یک نکته را لازم هست بیان کنم در مورد کلیت تنظیمات گرافیک ها، خواه انویدیا باشد خواه AMD یا دیگر برندها هدف از اعمال تنظیمات بالا بردن قدرت گرافیک نیست بلکه بالا بردن بهره گرافیک است!
نخستین نکته مهم در تنظیمات در نظر داشتن کاهش توان است که در نتیجه آن شاهد کاهش دما و کاهش مصرف انرژی خواهیم بود. اما توان پایین معایب خودش را نیز دارد بنابراین نباید درش زیاده روی کرد.
از طرف دیگر برخی اوقات سخت افزار ما در حال بررسی مواردی است که اصلا در نرم افزار مورد نظر ما وجود ندارد و مثلا گرافیک ما در حالی منتظر دریافت دیتا ترسیم سه بعدی است که نرم افزار در حال اجرا ما اصلا ترسیم سه بعدی ندارد! این امر علاوه بر افزایش توان مصرفی موجب اشغال بخشی منابع سخت افزاری ما از جمله حافظه و پردازشگر آن خواهد شد.
بزارید یک مثال شاید کم ربط بزنم،
یک روز بود که داشتن آیکن برای یک صفحه وب در نگاه اکثر طراحان یک کار فانتزی بود و این کار را حرفه ای نمی دانستند، اما بعد ها با سریع تر شدن سرورها و اینترنت، متوجه شدند اگر یک صفحه وب آیکن نداشته باشد مرورگر آن را کند تر از همان صفحه وب در زمانی که آیکن دارد نمایش میدهد!
هر چند دانلود فایل آیکن و نمایش آن خودش زمان گیر است، اما اگر مرورگر آیکون را یافت نکند بسته به رندری که دارد شاید تا 15 بار سرور را برای یافتن این فایل (آیکون) جستجو می کند که این کار زمانش در حدود دریافت و نمایش یک آیکون 25 کیلوبایتی است. پس اگر آیکون صفحه وب کم حجم تر از 25 کیلوبایت طراحی شود نهایتاً مرورگر آن را در همان درخواست اول خواهد یافت و نمایش میدهد و این کار در سرعت نمایش صفحات وب اثر مثبت خواهد داشت.
هدف از شرح بالا، این بود که در نظر داشته باشید آماده به کار نگه داشتن گرافیک برای پردازش هایی که اصلا قرار نیست انجام شوند چطور میتواند موجب کند شدن دیگر پردازش ها شود. به همین دلیل است که ما در تنظیمات با توجه به شناخت از نرم افزار مورد نظرمان برخی را حذف یا کاهش و برخی را افزوده یا قدرتش را افزایش می دهیم.
علاوه بر این فاکتور ها، چند نکته دیگر هم باید در نظر داشت که اونها را نیز خلاصه بیان می کنم:
سازگاری با نمایشگر،
اگر نمایشگر شما هوشمند است و حالت های نمایش متفاوتی را به شما عرضه می کند با هدف کاهش توان مصرفیش است. اما این کار اگر تنظیمات گرافیک شما بر روی حداکثر توان قفل شده باشد میتواند به قیمت آسیب جدی به نمایش گر شما تمام شود!
سازگاری با پردازشگر،
شاید زیاد شنیده باشید بهتر است با پرادزشگر برند اینتل از گرافیک انویدیا استفاده کرد و با AMD از گرافیک ATI که البته دیگر صاحبش همان ATI شده است. هر چند بنده در مشاوره ای که دادم به دوستان گفتم این موضوع را لحاظ نکنند، اما بنده در اونجا و با توجه به وجود دیگر الویت ها این را گفتم چرا که این نظریه کاملاً درست و اثبات شده است و دقیقاً در همین جا (تنظیمات و کاهش توان مصرفی) است که میتوان علت را یافت.
آن زمان که شما به کمک تنظیمات نسبت به کاهش توان مصرفی گرافیک خود اقدام می کنید، پردازشگر نیز باید این امر را لحاظ نماید، البته من قصد ندارم وارد معماری پردازشگر ها و پیچیدگی کار بشم. اما معماری انویدیا با اینتل سازگار تر بوده و معماری ATI با AMD که البته این شامل همه مدل ها نیست و موارد استثنا نیز وجود دارد.
