
صاعقه جزء اولین تلاش های ایران برای دستیابی به تکنولوژِی ساخت هواپیماهای جنگنده بود ! این هواپیما که تفاوت های ظاهری کمی با جنگنده اف 5 آمریکا داشت برای نخستين بار، در سفر رهبر معظم انقلاب به همدان رونمایی شد .
درباره این هواپیما بحث های فراوانی وجود دارد , عده ای صاعقه را مجهز به 2 موتور آر دی 33 روسی میدانند و عده ای هم موتورهای صاعقه را همان موتورهای جی 85 جنگنده اف 5 میدانند! تا کنون بین 5 تا 9 صاعقه ساخته شده که حداقل یک فروند آن با نمونه های دیگر تفاوت داشته و از ورودی های هوای مستطیل شکل برای تغذیه موتور استفاده میکند .
در این مقاله همانطور که از نام آن پیداست به ارتقاهای قابل انجام بر روی صاعقه می پردازیم و سعی میکنیم تا کمبود ها و ضعف های صاعقه نسبت به هواپیماهای روز را نشان داده و طرحی برای برطرف کردن آنها ارائه کنیم . برای ارتقای صاعقه و وارد کردن آن به جمع هواپیماهای جنگنده مطرح در سطح جهان حداقل 10 ارتقاء می توان بر روی آن انجام داد: 1-افزایش میزان حمل تسلیحات
F-5E توان حمل 3200 کیلوگرم بار در 7 جایگاه خارجی را دارد و با توجه به شباهت صاعقه به اف 5 ئی می توان چنین وزنی را هم برای صاعقه در نظر گرفت ! اما این میزان برای هواپیما های نسل جدید کم به نظر می رسد و باید میزان حمل سلاح در این جنگنده افزایش یابد. برای رسیدن به این هدف نیاز به تقویت موتور و بدنه هست که در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد. میزان حمل سلاح در نمونه های اولیه میگ 29 با توجه به اندازه و وزن 11 تنی میگ 29 بسیار کم (در حد 3.5 تن) بود اما با ارتقا هایی که انجام گرفت در نمونه جدید میگ 29 که میگ 35 نام دارد بدون افزایش وزن میتوان 7 تن بار حمل کرد,همچنین در جنگنده Gripen NG سوئدی که ورژن جدید جنگنده گریپن به شمار می آید , با افزایش 300 کیلوگرمی وزن جنگنده نسبت به گرپین سی (وزن خالی گریپن ان جی 7100 کیلوگرم می باشد.) میزان حمل تسلیحات این جنگنده 700 کیلوگرم افزایش یافته و به میزان 6 تن رسیده که برای جنگنده ای با وزن سبک بسیار عالیست.
Gripen NG
2-افزایش میزان حمل سوخت در داخل بدنه هواپیمااف 5 ئی 2,563 لیتر سوخت در داخل بدنه حمل میکند که این میزان در جنگنده اف 16 سی 3,990 لیتر و در میگ 29 سی 4,300 لیتر ( در میگ 29 ام میزان حمل سوخت به 6,400 لیتر افزایش یافته است.) و در گریپن 2,800 لیتر می باشد .
میزان حمل سوخت اف 5 نسبت به وزن آن نسبتا خوب به نظر میرسد ولی باز هم میتوان حجم سوخت را افزایش داد والبته اینکار در گذشته توسط برزیل بر روی اف 5 ئی ام با نصب مخازن تطبیقی سوخت بر روی ورودی های هوا انجام گرفته ولی ارتقای مورد نظر ما چیزی فراتر از آن هست( هرچند که با نصب بال ها در قسمت روی ورودی هوا میتوان بدون نصب مخزن تطبیقی در این قسمت سوخت ذخیره کرد!) و آن نصب مخازن سوخت دائمی درکنار موتور و در امتداد ورودی های هوا و افزایش سطح بالهاست!
با اینکار حدودا میتوان چند صد لیتر و بلکه بیش از یک تن (هر تن بنزین بیش از هزار لیتر است) سوخت بیشتر حمل کرد که در این صورت صاعقه را در ردیف جنگنده هایی مثل اف 16 قرار خواهد داد!
