر شما به امر هوانوردی / بر خلاف نظر شما این قطعه دقیقا همون چیزی هست که من گفتم، این قطعه پرره های کمپرسور موتور جت هستش که با یک سرچ ساده در اینترنت (Jet engine Compressor Blade) مشابه این قطعه رو میتونید مشاهده بکنید.

دوست گرامی, مباحث Gas Turbine Science و Aircraft Propulsion Technology از جمله دروس تخصصی و مورد علاقه بنده میباشند. با اینحال از آنجا که تخصص بنده در بحث تعمیر و نگهداری نمیباشد و خصوصیات قطعه مذکور در نگاه اول مشابه هیچیک از موارد مورد استفاده در هواپیما نیست, بنده ارائه نظر تخصصی را به دوستان گرامی محول نمودم. با اینحال یادآوری مینمایم در تولید تیغه های کمپرسور و توربین های موتور جت از تکنولوژی Hot Forging به همراه ماشین آلات سنگین Flank Milling و آلیاژهای تیتانیوم, نیکل, آلومینیوم و ... استفاده میگردد که هیچگونه شباهتی با روش بسیار سنتی موجود در تصاویر مورد سوال ندارند. ممکن است محصول نهایی این فرآیند که بیشتر مشابه روش بسیار قدیمی Investment Casting   د, در نمونه های مدل و Prototype نمایشی موتورهای توربین گازی مورد استفاده قرار بگیرد اما این محصول به هیچ عنوان توانایی تحمل دمای 2000 درجه سانتیگراد و فشار Static و نیروی گریز از مرکز حاصل از دوران محور مرکزی موتورهای جت با 500000 دور در دقیقه را نخواهد داشت!

بخشی از دستگاه های مورد استفاده در پروسه تولید تیغه های کمپرسور و توربین گازی:

 [External Link Removed for Guests]

[External Link Removed for Guests]
 

ملاحظه میفرمایید که این قطعه در داخل کشور تولید میشه و به کشورهای چین و هند سفارش داده نمیشه !

در خصوص مبحث سفارشات خارجی گویا پس از ارائه توضیحات شفاف در 2 پست پیشین همچنان برخی نکات مبهم وجود دارد. با صرف نظر از غیر قابل استفاده بودن تیغه های تولیدی به روش مذکور در موتورهای حقیقی, چنانچه یکبار دیگر به دقت پست های پیشین را مطالعه نمائید, صراحتا" ذکر گردیده است قطعاتی همچون بلبریگ های مرکب, رول برینگ های محوری و ... که تولید آنها به روش های Series مقرون به صرفه میباشد, ثبت سفارش میگردند.

 [External Link Removed for Guests]
تیغه های نهایی
 

موفق باشید

[R.A.F]

ممکن است محصول نهایی این فرآیند که بیشتر مشابه روش بسیار قدیمی Investment Casting میباشد, در نمونه های مدل و Prototype نمایشی موتورهای توربین گازی مورد استفاده قرار بگیرد

ایکاش موقعی که مبحث Investment casting رو مطالعه میفرمودین، به این نکته هم توجه میفرمودین که برای قطعاتی که تحت فشار بالا قرار دارند، بعد از این روش سنتی! مرحله دومی هم وجود داره که با قرار دادن قالب شنی در دستگاه گریز از مرکز، فلز مذاب درون قالب بشدت فشرده میشه تا سختی لازم رو بدست بیاره.


روش فورج یا بقول شما Hot forging هم چیز آنچنان پیچیده ای نیست که در ایران قابل انجام نباشه، در این روش اول قالب قطعه بوسیله دستگاه اسپارک ساخته میشه و بعد قطعه بصورت گداخته درون قالب ساخته شده که قبلا به پرس نصب شده پرس میشه، در حقیقت این نوع پیشرفته ای از روش سنتی آهنگری است که آهن گداخته رو با پتک شکل میدادند، که میل لنگ و میل بادامک به این روش تولید میشوند.