البته اینجا بد نیست اشاره کنم آن دسته از گرافیک ها که GPU نسل جدید دارند و مدل هایی که GPU مستقیم با مادربرد در ارتباط باشد این موضوع کاملا حل شده است، چون پردازش های مربوط کلا در GPU انجام خواهد شد و دیگر فرق ندارد CPU شما چیست.
همچنین منبع تغذیه شما، مادربرد شما و دیگر فاکتورها نیز گاه تا حدودی در موضوع اثر دارد اما اساسا شما در انجام تنظیمات باید مسیر زیر را دنبال کنید:
اجرای نرم افزار در وضعیت پیش فرض یا واگذار شده به خودش » اندازه گیری برخی فاکتورها مانند ولتاژ و جریان مصرفی، دما، FPS و ...
اجرای نرم افزار در وضعیت حداقل گزینه مورد نظر در تنظیمات » اندازه گیری برخی فاکتورها مانند ...
اجرای نرم افزار در وضعیت حداکثر گزینه مورد نظر در تنظیمات » اندازه گیری برخی فاکتور ها مانند ...
حالا با قیاس این اعداد برای شما روشن است که آن گزینه باید در چه حدی باشد و با 2 یا 3 بار اصلاح مقدار یا الگو اون گزینه به بهترین مقدار برای آن دست خواهید یافت. حالا این بهترین مقدار اگر بیشتر از حالت پیش فرض بود که بهتر تنظیمات را دستی اعمال کنید و اگر حالت پیش فرض هنوز قویتر بود یا باز به اصلاح مقادیر بپردازید یا اینکه دست از کار بکشید و تنظیمات را همان پیش فرض رها کرده و به سراغ گزینه بعدی تنظیمات برید.
خوب پیداست فرایند خسته کننده ای است، خصوصاً که شما بخواهید برای هر نرم افزار جداگانه این مراحل را دنبال کنید. پس یک راه بهتر هم معرفی کنم و آن جستجو در اینترنت است. در فروم ها و ... یا همان سایت هایی که قبلا در اینجا چندتاش را معرفی کرده ام، بررسی کنید برای نرم افزار مورد نظر شما با این کارت گرافیک کدام گزینه ها قابل اصلاح هستند و کدام گزینه ها باید پیش فرض باقی بماند.
اما در مورد موارد این تصویر که دل حقیقت سوال یکی از دوستان در موردش علت طرح این مبحث بوده است:
[External Link Removed for Guests]
باید اشاره بک تجربه شخصی و البته مهم بکنم که اگر از درایور همراه کارت گرافیک خود استفاده کرده باشید و کاتالیس شما همان است بهتر است این تنظیمات را به صورت پیشرفته تغییر ندهید چون کارایی کارت گرافیک شما را تا حد قابل توجهی کاهش خواهد داد. به همین دلیل همواره گزینه های پیش فرض (Default) یا مثلا واگذار کننده به خود نرم افزار (Use App Setting) را انتخاب کنید.
بزارید تفاوت این موضوع را براتون مثال بزنم، اگر همین anti aliasing را به خود نرم افزار واگذار کنید و گرافیک شما 200 فریم در ثانیه خروجی داشته باشد، اگر شما آن را دستی تنظیم کنید حتی در بهترین حالت تنظیمات شاید بتوانید چیزی در حدود 30 یا نهایتاً 40 فریم در ثانیه تصویر را نمایش دهید. یعنی تقریبا یک پنجم توان در حالت واگذار شده به خود نرم افزار.
هر چند این موضوع را بنده خیلی بررسی نکردم و شاید با جستجو در اینترنت دلیلش را بتوان یافت اما بنده دلیلش را نمی دانم !
اما اگر شما بخواهید خودتان تنظیمات را اعمال کنید و با مشکل بالا هم روبرو نشوید بهتر است آخرین نسخه کاتالیس را از سایت مربوط دریافت و نصب کنید، در این صورت شما میتوانید تنظیمات را اعمال کنید بدون این که شاهد مشکل بالا باشید.