نمای جانبی طرح مورد نظر , مخزن سوخت در کنار موتور دیده میشود.
------------------------------------------------------------------------------------------------- جنگنده اف 20 که نوع ارتقا داده شده اف 5 هست و نام دیگر این جنگنده اف 5 جی میباشد!
در این عکس مخازن داخلی سوخت(به غیر از بالها) به رنگ قرمز نمایش داده شده اند.
3-تغییر شکل بال و تغییر محل نصب آنصاعقه ظاهرا از بال های استاندارد اف 5 استفاده میکند این بال ها نسبتا کوچک بوده و با توجه به اینکه مقداری از آن نیز توسط ارابه فرود عقب اشغال شده باعث کاهش حمل سلاح ( تعداد) و پائین آمدن کارآیی صاعقه خواهد شد . همچنین در بالهای بزرگ سوخت بیشتری هم میتوان جا داد که باعث افزایش برد هواپیما خواهد شد.پیشنهاد میشود بال های صاعقه از محل اصلی حذف و به قسمت بالای ورودی هوا منتقل شوند ! همچنین طول بالها نیز در مجموع به اندازه حدودا 2 متر(187 سانتی متر) افزایش داده شوند تا بتوان یک جایگاه حمل سلاح نیز در زیر هر بال اضافه کرد.
طرح بالهای جدید که روی نقشه اف 5 ئی پیاده شده:
یشنهاد میشود تا بالهای صاعقه از شکل بالا به شکل زیر تغییر یابند تا باعث افزایش سطح بال و در نتیجه افزایش میزان حمل سوخت و سلاح شوند! 4- تغییر محل ارابه های فرود عقب
ارابه فرود عقب صاعقه در بالهای آن نصب شده و به صورت جانبی بسته و در زیر ورودی هوا قرار میگیرند که در مجموع 2 جایگاه حمل سلاح فدای نصب ارابه فرود عقب در این قسمت بال ها شده و در صورتی که بتوان ارابه فرود عقب را در قسمت دیگری نصب کرد 2 جایگاه حمل سلاح نیز به جایگاه های صاعقه اضافه و در مجموع صاعقه 9 جایگاه حمل سلاح خواهد داشت که برتری محسوسی به صاعقه میدهد! همچنین میتوان چرخ های ارابه فرود را تقویت کرده و حجم آنها را بزرگتر کرد.
نکته بعدی اینکه برای اینکه بتوان از دو جایگاه کناری و زیرین ورودی هوا به صورت مناسب استفاده کرد , ارابه های فرود عقب به قسمت پشت ( به سمت موتور) جمع میشوند تا این فضاهای پرارزش هدر نروند!
5-تغییر موتور
علارغم ادعای بعضی افراد مبنی بر نصب 2 موتور آردی 33 بر روی صاعقه , ظاهرا صاعقه از 2 موتور جی 85 استفاده میکند که هرکدام رانشی برابر با 15.5 کیلو نیوتن در حالت خشک و 22.2 کیلونیوتن در حالت استفاده از پس سوز تولید میکنند که در مجموع به صاعقه 31 کیلونیوتن در حالت خشک و 44.4 کیلونیوتن در حالت استفاده از پس سوز را می دهد.
با توجه به اینکه ارتقاهای انجام شده باعث افزایش حدودا 2 تنی وزن صاعقه خواهد شده باید برای جلوگیری از کاهش سرعت و کارآیی صاعقه موتور آن را تقویت کرد,برای اینکار یک موتور آر دی 33 روسی با قدرت 50 کیلو نیوتن در حالت خشک و 81.3 کیلونیوتن در حالت استفاده از پس سوز برای اینکار مناسب میباشد و با توجه به عدم همکاری روسیه تنها راه ساخت نمونه مشابه این موتور و نصب آن روی این جنگنده هست! همچنین میتوان موتورهایی بر مبنای جی 85 ولی پرقدرت تر طراحی کرد(تکنولوژی این موتورها حدودا مربوط به 50 سال پیش است و از این نظر جای کار دارد) ولی این موتورها توربوجت محسوب میشوند و امروزه نیز این موتورها با موتورهای کم مصرف تر و بهینه تر توربوفن جایگزین شده اند!
