حمله هوایی اسرائیل به یک راکتور هسته ای درمنطقه دیرالزور در سوریه درست در نیمه شب به وقت محلی در 6 سپتامبر 2007 به اجرا در آمد. کاخ سفید و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا CIA بعد تایید کردند که این یک سایت هسته ای با اهداف نظامی بوده هر چند که سوریه این مورد را تکذیب کرد.
تحقیقات آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) در ابتدا نشان داد که شواهدی از اورانیم و گرافیت که نشان دهد این محل آلوده به مواد میباشد در دست نیست. ابتدا آژانس قادر به رد یا قبول این موضوع نبود چرا که دولت سوریه مانع از تحقیقات کامل گروه حقیقت یاب این سازمان شد. ولی سوریه همچنان این مورد را انکار میکرد.در ماه آوریل 2011 آژانس بین المللی انرژی اتمی رسما تایید کرد که این یک راکتور هسته ای بوده است.
با توجه به گزارشات موجود این حمله توسط نیروی هوایی اسرائیل اسکادران 69 آنجام شده و در این عملیات حداقل 11 جت جنگی از نوع اف-15 ال ، F - 15s و اف-16 ال که سوفا نامیده میشود به همراه یک هواپیمای ELINT و یک هلی کوپتر شرکت داشتند.
محدوده عمل جتهای اسرائیلی
جت ELINT یا Gulfstream G550
مدلی از نوع AEW
مدلی از نوع ELINT
یک جت با سرعت 0.8 ماخ میباشد که برد عملیاتی آن 6750 ناتیکال مایل است و اسرائیل تعداد 4 فروند از این مدل را به پیشرفته ترین ادوات جاسوسی و شنود و سیستم جنگ الکترونیک که خودش تولید کرده مجهز کرده است. گفته میشود این تنها مدل از این هواپیما هست که توسط اسرائیل به صورت غیر معمول مجهز به سامانه های مختلف الکترونیکی شده است.
حداقل تجهیزات مشخص 4 رادار آرایه فازی در زیر بدنه و یک رادار خاص نمونه فشرده از رادار فالکون در جلوی کابین در مدل AEW و یک نوع سامانه جنگ الکترونیک در دم نصب میباشد ، بعلاوه تجهیزات ارتباط با ماهواره و 6 نفر خدمه متخصص دارد. هواپیما به اسرائیل تحویل داده شده و بعد با تجهیزات تولید داخل اسرائیل که محرمانه میباشد و تجهیزاتی آمریکایی تجهیز شده است.
دو فروند از این مدل در فرودگاهی در نزدیکی نگب قرار دارد.
مدلی از هواپیمای E-3C قبلی اسرائیل و راداری با نام فالکون
گفته میشود شرکت نورث روپ گرومن مدلی از این هواپیما را تحت نام RQ-37 به مدل بدون خلبان تبدیل کرده چیزی مانند بهپاد گلوبال هاک و در حال آزمایش آن میباشد این مدل توان جاسوسی فوق پیشرفته ای دارد و برای نیروی دریایی این طرح دنبال میشود.گفته شده عربستان علاقمند خرید مدل کابین دار این جت شده تا ناوگان خود را در زمینه شناسایی بهبود بخشد.
حمله به سوریه....
در طول این ماموریت حداقل 4 جت جنگی وارد حریم هوایی سوریه شدند در حالی که مجهز به بمب های 500 پندی و موشکهای ماوریک AGM-65 بودند تعدادی از این جت ها حامل مخزن سوخت در منطقه ای خارج از مرز سوریه قرار داشتند.
بعد از حمله مشخص شد گروهی از کماندوهای ویژه با نام Sayeret Matkal نقش کلیدی در شناسایی سایت داشته اند.
اتفاقات قبل از حمله
در سال 2001 سرویس اطلاعاتی اسرائیل موساد متوجه شد که رئیس جمهور سوریه ، بشار اسد بازدیدی با مقامات کره شمالی داشته که موضوع اصلی این بازدید تحویل سلاح پیشرفته به سوریه بوده. سرویس اطلاعات نظامی اسرائیل گفت که به احتمال زیاد سلاح مورد نظر موشک هسته ای بوده اما موساد این نظریه را رد کرد.
در بهار سال 2004 گزارشی از سوی بخش اطلاعاتی ایالات متحده نشان داد که سوریه وکره شمالی چند مدتی هست که در منطقه ای از صحرا به نام خیبر همکاری داشته اند واحد 8200 اسرائیل با استفاده از رادارهای تجسس پیشرفته موفق به شنود وتهیه نقطه دقیق فعالیت همراه با اطلاعات ارزشمندی شد که گفته آمریکایها را کاملا تایید کرد.