به هر ترتیب، بنده در اینجا برخی از این گزینه ها را براتون شرح دادم؛ سعی کردم واژه های پرکاربرد را بگم که مصرف کنندگان همه انواع گرافیک ها بتوانند استفاده کنند:
Anti Aliasing
احتمالا اگر بازی های اکشن کرده باشید شاهد یک قسمت هایی مثلا در آرنج یا مثلا در لبه سپر ماشین ها بوده اید که در حقیقت باید بالب یا کرنر (قوس دار) باشند اما تیز هستند. منظور من از بلوب یا کرنر بودن را در زیر براتون در تصویر نشان دادم:
[External Link Removed for Guests]
این مشکل در سلاح ها، چانه شخصیت ها یا خیلی قسمت های دیگر تصویر کمی ناخوشایند است، با فعال کردن گزینه anti aliasing شما می توانید این قسمت های تیز را پنهان کنید. این ابزار به صورت زنده تصاویر را اسکن کرده و در آخرین لحظه قبل از نمایش آن را اصلاح خواهد کرد.
هر چقدر مقدار این گزینه را بالاتر تنظیم کنید قدرت اسکن آن را بالاتر برده اید و تعداد بیشتری از این لبه های تیز از بین خواهد رفت.
اثرات:
افزایش توان مصرفی، کاهش سرعت بازی به نسبت مقدار، در برخی موارد این کار می تواند سرعت نمایش تصاویر را مثلا از 200 fps به 20 fps برساند. خاموش بودن آن نیز برابر است با کاهش توان مصرفی، افزایش سرعت نمایش تا سقف ممکن (بسته به دیگر گزینه های تنظیمات).
Anisotropic
مفهموم Fade را میدانید؟ شاید برخی منوهای بازشو که کم کم پر رنگ می شوند را در وب دیده باشید این منوها در وب از jquery بهره می برند. بزارید با تیتراژ فیلم ها شرحش بدیم. مثلا تیتراژ یک فیلم که کم کم دور میشود و آن قدر زوم معکوس میشود که نوشته ها ناخوانا می شوند. اگر دقت کرده باشید هر چه این نوشته ها دورتر می شوند ناخواناتر خواهند شد و در فواصلی هست که هر چند هنوز در تصویر هستند اما اصلاً قابل خواندن نیستند نه به علت اندازه و فونت بلکه به علت دور شدن و تزلزل تصویر.
این فیلتر کارش دقیقاً رفع این مشکل است و با فعال کردن و تنظیم مقدارش میتوان کاری کرد که این نوشته ها هر چقدر هم دور باشند کیفیت خودشان را حفظ کنند. مثلا امتیاز ها یا اطلاعاتی که در یک بازی نمایش داده می شود و چند ثانیه بعد محو می شوند. البته مختص این مورد نیست، مثلا در صفحات وب که از Fade استفاده شده باشد، یا شاید بتوان فایل های فلش را نیز مثال خوب برای درک این فیلتر دانست.
اثرات:
اگر فعال شود افزایش توان مصرفی، اما در مورد کاهش سرعت در بازی ها آن قدر که گزینه قبل اثر منفی داشت، اثر منفی ندارد هر چند بی اثر هم نیست. خاموش بودنش هم کاهش توان مصرفی و البته نمایش تصویر تا سقف سرعت ممکن بسته به تنظیمات دیگر گزینه ها.
Tessellation
موزاییکی کردن یا چیدن کنار هم که دست آورد بزرگ Dirext 11 است، قبلا بهش اشاره کرده ام. از مدت ها قبل در گرافیک های ATI قابلیت تنظیمش وجود داشت اما هیچ توفیقی نداشت چرا که این قابلیت تا ارائه Dirext 11 برای سیستم عامل قابل فهم نبود!
با افزایش سرعت پردازشگر ها / پردازشگر های گرافیک، این ایده مطرح شد که سیستم موزاییک مورد استفاده قرار بگیرد تا اشیا خیلی واقعی تر بشوند. برای درک بهتر به تصویر موج آب در کارت گرافیک های قدیم و گرافیک های جدید دقت کنید. یا مثلا تیر خوردن یک شخصیت در یک بازی اکشن. در گرافیک های قدیم کل اون شی دچار تنش یکسان می شد اما امروزه با قدرت بالای پردازشگر ها میتوان با موزایکی کردن یک شی کاری کرد که مثلا محل اصابت گلوله شدیداً تنش داشته باشد و این تنش در هر کاشی کناری کمتر و در چند کاشی دورتر نا پدید شود .. کیفیت میکس این کاشی ها، و پردازش های مربوط توسط این گزینه تنظیم خواهد شد.
