درمان زخم‌هاي عفوني با «لارو مگس

[Dr.Akhavan]

  زخم‌هاي عفوني با «لارو مگس» 19 مورد لارودرماني به همت محققان كشورمان در بيمارستان بقيه‌الله(عج) انجام  

استفاده از لارو مگس، زمينه درماني مشتركي بين پزشكي و حشره شناسي است كه تاكنون جان هزاران زخمي را در كشورهاي مختلف نجات داده است، بدون اين كه اين افراد نياز به بستري شدن در بيمارستان يا اعمال جراحي داشته باشند.

لارو درماني (Maggot Therapy) كه با استفاده از لارو نوعي حشره به نام «Lucilia Sericata» انجام مي‌شود، براي درمان زخم‌هاي ديابتي، زخم‌هاي بستر، سوختگي، ‌عفونت استخوان (استئوميليت)، عفونت‌هاي بعد از عمل جراحي و Carbuncle كاربرد كاملا موثري دارد.

لاروهاي L.sericata كه گويي براي درمان زخم‌ها خلق شده‌اند، تنها از قسمتهاي نكروزه و عفوني زخم تغذيه مي‌كنند و هر گز به قسمتهاي زنده حمله نمي‌كنند.

تيمي از محققان كشورمان شامل يك پزشك ارتوپد، دو حشره‌شناس و يك زيست‌شناس پس از ماه‌ها مطالعه و تحقيق و بررسي اين تكنيك در حيوانات، مرحله باليني اين روش را از دي ماه 83 در بيمارستان بقيه الله اعظم «عج» تهران آغاز كرده‌اند و تاكنون 19 مورد لارودرماني انجام داده‌اند كه به گفته آنها در 15 بيمار به بهبود كامل منجر شده و چهار نفر ديگر رو به بهبود مي‌باشند.

دكتر عباس ميراب زاده، متخصص حشره شناس اين تيم در گفت‌وگو با خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين كه ايران بيست و يكمين كشوري است كه به اين تكنيك درماني دست يافته است، در مورد كاربردهاي اين روش گفت: تكنيك لارودرماني در درمان زخم‌هاي و عفونت‌هاي شديد از جمله زخم پاي ديابتي و زخمهاي بستر كاربرد دارد. علاوه بر اين، روش لارودرماني براي مقابله با كفگيرك، Carbuncle، زخم‌هاي پوستي، زخم‌هاي سرطاني، عفونت استخوان و زخم‌هاي حاصل از سوختگي و قانقاريا استفاده مي‌شود.

وي خاطرنشان كرد: استفاده از لارو مگس‌ها در درمان زخم‌ها سابقه طولاني دارد. قرن‌ها قبل اقوامي در استراليا، برمه و قوم ماياها در آمريكاي جنوبي از لارو درماني استفاده مي‌كرده‌اند. از قرن شانزدهم ميلادي به بعد پزشكان مختلف در جبهه‌هاي جنگ تاثير لارو مگس در درمان زخم‌ها را در سال‌هاي 1556، 1827، 1860 و 1920 گزارش كردند.

دكتر ميراب زاده در خصوص مزاياي اين روش گفت: در اين روش نيازي به استفاده از آنتي بيوتيك، جراحي، بستري شدن در بيمارستان، بيهوشي و صرف هزينه‌هاي گزاف نمي‌باشد و تمام مراحل به راحتي در منزل قابل استفاده است.

وي تصريح كرد: در اين روش، ابتدا تخم مگسها به وسيله مواد ضدعفوني خاص ضد عفوني مي‌شود و تخمهاي ضد عفوني شده پس از ارزيابي كيفي جهت اطمينان از استريل بودن بر روي زخم عفوني قرار داده مي‌شود.

قبلا افرادي كه به زخم پاي ديابتي مبتلاء مي‌شدند در بيمارستان بستري و تحت اعمال جراحي مختلف جهت پاكسازي زخمها از عفونت و آلودگي قرار مي‌گرفتند كه هزينه زيادي را چه از لحاظ بستري و چه اتاق عمل متحمل مي‌شدند در حالي كه با استفاده از اين روش بيماران ديابتي طي يك ماه تا حداكثر 4 ماه و در بيماران غير ديابتي از سه روز تا حداكثر 9 روز طول مي‌كشد.

ميراب زاده درباره خصوصيات اين لاروها كه باعث درمان سريع زخمها و عفونتها مي شود، گفت: در بزاق لاروها آنتي بيوتيك Allantoin وجود دارد كه روي طيف وسيعي از باكتري ها مؤثر است، لاروها همچنين آمونياك توليد مي‌كنند كه خاصيت ميكروب‌كشي بالايي دارد و همچنين pH زخم را به حدود 5/8 - 8 مي‌رساند كه در اين pH‌ كلونيزه شدن باكتري‌ها دچار مشكل شده و بهبود زخم تسريع مي‌شود.

در قسمت سر لاروها نيز موهاي نوك تيز و فراواني وجود دارد كه بر خورد فيزيكي آن با ميكروبها سبب نابودي قسمت قابل توجهي از آنها مي‌شود، لاروها موادي شبيه اينترولوكين 6 هم ترشح مي‌كنند كه سبب تسريع در بهبودي زخم و به وجود آوردن فيبروبلاستها مي‌شوند.

وي افزود: لاروها همچنين با جنب و جوش و حركات فراوان خود در زخم كه ماساژ خفيفي به آن مي‌دهند، سبب خون رساني بيشتر به محل زخم مي‌شود. اشعه ايكس كوچكترين تاثيري روي لاروها ندارد و فعاليت لاروها لحظه به لحظه زخم را كوچكتر مي‌كنند در حالي كه با روش جراحي به علت اين كه همراه با برداشتن قسمت عفوني و نكروزه، قسمتي از بافت سالم هم توسط جراح برداشته مي‌شود زخم بزرگتر مي‌شود.

مهندس شهرام شريفي، كارشناس ارشد زيست شناسي و عضو ديگر تيم تحقيقاتي لارو درماني نيز در گفت‌و‌گو با ايسنا با بيان اين كه FDA در سال 2004 اين روش را تائيد كرده است، تصريح كرد: لارودرماني علاوه بر آمريكا كه موج جديد استفاده از اين روش در آن كشور آغاز شده در كشورهاي نظير انگلستان و آلمان نيز بسيار رواج دارد به طوري كه تا سال 2004، 70 هزار نفر در انگلستان با اين روش درمان شده‌اند.

وي در عين حال افزود: اغلب كشورهايي كه از اين روش درماني استفاده مي‌كنند آن را در آمريكا يا برخي كشورهاي اروپايي آموزش ديده‌اند، در حالي كه در ايران فقط با تلاش و پيگيري اعضاي تيم كار اوليه بر روي حيوانات و دقت در مورد انسان انجام شده است.

شريفي خاطرنشان كرد: اين طرح مصوب صندوق حمايت از پژوهشگران است و به صورت مشترك توسط سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي ايران و بيمارستان بقيه‌الله الاعظم(عج) در حال اجراست.

وي در پايان با بيان اين كه در بين كشورهاي آسيايي تنها ايران و ژاپن اين تكنيك را در اختيار دارند، آمادگي متخصصان ايراني را جهت انتقال اين دانش به كشورهاي متقاضي اعلام كرد.

گفتني است، در طرح لارودرماني‏ دكتر مرتضي جان‌نثاري لاداني به عنوان پزشك ارتوپد،‏‏ دكتر عباس ميراب زاده به عنوان حشره‌شناس و مهندس شهرام شريفي و مهندس مجيد مشايخي به عنوان حشره‌شناس همكاري دارند.