در دسامبر 2006 ، سرویس اطلاعاتی موساد متوجه میشود یک مقام ارشد سوریه قصد سفربه لندن با یک نام کاذب جهت ملاقات با یک مامور کره ای را دارد. آنها هتل این مقام را شناسایی ، ساعت ورود ، نام فرودگاه در لندن و شماره اتاق این مقام ارشد را بدست می آورند. موساد حداقل 10 نفر را در سه گروه تقسیم و به لندن اعزام میکند. گروه اول به فرودگاه هیترو فرستاده می شوند تا مقام را شناسایی و او را همراهی کنند ، گروه دوم به هتلی که مقام سوری رزرو کرده میروند. گروه سوم مخصوص زیر نظر گرفتن اطراف و افراد در هتل وبیرون هتل میشوند. در این گروه 10 نفره افرادی از بخش ویژه به نام کایدون که متخصص در ترور بوده و افرادی از بخش ناگب ، که متخصص در ورود به ساختمانها و سفارتخانه ها و نصب دستگاه هستند نقش اصلی را داشتند.
مقام سوری در روز اول به سفارت سوریه میرود در حالی که کاملا زیر نظر تیم کایدون بوده سپس برای خرید به بازار میرود. این در حالی بود که گروه ناگب وارد اتاقش شده بودند و قفل لپ تاپ او را شکسته و تمام اطلاعات داخل آن را سرقت میکنند. ابتدا طبق برنامه آنها تصمیم میگیرند تا هردو نفر را در لندن بکشند اما موساد دستور میدهد تا جاسوسی جهت بدست آوردن مدرک بیشتر ادامه یابد.دلیل تغییر نظر موساد بررسی مدارک بوده، هنگامی که در مقر موساد اطلاعات بررسی میشود صدها نقشه وعکس از تجهیزات موجود در خیبر مثل مراحل ساخت وساز بدست می اید که علاوه بر آن مکاتبات مخفی بین سوریه وکره شمالی نیز بدست می آید. در یکی از عکسها یک مقام هسته ای از کره شمالی به نام چی بو در جلسه ای با ابراهیم عثمان ، مدیر انرژی اتمی سوریه نیز دیده می شد.سپس متخصص کامپیوتر گروه نوعی نرم افزار پیشرفته را روی لپ تاپ نصب میکند تا بتوانند بعدا به جاسوسی ادامه دهند.
ایهود اولمرت نخست وزیر از آن مطلع میشود. یک ماه بعد ، نخست وزیر اولمرت با تشکیل گروه مخفی گزارشات را بررسی میکند. شش ماه بعد سرتیپ Ya'akov Amidror یکی از این سه نفر به اطلاعات اولمرت میرساند که سوریه همکاری هسته ای با ایران و کره شمالی را در سایت خود شروع کرده بر طبق اسناد بدست آمده ایران مبلغ 1 میلیارد دلار به این پروژه اختصاص داده است و برنامه ریزی شده با استفاده از تسهیلات سایت خیبر بجای مرکزی در ایران در این منطقه غنی سازی اورانیم آنجام دهد. تعدادی متخصص هسته ای از کره شمالی در این مرکز گروه را هدایت میکردند.
در جولای 2007 ، انفجاری در حلب واقع در شمال سوریه رخ میدهد برطبق گزارشات 15 پرسنل نظامی سوریه کشته و 50 نفر مجروه میشوند. بنا به اطلاعات بدست آمده انفجار این تاسیسات در پی یک آتش سوزی بوقوع می پیوندد.
یک هفته نامه دفاعی ادعا مکیند که این اتفاق درحین آزمایش یک موشک اسکاد مدل C مجهز به کلاهک گاز خردل اتفاق افتاده است.
یک مقام ارشد ایالات متحده به شبکه خبری ABC در تابستان 2007 بیان میکند که اسرائیل مشکوک به این بوده که سوریه تاسیسات هسته ای فعال داشته و آنها جهت آگاهی از کارهای در حال اجرا در این سایت دو نفر از ماموران خود را وارد سایت کرده و این دو نفر به عنوان کارمند مشغول به کار شدند. از این طریق موساد موفق به تهیه تصویر و گزارش از پروژه خیبر شدند همچنین نوع تجهیزات و مکان دقیق نیز شناسایی شد.
بعد از مدتی کماندوهای Sayeret Matkal واحد نیروی ویژه اسرائیل ، مخفیانه به سایت نفوذ و موفق میشوند نمونه ای از چند نوع ماده را به اسرائیل ببرند.
در اوت سال 2007 جهت بررسی دقیق دو هلیکوپتر اسرائیلی در حالی که 12 نفر از جمله چند متخصص هسته ای و دستگاه ردیابی مواد هسته ای داشتند وارد سوریه شدند آنها موفق شدند تعدادی عکس ومقداری از نمونه خاک سایت را بردارند. با وجود اینکه دو هلیکوپتر به همراه نمونه ها و متخصصین موفق شدند به اسرائیل برگردند اما ماموریت به درگیری با تعدادی از نیروهای ویژه سوری کشیده شد و چندین نفر از نیروهای اسرائیلی کشته میشوند اما تمام افراد موفق به خروج میشوند.
تجزیه تحلیل خاک مشخص کرد که رگه هایی از فعالیت هسته ای وجود دارد.ایالات متحده تایید کرد که آزمایش نشان داده مواد از کره شمالی آمده است. همچنین حمله به سایت را تایید کرد.
مقامات ارشد ایالات متحده بعد ادعا کردند که از موضوع تنها مدتی قبل از حمله آگاه شده اند.