اثرات:
افزایش توان مصرفی، افزایش دما به صورت محسوس تر، کاهش سرعت نه آن قدرها محسوس. غیر فعال بودن یا کم بودن مقدارش هم کاهش توان مصرفی، و افزایش سرعت نمایش تصاویر تا سقف آن بسته به تنظیمات گزینه های دیگر.
A.I
مراد از AI همان هوش مصنوعی است که شاید باید Asuse را کاشف یا بهتر است گفت پدر آن در سخت افزار رایانه های خانگی دانست. اما خوب ایسوز با این تکنولوژی گرافیک نساخت و این AMD بوده است. هوش مصنوعی خودش گویا هست و روشن است چه قابلیت های به کل سیستم شما خواهد داد. گرافیک ها هر چه پیشرفته تر باشند گزینه های بیشتری را تحت پوشش AI قرار میدهند.
اثرات:
افزایش مصرف انرژی به موجب فعال شدن AI و در عین حال کاهش مصرف به علت کنترل بهینه گزینه ها(بسته به تنظیمات اونها) خوب گاه ممکن است در کل کاهش داشته باشید و گاه افزایش، کنترل بهینه دما، کنترل بهینه سرعت به نسبت نرم افزارهای در حال اجرا.
اما یک واقعیت در مورد AI است که اگر سیستم شما از GPU های نسل جدید که بر روی مادربرد نصب میشوند بهره نمی برد نباید چندان بهش اطمینان داشت و شاید گاهی به خاطر خطاهاش در حین بازی با وجود نمایش تصاویر با سرعت خوب (نه سقف آن) اما گاه شاهد قفل شدن تصویر برای چند ثانیه باشید البته دفعات مشاهده بسته به عوامل مختلف دارد و شاید آن قدر کم باشد که استفاده از AI در سیستم شما با صرفه باشد.
خوب شما دوست عزیز، الان خودتان میدانید با فعال / غیر فعال - افزایش / کاهش هر یک از گزینه ها چه اثری بر کیفیت و چه اثری بر سرعت و همچنین مصرف انرژی گرافیک خود خواهید گذاشت. خودتان بسته به سلیقه و نرم افزار / بازی مورد استفاده و قدرت گرافیک شما در مقابل حداقل قدرت مورد نیاز اون نرم افزار / بازی یک انتخاب مناسب داشته باشید.
بازگشت به عقب،
گفتیم نباید منابع سخت افزار را آماده به کار نگهداشت. حالا اینجا بعد از شرح چند مورد از خصوصیات گرافیک به چند مثال اشاره خواهیم داشت:
مثلا فعال کردن Anisotropic آن هم در هنگام کار با فتوشاپ یا هر وضعیت استیبل تصویری دیگر !
مثلاً فعال کردن Tessellation هنگام اجرای بازی هایی که با Dirext های قدیمی تر از Dirext 11 نیز اجرا می شوند! چون اساسا این بازی ها از چنین تکنولوژِی بهره نمی برند که شما بخواهید گرافیک را برای پردازش روی کاشی ها آماده نگهدارید.
Over Drive هم که شاهکار AMD است برای آورکلاک کردن گرافیک و شاید از اون گزینه ها که ممکن است یک نفر را از اینکه گرافیکش AMD نیست ناراحت کند مثل بنده.
کار با آن بسیار آسان و در صورت بهره گیری از AI در اون و داشتن مادربردهای دارای AI مثل ایسوز میتوانید با اطمینان 100% به آورکلاک بپردازید بدون ذره ای نگرانی از آسیب دیدن قطعات خود.
امیدوارم چیزی مبهم نبوده باشد، اگر هم در مورد دیگر گزینه ها سوال داشتید بگید تا براتون شرح بدم.