6-اضافه کردن جایگاه حمل سلاح به کنار و زیر ورودی های هوا
ظاهرا جنگنده صاعقه مانند اف 5 ئی تنها 7 جایگاه حمل سلاح بهره می برد و از این نظر یکی دیگر از ارتقاهایی که میتوان بر روی صاعقه انجام داد نصب جایگاه حمل سلاح جدید در زیر بالها و زیر و کنار ورودی های هوای این جنگنده است که در صورت انجام اینکار جایگاه های آن به میزان 13 عدد خواهد رسید که صاعقه را در صف برترین جنگنده های زمان حاضر قرار خواهد داد!
با توجه به تغییر محل ارابه فرود و گسترش بالها 2 جایگاه میتوان در زیر بالها ایجاد کرد و همچنین میتوان جمعا 4 جایگاه نیز در زیر و کنار ورودی های هوا ایجاد کرد که موشک های حرارتی و سیستم های ناوبری و هدف یابی حمل کنند!
7-حذف توپ از دماغه و انتقال آن به روی ورودی هوای سمت راست
20 میلیمتری و مخزن گلوله های نصب شده بر روی دماغه اف 5 فضای بزرگی را اشغال و طراح را مجبور به استفاده از راداری کوچک نموده که همین نقیصه کارآیی اف 5 را کاهش داده و در مقایسه با رقبای موجود آن را تبدیل به هواپیمایی ضعیف کرده است , در صورتی که بتوان توپ را به جای دیگری منتقل کرد فضای زیادی برای نصب رادار جدید آزاد میشود,همچنین میتوان توپ 20 میلیمتری را با توپ قدرتمند تر 30 میلیمتری تعویض کرد و آن را در بالای ورودی هوای سمت راست نصب کرد!8-نصب رادار بزرگ در دماغه
در صورت حذف توپ از دماغه میتوان فضای آزاد شده را به رادار بزرگتر اختصاص داد که در نتیجه برد بیشتر و کارآیی بالاتری به دست می آید . در صورت حذف توپ امکان نصب راداری به بزرگی رادارهای نصب شده بر روی میگ 29 را خواهیم داشت که در اینصورت میتوان صاعقه را به یک رهگیر دفاع نقطه ای بسیار کا رآمد با موشک های میانبرد (مانند R-27) تبدیل کرد!
9-تغییر ایونیک
با توجه به عکس جدیدی که منتشر شد صاعقه از کاکپیتی مشابه اف 5 ئی استفاده میکند و باید برای انجام وظایف جدید و کارآیی بهتر ارتقا یابد و از این نظر هیچ مشکلی برای کشور وجود ندارد چراکه ایران هم به تازگی در زمره تولید کنندگان نمایشگرهای چند منظوره قرار گرفته و البته چند سالیست که سرمایه گذاری هایی نیز در این بخش صورت گرفته و در گذشته شاهد بهره برداری از آنها بودیم و از این نظر انشاءالله حتما شاهد تعویض ایونیک جنگنده های قدیمی خواهیم بود.
10- اضافه کردن لوله سوخت گیری
لوله سوختگیری یکی از ملزومات جنگنده های نوین می باشد و تقریبا در تمام جنگنده های جدید این وسیله جزء اساسی ترین امکانات آنها به حساب می آید و برد رزمی آنها را به صورت چشمگیر افزایش می دهد . در جنگنده اف 5 ئی به صورت استاندارد این امکان وجود ندارد ولی نیروی هوایی برزیل اف 5 های خود را به استاندارد ئی ام ارتقاء داده و یکی از ارتقاء های انجام شده نصب لوله سوخت گیری در سمت راست کاکپیت است که میتوان این امکان را هم در صاعقه اضافه کرد.
نهایتا هواپیمای مورد نظر شکلی این چنین خواهد داشت
