در قسمتی از دفتر خاطرات جورج دبلیو بوش نوشته شده که آقای اولمرت نخست وزیر اسرائیل از ما تعدادی بمب جهت انهدام سایت سوریه درخواست کرد ، اما من مخالفت کردم. بوش نوشته که اولمرت از ما چراغ سبز برای حمله میخواست اما ما مخالفت کردیم و ما راه تحریم سوریه را مطرح کردیم. اما اولمرت خود تصمیم گرفت که حمله کند من فکر میکنم او بنا به وظیفه حفاظت از امنیت اسرائیل تصمیم گرفته.
گزارشات دیگری نشان داد که برنامه ریزی حمله به سایت سوریه از 14 جولای شروع شده بود اما برخی مقامات آمریکایی از جمله کاندولیزا رایس ترجیح میداد از راه محکومیت عمومی سوریه در مجامع جهانی جلو آن گرفته شود و با این کار جلو حمله اسرائیل را بگیرند. از طرفی اسرائیل به شدت از درز کردن اطلاعات به مطبوعات ترس داشت وتاخیر را عامل شکست میدانست آنها اعتقاد داشتند که اگر جامعه جهانی از موضوع مطلع شوند دیگر نمی شود هدف را نابود کرد و سوریه موفق به وقت کشی میشود و این برای اسرائیل گران تمام خواهد شد.
ساندی تایمز گزارش داد که ماموریت شخصا توسط اهود باراک وزیر دفاع اسرائیل فرماندهی شد.
سه روز قبل از حمله ، کشتی 1700 تنی کره شمالی با پرچم کومور در حالی که حامل مواد بوده با عنوان کشتی حامل سیمان در بندر Tartus سوریه لنگر می اندازد. متخصصین اسرائیلی کشتی را توسط نصب ردیاب اینترنتی ردیابی کرده بودند و با نفوذ دادن افراد خود و پرداخت پول موفق شده بودند مخفیانه اطلاعاتی از ملون کشتی بدست آورند.
کابینه اسرائیل در اورشلیم یک جلسه ویژه در تاریخ 4 سپتامبر برگزار میکند. در پایان ادعا میشود که جلسه در مورد نوار غزه بوده است.
چندین روزنامه گزارش دادند که فردی ایرانی به نام علی رضا عسگری که در ماه فوریه به غرب گریخته بوده اطلاعات زیادی در مورد این سایت به ماموران غربی داده است.
هدف حمله
سی ان ان بعد از حمله گزارش داد هدف حمله هوایی نابودی انبار سلاح شبه نظامیان حزب الله بوده آنها گزارش دادند که یک گودال بزرگ در میان صحرا ایجاد شده است.
یک هفته بعد ، واشنگتن پست گزارش داد که ایالات متحده و اسرائیل اطلاعاتی درباره تأسیسات هسته ای ساخته شده در سوریه با کمک کره شمالی جمع آوری کرده اند ، هدف ساخت سلاح های غیر متعارف بوده است. بنا به گزارش ساندی تایمز ، ادعای شده بود که مواد هسته ای از کره شمالی به این سایت منتقل شده بوده.
فاروق آل سحرمعاون رئیس جمهور سوریه در تاریخ 30 سپتامبر اعلام کرد که هدف منهدم شده توسط اسرائیل مرکزی تحقیقی بوده که برای مطالعات در مورد مناطق خشک و کویری بوده ، اما بلافاصله او این موضوع را انکار کرد. روز بعد ، رئیس جمهور سوریه ، بشار اسد ، در یک مصاحبه منطقه بمباران شده را به عنوان "مجتمع نظامی ناقص و خالی که هنوز هم تحت ساخت و ساز بود معرفی کرد. او هر گونه جزئیات بیشتر در مورد ماهیت ساختار و یا هدف آن ارائه نداد.
در 14 اکتبر نیویورک تایمز اشاره کرد که منابع اطلاعاتی نظامی آمریکا و اسرائیل اعلام کردند که هدف یک راکتور هسته ای در حال ساخت و ساز توسط تکنسین های کره شمالی بوده ، تعدادی از تکنسین ها در این حمله کشته شده اند. در تاریخ 2 دسامبر ساندی تایمز به نقل از Uzi Even یک استاد در دانشگاه تل آویو و بنیانگذار مرکز تحقیقات هسته ای نگب ، گفت که او بر این باور است که سایت سوریه با هدف تکمیل ساخت پلوتونیوم و مونتاژ یک بمب هسته ای ساخته شده بود ، این کار با استفاده از پلوتونیوم با درجه تسلیحاتی که در اصل از کره شمالی آورده شده بود در جریان بوده . وی همچنین گفت که دفن سریع سایت مورد نظر با چندین تن خاک توسط دولت سوریه از ترس تابش اشعه بوده است.