پس این روش هم روش پیچیده ای نیست که نشه در ایران اجرایش کرد، و اگر ایران برای تولید پرره های کمپرسور روش گریز از مرکز رو انتخاب کرده دلیلی بغیر از محدودیت داشته دوست من.

اون تصویری هم که از دستگاه باصطلاح Hot Forging نشون دادید، در حقیقت یک پرس ساده هستش که در مقابلش یک روبوت قرار داره که داره قطعه رو از درون قالب بر میداره یا بالعکس.




شاتون تازه فورج شده

در خصوص مبحث سفارشات خارجی گویا پس از ارائه توضیحات شفاف در 2 پست پیشین همچنان برخی نکات مبهم وجود دارد. با صرف نظر از غیر قابل استفاده بودن تیغه های تولیدی به روش مذکور در موتورهای حقیقی, چنانچه یکبار دیگر به دقت پست های پیشین را مطالعه نمائید, صراحتا" ذکر گردیده است قطعاتی همچون بلبریگ های مرکب, رول برینگ های محوری و ... که تولید آنها به روش های Series مقرون به صرفه میباشد, ثبت سفارش میگردند.

من منکر خرید قطعات از خارج از کشور نیستم، اما موضوع به این شوری هم که شما میفرمایید نیست.

[oweiys]

سلام

هیچگونه شباهتی با روش بسیار سنتی موجود در تصاویر مورد سوال ندارند

خبرگزاری فارس تصاویر مربوط به کارگاهها و کارخانه های تولید قطعه رو منتشر نکرده ؛ لیکن این موضوع نشان دهنده عدم

قابلیت ساخت و یا ساخت با کیفیت پایین قطعات نیست. فُرج ، نورد ، متالورژی پودر و .... در کشور انجام پذیر

هستش برای مثال بسیاری از قطعات صنعت خودرو سازی مربوط به کارگاهها و کارخانه های فُرجینگ کشور هست.

دستگاه فُرج با پرس هیدرولیک :

[External Link Removed for Guests]

اون تصویری هم که از دستگاه باصطلاح Hot Forging نشون دادید، در حقیقت یک پرس ساده هستش که در مقابلش یک روبوت قرار داره

ایران برای تولید پرره های کمپرسور روش گریز از مرکز

هر زمان که اسم پره های توربین رو می شنوم ، یاد سوپر آلیاژ ها (ابر آلیاژها) و متالورژی پودر می کنم ، به دلیل شرایط ویژه پره های توریبن

( تنش های وارد شده - خوردگی - خزش - خستگی و ...) این قسمت حساس باید از مواد کاملا مقاومی ساخته بشه .

جدولی از اَبر آلیاژها با مشخصات و کاربردشان در هوافضا :

[External Link Removed for Guests]

در مورد ربات ها برای مثال ، ربات فُرج در متالورژی پودر ، قطعاتی که قبلا با متالورژی پودر تف جوشی (زینتر) شدند رو برای افزایش سختی

و چگالی تحت فشار (پرس) قرار میدهد ، زیرا که یکی از معایب متالورژی پودر چگالی کم قطعه هستش ، لیکن محاسن زیادی هم داره ؛

مثل ایجاد آلیاژهایی با فلزات مختلف و دمای کمتر ساخت قطعه و ....

ربات خودکار فُرج :




------------------------------------------------------

شما یک قطعه بسیار کوچک منیزیمی رو در هواپیما نظر بگیرید ، با توجه به ویژگی واکنش پذیری منیزیم و در نتیجه مسائل ریخته گری پیش

آمده ، شما سرمایه گذاری زیادی می کنید تا این قطعه رو بسازید یا اون رو به بخش خصوصی واگذار می کنید؟

   [External Link Removed for Guests]  

[big-man]

دوستان نمیدونید اگه جنگ بشه چقدر جالب میشه نبرد هوایی ایران و آمریکا.....



ایران با اون هواپیماهاش و آمریکا هم با این هواپیماهاش که بیشتر به سفینه ی فضایی شبیه اند تا هواپیما