در 19مارس ، 2009 ، Hans Rühle ، رئیس سابق بخش برنامه ریزی وزارت دفاع آلمان ، در سوئیس در روزنامه نوشت که ایران در تامین مالی یک راکتور هسته ای در سوریه نقش داشته . Rühle منابع اطلاعات خود را ماموران اطلاعاتی ایالات متحده عنوان کرد و نوشته بود که تحویل مواد توسط کشتی کره شمالی و ساخت و ساز در سوریه از سال 2002 آغاز شده و تشخیص داده شده بود ، او عنوان کرد که ساخت و ساز توسط ماهواره های آمریکایی در سال 2003 ، بررسی شده و چیزی غیر عادی را نشان میداد ، این حساسیت تا حدودی هم به این دلیل بود که سوریه ورود و هر گونه تصویر برداری و گزارش را از این مرکز ممنوع کرده بود و ارتباطات صرفا توسط افراد اطلاعاتی مشخصی با بیرون امکان پذیر بود. او گفت که "تجزیه و تحلیل قطعی نشان داده که این سایت یک راکتور کره شمالی از نوع گاز گرافیت بوده و اسرائیل تخمین می زند که ایران و کره شمالی بین 1 تا 2 میلیارد دلار در این پروژه هزینه کرده بودند. او همچنین نوشته که قبل از عملیات اسرائیل ، یک کشتی کره شمالی حامل میله های سوخت هسته ای به سمت سوریه حرکت کرده بود.
نحوه شروع عملیات:
در طول شب ، یک هلیکوپتر اسرائیلی وارد حریم هوایی سوریه شده و گروهی از کماندوهای واحد Shaldagرا وارد خاک سوریه میکند. کماندوهای فوق مواضع نزدیک به سایت هسته ای را که مشرف به سایت بوده در اختیار میگیرند.
مدتی بعد 10 جت جنگنده F-15I از اسکادران 69 نیروی هوایی اسرائیل مسلح به بمب های هدایت لیزری از روی باند بلند میشوند. وظیفه اسکورت این جنگنده ها بر عهده چند جت جنگنده F - 16I Sufa و هواپیمای ELINT که از پایگاه هوایی دیوید رمات پرواز کرده اند میباشد ، قرار میشود که در مرز سوریه اسکورتها با بمب افکن ها ملاقات کنند.
تعدا 3 بمب افکن F - 15s بنا به دستور داده شده به پایگاه بر میگردند.در حالی که 7 جت دیگر در راه سوریه قرار دارند. ابتدا جت های اسرائیلی یک سایت راداری سوریه در al-Abuad را توسط بمب های هدایت دقیق منهدم میکنند. در حالی که سایت توسط حمله الکترونیکی ناتوان شده بوده.
راز حمله اسرائیل :
گمان میرود سازمان اطلاعاتی اسرائیل ممکن است از فن آوری شبیه به Suter که یک سیستم جنگ الکترونیک هوابرد جهت حمله به شبکه راداری وکامپیوتری میباشد استفاده کرده و همین باعث از کار افتادن رادارهای سوریه بوده باشد.
تحقیقات روی این سامانه همچنان از برنامه های مهم دولت آمریکا میباشد و یکی از دلایل رها کردن طرح تولید جنگنده F-22 همین سامانه بوده است. اونها بجای مسابقه با چین بر سر جت رادار گریز تصمیم گرفته اند تا نقطه حساس ابرقدرتها ی دیگر را هدف قرار دهند.
این سیستم جنگ الکترونیک جدید به حمله کننده امکان تغذیه فرستندههای راداری دشمن با هدف های نادرست ، و حتی به طور مستقیم دستکاری سنسور دشمن را میدهد. در نمونه جدید این سامانه توان از کار انداختن موشک بالستیک و کروز را دارد.در ماه مه 2008 ، گزارشی از سوی IEEE در اروپا ادعا میکردند که شبکه دفاع هوایی سوریه مخفیانه غیر فعال شده و این کار توسط یک کد مخرب آنجام شده که در سیستم دفاعی فعال شده و در زمان حمله باعث کور شدن سیستم دفاعی شده است.
هنگامی که هواپیماها به سایت نزدیک شدند، کماندوهای Shaldag اهداف را با لیزری هدفگیری کردند و F - 15I بمب های خود را بر روی تاسیسات رها کردند. تاسیسات کاملا نابود شد.
کماندوهای Shaldag ، بعد از بمباران سریعا از منطقه خارج شدند و تمام هواپیماهای اسرائیلی به پایگاه بازگشتند. در طی این عملیات حداقل 10 نفر کارشناس کره شمالی که مشغول به کار بودند کشته شدند. در راه بازگشت به اسرائیل ، هواپیماها با پرواز بر فراز ترکیه مخازن سوخت خود را در استان Hatay در کنار یک روستا انداخته و رفتند.
بلافاصله پس از این حمله ، اهود اولمرت ، نخست وزیر اسرائیل ، به نخست وزیر ترکیه رجب طیب اردوغان ، این وضعیت را توضیح داد ، و از او خواست به رئیس جمهور سوریه بشار اسد پیام دهد که اسرائیل یک نیروگاه هسته ای دیگر را تحمل نمی کند ، اما هیچ اقدام دیگری جهت حمله به خاک سوریه در سر ندارد. اولمرت گفت که اسرائیل نمی خواهد این باعث جنگ شود و به صلح با سوریه علاقه مند است، و اضافه کرد که اگر اسد تصمیم به تلافی بگیرد ، جواب هر نوع حمله را با تمام توان خواهیم داد.
اظهارات رسمی اسرائیل:
اولین گزارش در مورد حمله از سی ان ان پخش شد. اسرائیل ابتدا در مورد این حادثه اظهار نظری نکرد، هر چند ، نخست وزیر اهود اولمرت گفت که "نیروهای امنیتی و دفاعی اسرائیل نشان دادند که با شجاعت قادر به آنجام یک کار غیر معمول هستند. ما همیشه می توانیم اینگونه عمل کنیم. مقامات اسرائیل از انجام گزارش در مورد حمله هوایی منع شدند. در 16 سپتامبر Amos Yadlin از بخش اطلاعات ارتش اسرائیل ، به کمیته پارلمانی گفت که اسرائیل یک بار دیگر قابلیت بازدارندگی خود را ثابت کرد.
برای اولین بار تایید آنجام عملیات توسط یک مقام اسرائیلی در تاریخ 19 سپتامبر بیان شد ، زمانی که بنیامین نتانیاهو ، رهبر مخالفان ( نتانیاهو مخالف جدی اولمرت میباشد و بر خلاف اولمرت که بر طبل جنگ با ایران میکوبد نتانیاهو با جنگ مخالف است.) گفت که او از عملیات حمایت کرده و به نخست وزیر اولمرت تبریک گفت. یوزی آراد ، مشاور نتانیاهو بعد به نیوزویک گفت من از جریان حمله آگاه نبودم ، و هنگامی که رسانه ها آن را منتشر کردند متوجه شدم.
در 17 سپتامبر نخست وزیر اولمرت اعلام کرد که او برای ایجاد صلح با سوریه بدون شرایط از پیش تعیین شده و بدون هیچ گونه شرطی آماده است. با توجه به نظرسنجی انجام شده توسط یک موسسه تحقیقی، رتبه اولمرت از 25 ٪ به 35 ٪ پس از حمله هوایی در بین مردم افزایش یافت.
در2 اکتبر ، 2007 بخش امنیتی اسرائیل این حمله را تایید کرد ، به دنبال درخواست های هاآرتص برای لغو سانسور ، نیروهای دفاعی اسرائیل همچنان به سانسور جزئیات عملیات و هدف آن ادامه میدهد.
امیر اورن ، روزنامه نگار اسرائیلی در هاآرتص نوشت عدم پاسخ نظامی اسد یک موفقیت بزرگ برای ما بود و راز این موفقیت مخفی بودن عملیات و عدم علاقه سوریه و اسد به انتشار اطلاعات در مورد این سایت مجهول بود ، هر کسی انتظار داشت اسد در یک عملیات نظامی پاسخ بدهد اما او عاقلانه عمل کرد او پیامد این حمله را به خوبی میدانست.
در 28 اکتبر ، نخست وزیر اسرائیل اهود اولمرت به کابینه خود گفت که او از نخست وزیر ترکیه رجب طیب اردوغان عذرخواهی کرده بود چرا که اسرائیل به نقض حریم هوایی ترکیه دست زده بود. در بیانیه ای پس از این جلسه به مطبوعات آزاد او گفت : "در گفتگو با نخست وزیر ترکیه ، به او گفتم که اگر هواپیماهای اسرائیل در واقع وارد حریم هوایی ترکیه شدند، به هیچ وجه قصد تضعیف حاکمیت ترکیه را نداشتند.
واکنش سوریه:
سوریه در ابتدا ادعا کرد که پدافند ما خارج از منطقه فوق بوده چرا که چیزی در این منطقه وجود نداشته و هواپیماهای اسرائیلی مناطق خالی را در صحرا بمباران کردند ، اما بعد گفتند ، این یک سایت نظامی در حال ساخت و ساز بوده. دو روز پس از حمله ، به گزارش رسانه های ترکیه پیدا کردن مخازن سوخت اسرائیل در Hatay ، باعث شد وزیر امور خارجه ترکیه نامه اعتراض رسمی خود را به نماینده اسرائیل تسلیم کند.
در نامه ای به دبیر کل سازمان ملل متحد ، بان کی مون ، سوریه به تهاجم اسرائیل و نقض حریم هوایی جمهوری عربی سوریه اعتراض کرد.و گفت : این اولین بار نیست که اسرائیل حریم هوایی ما را نقض کرده است. سوریه همچنین جامعه بین المللی را بخاطرنادیده گرفتن اقدامات اسرائیل متهم کرد. یک سخنگوی سازمان ملل متحد گفت که سوریه جلسه ای شورای امنیت سازمان ملل متحد را جهت ایراد شکایت قبول نکرد ، در آن زمان رئیس شورای امنیت ، گفت : هیچ نامه شکایتی از جانب سوریه دریافت نکرده است.
در تاریخ 27 آوریل 2008 ، رئیس جمهور سوریه ، بشار اسد ، نظر اول خود را در مورد حمله ، را رد کرد و اسرائیل را متهم کرد که اشتباهی این مرکز را بجای یک سایت هسته ای مورد حمله قرارداده است او گفت: "آیا منطقی هست که یک سایت هسته ای با این سطح حفاظت ساخته شود؟ بدون دفاع هوایی یک سایت هسته ای در مقابل دید ماهواره ها در وسط سوریه در منطقه باز در صحرا؟ " با این حال ، کارشناسان مستقل ، بیان میکنند که سوریه راکتور مشکوک خود را جهت غنی سازی با هدف اجتناب از جلب توجه در این مکان و بدین شکل ساخته است. علاوه بر برنامه های هسته ای ، سوریه است در این مرکز زرادخانه های گسترده ، و نیز کلاهک های بیولوژیکی و شیمیایی را برای سوار کردن روی موشکهای دوربرد آژمایش میکرده است. در تاریخ 25 فوریه 2009 ، مقامات آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش دادند که ابراهیم عثمان ، رئیس آژانس هسته ای سوریه ، در جلسه فنی آژانس بین المللی انرژی اتمی گفته : سوریه تاسیسات موشکی در سایت ساخته بوده است.
با توجه به گزارشات ، دولت سوریه موشک های دور برد مسلح به کلاهک شیمیایی را در حالت آماده باش قرار داده بوده تا به تلافی حمله اسرائیل خاک اسرائیل را مورد حمله موشکی قرار دهد، اما از مقابله به مثل موشکی اسرائیل با موشکهای اتمی وحشت داشته است.
واکنش های بین المللی:
هیچ دولت عربی در کنار سوریه به طور رسمی اظهار نظر نکرد. هفته نامه مصری الاهرام در اظهار نظری نوشت "سکوت هماهنگ جهان عرب. و در ادامه نوشت که نه دولت اسرائیل و نه سوریه میلی به ادامه شکایت یا پیگیری ندارند. کارشناسان خارج و مفسران رسانه ها خلاء داده ها را دلیل ارائه تفسیرهای متنوع خود در مورد آنچه دقیقا در آن شب اتفاق افتاده است بیان میکنند. مفسران غربی اعتقاد دارند که فقدان محکومیت رسمی جهان عرب از اقدام اسرائیل ، و عدم تهدید به اقدامات تلافی جویانه علیه اسرائیل ، و حتی عدم اعلام پشتیبانی از دولت سوریه این را میرساند که هیچ کسی نمی خواهد در مورد آن صحبت کند، دولت های عربی خود تلویحا به حمایت از اقدام اسرائیل پرداخته اند. حتی مقامات ایران رسما در مورد حمله اسرائیل و یا عکس العمل سوریه اظهار نظری نکردند.
رابرت گیتس ، وزیر دفاع آمریکا در پاسخ به این سوال که اگر کره شمالی به سوریه در موضوع هسته ای کمک کرده باشد واکنش شما چیست؟ ، در پاسخ او تنها گفت : "ما کره شمالی را به دقت زیر نظر داریم. سوری ها هم باید بدانند ما بسیار با دقت مسائل را بررسی میکنیم."
دولت کره شمالی اقدامات اسرائیل را قویا محکوم کرد در قسمتی از بیانیه کره شمالی آمده: " این یک اقدام تحریک آمیز و بدون تفکر از سوی اسرائیل است این نقض حاکمیت سوریه و به طور جدی برای
صلح و امنیت منطقه بسیار خطرناک است"
در 17 اکتبر ، در واکنش به انتشار گزارش سازمان ملل متحد در کمیته خلع سلاح اتمی و نشست امنیتی نماینده سوریه که نامش ذکر نشده اعلام کرد که تأسیسات مورد حمله قرار گرفته هسته ای نبوده و سوریه آن را تکذیب میکند. بیانیه همچنین ، اضافه کرد که "چنین امکاناتی در سوریه وجود ندارد. "
در همان روز ، آژانس بین المللی انرژی اتمی محمد البرادعی با انتقاد از حمله اسرائیل گفت که "این گونه حرکات باعث تضعیف سازمان میشود و این کار باعث میشود هر گونه سوء ظن بجای حل شدن از طریق سازمان ملل به یک تنش تبدیل شود". آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنین بیان کرده که از ژانویه سال 2007 از دسترسی به فعالیتهای کره شمالی در بخش هسته ای و بررسی توان کره شمالی در حفظ مواد هسته ای از دسترس گروه های تندرو ناتوان است و نگران انتقال مواد هسته ای از کره به نقاط دیگر میباشد. همچنین کره شمالی مسئول نظارت بر میله های سوخت و دیگر مواد هسته ای خود و حفظ آنها از دسترس گروهای تروریستی میباشد و پیامد جهانی هر اتفاقی را به مسئولان کره شمالی هشدار داد.
نیویورک تایمز در تاریخ 26 اکتبر عکس های ماهواره ای منتشر شده ای را نشان داد که سوری ها تقریبا به طور کامل همه بقایای تاسیسات را دفن کرده ا ند. منابع اطلاعاتی ایالات متحده اشاره کردند که چنین عملی معمولا یک سال به طول می انجامد ، و از سرعت عمل سوری ها در پوشاندن سایت با خاک در حیرت هستند. بازرس سابق سلاح ممنوعه دیوید آلبرایت بر این باور است که کار سوریه در پنهان کردن سایت خود شواهدی از خطاکاری میباشد.
ایالات متحده در قطعنامه 674 در تاریخ 24 سپتامبر 2007 ، "حمایت صریح خود را از عمل اسرائیل بیان کرد : "این حق اسرائیل است که برای دفاع از خود در برابر یک تهدید قریب الوقوع هسته ای یا نظامی از سوی سوریه اقدام درست را آنجام دهد ."
در 28 آوریل، 2008 ، مایکل هیدن ، مدیر سازمان اطلاعات سیا گفت که یک راکتور مشکوک سوریه توسط اسرائیل بمباران شده ، که ظرفیت تولید مواد هسته ای کافی برای ساخت یک تا دو سلاح اتمی در سال را داشته ، و آن را مشابه تکنولوژی بکار رفته در یک مرکز تحقیقاتی هسته ای در کره شمالی دانست .
در کتاب خاطرات ، جورج دبلیو بوش ، رئیس جمهور آمریکا ، او ادعا کرده که این حمله را تایید کرده چرا که سوریه به دنبال برنامه هسته ای نظامی بوده، او گفته که تحلیلگران آمریکایی اطمینان نداشتند که این تاسیسات بخشی از برنامه سلاح هسته ای باشد ، اما عکس های ماهواره ای پس از حمله هوایی و مشاهده تلاش مقامات سوریه در پوشش قسمت هایی از تاسیسات نابود شده با خاک شک ما را برطرف کرد. بوش نوشته که " اگر این تاسیسات در واقع فقط یک آزمایشگاه تحقیقاتی عادی بود ، اسد ، رئیس جمهور سوریه ، آنچنان در سازمان ملل متحد فریاد حق سر میداد که تمامی نداشت". بوش ادعا کرد که در یک گفتگوی تلفنی با اولمرت ، او پیشنهاد کرد که این عملیات مخفی نگه داشته شود ولی برای مدتی و پس از آن عمومی شود تا از آین حادثه برای منزوی کردن رژیم سوریه استفاده گردد ، اما اولمرت خواستار پنهان کاری در کل ماجرا برای همیشه بود، و تمایل به اجتناب از هر چیزی داشت که ممکن است سوریه را مجبور به تلافی کند.
انتشار مدارک:
در 10 اکتبر ، 2007 نیویورک تایمز گزارش داد که اسرائیلی ها پرونده حمله سوریه را با ترکیه به اشتراک گذاشته اند. سوریه در پاسخ به گزارشات با قدرت گفت که سوریه در این مکان یک انبار ذخیره سازی موشک های استراتژیک نداشته است. در 25 اکتبر ، 2007 نیویورک تایمز گزارش داد که دو عکس ماهواره ای تجاری گرفته شده قبل و بعد از حمله نشان داد که ساختمان مربع شکل قبلی در این سایت دیگر وجود ندارد.در 27 اکتبر ، 2007 نیویورک تایمز گزارش داد که تصویربرداری شرکت گوگل تصویری از ساختمان را در 16 سپتامبر ، سال 2003 نشان میدهد ، یک تحلیلگر امنیتی جان پایک تخمین زده است که ساخت و ساز در سال 2001 آغاز شده بوده "یک مقام اطلاعاتی ارشد" نیز به نیویورک تایمز گفت که آمریکا سایت را در همان سال توسط ماهواره های جاسوسی مشاهده کرده بود. جستجو های بعدی مربوط به تصاویر ماهواره ای کشف شده از سوی فضانوردان ایستگاه فضایی بین المللی بود که یک عکس از منطقه در 5 سپتامبر، 2002. هر چند که رزولوشن تصویر پایین بوده ، ولی به اندازه کافی خوب بوده که نشان دهد که ساختمان در آن تاریخ وجود داشته.
در 11 ژانویه ، 2008 ، DigitalGlobe عکس های ماهواره ای منتشر کرد که یک ساختمان مشابه به هدف مشکوک مورد حمله قرار گرفته در همان محل بازسازی شده. با این حال ، یک کارشناس خارجی گفت که بعید است یک راکتور باشد و می تواند پوشش برای حفاری از سایت های قدیمی باشد. در تاریخ 1 آوریل ، 2008 Asahi Shimbun گزارش دادند که اهود اولمرت و یاسو فوکودا ، نخست وزیر ژاپن ، در طول یک جلسه در تاریخ 27 فوریه گفتند که تاسیسات هسته ای فوق با کمک تکنسین های کره شمالی و توسط پیونگ یانگ ساخته میشده است. در تاریخ 24 آوریل 2008 ، سازمان سیا در یک ویدئو ادعا می کند شباهت هایی بین سایت هسته ای کره شمالی راکتوری در Yongbyon و سایت در سوریه که توسط اسرائیل بمباران شد وجود دارد.به گفته یک مقام ایالات متحده ، به نظر می رسد که اورانیوم در رآکتور ، قرار نداشته هر چند کار ساخت راکتور تقریبا تمام شده بود.
بیانیه ای از منشی مطبوعاتی کاخ سفید در تاریخ 24 آوریل 2008 به دنبال یک جلسه که میان افراد کمیته های کنگره بوده بیان کردند ، دولت بوش بر این باور بوده که سوریه ساخت یک راکتور پنهانی با کمک کره شمالی را تمام نموده بوده که قادر به تولید پلوتونیوم ، با اهداف غیر صلح آمیز بوده ، همچنین اعلام شد که آژانس بین المللی انرژی اتمی از سوریه انتقاد کرده چرا که از اطلاع به آژانس خودداری کرده علاوه بر این آژانس اسرائیل را نیز مورد انتقاد قرار داد و استفاده یک جانبه از زور به عنوان یک راه حل را موجب تضعیف این آژانس دانست.
با این حال ، مقامات سوریه و کره شمالی هرگونه دخالت در کشور یکدیگر و همکاری در این زمینه را تکذیب کردند. سفیر سوریه در انگلستان ، این ادعاها را مسخره دانست و رد کرد " او گفت ما به اتهامات این چنینی در حال حاضر ، از زمان حمله ایالات متحده به عراق آَشنا هستیم به یاد داشته باشید تمام سخنرانیها مربوط به سلاح های کشتار جمعی در عراق یک فیلم تبلیغاتی بود. او گفت : تاسیسات ما یک ساختمان خالی از سکنه نظامی بود که هیچ ربطی به یک راکتور هسته ای نداشت.
تحقیقات آژانس بین المللی انرژی اتمی:
در 19 نوامبر 2008 ، آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارشی منتشر کرد که سایت مشکوک سوریه ویژگی های شبیه به یک راکتور هسته ای ندارد و بازرسان سازمان ملل متحد مقدار "قابل توجهی" آثار اورانیوم در سایت.پیدا نکردند در این گزارش گفت که یافته هایی از بازدید بازرسان از سایت در ماه ژوئن به اندازه کافی ما را به این نتیجه نمی رساند که راکتوری در این مکان وجود داشته باشد. همچنین گفت : تحقیقات بیشتر نیاز به شفافیت سوریه دارد. یک گزارش هسته ای محرمانه بیان میکند که از سوریه خواسته شد تا بقایای تجهیزات بمباران شده را به بازرسان نشان دهد و سوریه از این کار خودداری کرده در حالی که تجهیزات به منطقه ای دور دست به دور از محل حمله هوایی اسرائیل منتقل شده است و دردسترس نیست.
در 19 فوریه ، 2009 ، آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش داد که نمونه های گرفته شده از سایت آثار جدیدی از اورانیوم را نشان داده، یک مقام ارشد سازمان ملل متحد گفت : تجزیه و تحلیل های اضافی بازرسان در ژوئن مقدار اورانیوم بیشتری را نشان میدهد و این مقدار قابل توجه ای بوده است.وی افزود که کارشناسان تجزیه و تحلیل آثاری از گرافیت و فولاد ضد زنگ و در نزدیکی سایت یافته اند ، و این مربوط به فعالیت های هسته ای بوده. در این گزارش اشاره شده که سوریه از اجازه دادن به بازرسان آژانس برای پیگیری بیشترامتناع ورزیده است. سوریه این ادعا را رد کرده است.به گفته عثمان نماینده سوریه در آژانس بین المللی انرژی اتمی ، وجود مقدار زیادی از گرافیت در محل ساختمان یک راکتور هسته ای مشکوک را رد کرد. عثمان ادامه داد : "آنها 80 ذره در نیمی از یک میلیون تن خاک محل پیدا کرده اند. من نمی دانم چگونه شما می توانید این رقم را برای متهم کردن کشوری جهت ساخت چنین سلاحی متهم کنید.
در نوامبر ، 2009 گزارش ، آژانس بین المللی انرژی اتمی اظهار داشت که ادامه تحقیقات به علت عدم همکاری سوریه شکست خورده است. 9 فوریه آژانس تحت رهبری جدید یوکیا آمانو ، اظهار داشت که "وجود اورانیوم به احتمال فعالیت های مربوط به سلاح هسته ای در سایت اضافه می کند این پرسش را بوجود می آورد که آیا این مواد مربوط به ساختمان تخریب شده سوریه میباشد دولت سوریه هنوز یک توضیح قابل قبول برای منشا و دلیل پیدا شدن این مواد ارائه نکرده. سوریه گفته است که برنامه هسته ای نظامی در این کشور وجود ندارد و حق خود میداند استفاده از انرژی هسته ای برای مقاصد صلح آمیز را ادامه دهد، به خصوص در زمینه پزشکی هسته ای.وزیر امور خارجه سوریه گفت : "ما متعهد به توافقنامه منع گسترش سلاح هسته ای هستیم ولی فقط طبق این قرار داد اجازه می دهیم بازرسان از مناطق تحقیقات ما بازدید کنند. ما هر چیزی فراتر از توافق نامه را رد میکنیم سوریه موظف است برای باز کردن سایت های دیگر خود به روی بازرسان اقدام کند. سوریه مدعی است که اورانیوم طبیعی موجود در سایت از موشک های اسرائیلی بوده است. در 28 آوریل 2010 ، رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی ، یوکیا آمانو اعلام کرد برای اولین بار است که یک سایت مخفیانه با راکتور هسته ای بدون اطلاع آژانس ساخته شده بود و نگرانی خود را از عدم همکاری سوریه ابراز کرد و گفت به شدت نگران مخفی کاری این رژیم و دیگر رژیم هایی مانند سوریه است که مراکز مجهول در اختیار دارند او احتمال درگیری نظامی بدلیل عدم همکاری در آینده را بعید ندانست و برخوردهای خشن خارج از قانون جهانی را عامل تهدید صلح جهانی دانست.
با ذکر منبع برداشت مجاز است!
