خلبانان در این موارد اغلب توجیه شده و آمادگی مقابله با این پدیده وحشتناک را دارند در واقع به آنان توصیه می شود که نباید به سرعت واماندگی(Stall) نزدیک شوند.درواقع اقدام خلبان در چنین حالتی به راه رفتن فردی بر طناب بسیار باریک در فضا می ماند.در شرایط شدید اغتشاشات جوی،تکیه بر مهارت خلبان می تواند به هدایت هواپیما با دستگاه و انتخاب ارتفاع مورد نظر کمک نماید و هم اکنون در جهت کم کردن مخاطرات پدیده قیچی باد و تعیین روشهایی که اثرات آن را به حداقل برساند و تا حدودی از مشکل جلوگیری نماید قدمهای خوبی برداشته شده است.
طرح جامع ایمنی مقابله با قیچی باد
راههای دستیابی اصولی که برای نقصان خطر روبرو شدن با پدیده قیچی باد وجود دارند عبارتند از:1-آموزش خاص خلبانان2-سیستم شبکه هشداردهنده مستقر در زمین 3-نصب سیستم هشدار دهنده در کابین هواپیما و سیستمهای هدایت هواپیما به حالت اولیه.هر یک از راههای فوق مورد توجه بوده و نوید کمک موثر در جهت محفوظ ماندن از خطرات این پدیده را به وجود آورده است.هم اکنون به کلیه خلبانان آموزش خاص مقابله با قیچی باد داده می شود.در این راستا سازمان هواپیمایی کشوری امریکا در سال 1985 قراردادی با کمپانی هواپیماسازی بوئینگ منعقد نمود که توسعه وسایل کمک آموزشی مشابه شرایط قیچی باد را در برنامه کار خود قرار دهد.در این برنامه سایر کمپانیها از جمله شرکت هواپیماسازی مک دانل داگلاس -لاکهید-یونایتد ایرلاین و آژانس پدیده های جوی هواپیمایی همکاری دارند.وسایل کمک آموزشی مذکور این امکان را به خلبان می بخشد که حالات خاص پدیده قیچی باد را تجربه نمایند.در ضمن تعمیم برنامه آموزشی که با همکاری کارخانجات سازنده هواپیما و شرکتهای هواپیمایی روی انواع هواپیماها به خلبانان ارائه می گردد این اطمینان را به وجود می آورده که با درصد زیادی بتواند در جامعه حمل و نقل بازرگانی هوایی اجرا گردد.شبکه دستگاههای هشداردهنده مستقر در زمین این نوید را در آینده نزدیک می دهد که قابلیت کمک به خلبانان در مقابله با خطرات این پدیده در حد بسیار مطلوبی بهبود یابد،با وجوداینکه بسیاری از شرایط خطرناک پدیده قیچی باد(ماکروبرست) امروزه قابل ارزیابی هستند اقدامات موثر در رابطه با آن نیز در حال انجام است.در حالیکه تا 10-15 سال پیش شبکه راداری خدمات هوایی امریکا و تکنیسینهای آن به سختی قادربودند گسترش تغییرات اتمسفر را مشخص نمایند و امکان در دسترس قرارگرفتن به موقع و موثر اطلاعات مذکور به کنترولرهای پرواز وجود را فراهم آورند امروزه وسعت آلات پروازی از وظایف سنگین خلبان در این مواقع به شدت کاسته است.نخستین قدم ها را در این راه امریکا برداشت به طوری که در مناطق کنترل پرواز نهایی که مجاز به سیستمهای هشداردهنده قیچی باد بود داده های اخذ شده فوراً به مراکز کنترل پرواز ارایه می گردید اما این داده ها برای آگاهی کامل از ماکرو برست کافی نبود.یکی از اقدامات مذکور گسترش سیستمهای هشداردهنده در سطوح پروازی پایین بود که مجهز به 6-11 سنجشگر بود.یکی از روش های جدیدی که در آن زمان طرح کاملی به نظر می آمد استفاده از رادار داپلر بود که به عنوان Nimrod مشهور گردیده بود.مقدمات این پیشرفت با توجه به پیدایش Nexrad یا رادارهای نسل جدید که مجهز به سیستم شبکه راداری در مسیرهای طولانی بود پدیده های جوی خارج از مناطق کنترل نهایی پرواز را ارایه می نمود که در سال 1993 عملی گشت.سیستم شبکه راداری داپلر خاص مناطق کنترل نهایی یا (TDWR) بود.این سیستم هشداردهنده قیچی باد اطلاعات مربوط به تغیر شرایط اتمسفر و پیش بینی تغییرات مولفه باد و حرکت طوفان را ارایه می داد.با وجود آنکه شبکه های هشداردهنده مستقر در زمین به علت امکانات بالقوه ای که برای آگاهی از پدیده قیچی باد با ارزش شناخته شده اند اما تکمیل و اجرای کامل آنها بسیار پرهزینه بوده و هنوز هم با مشکلات زیادی در جهات عملیاتی کردن همراه است.
Colonel Chazan عزيز بايد سخن دوست خوبم همسفر با کوير رو تأئيد و تکرار کنم . در جائی نوشتی که ذکات علم نشر آنست . آسوده باش زيرا به مقدار کافی ذکات ميپردازی دوست خوبم . شاد و پيروز باشی .
-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_--_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_--_-_-_-_-_-_-_-
ضمن عرض پوزش و معذرت از تمامی دوستان به دلیل وقفه نسبتاً طولانی قسمت سوم و پایانی شرح این پدیده تقدیم می گردد
_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_--_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_--_-_-_-_-_-_-_
Wind Shear (قیچی باد)
قسمت سوم و پایانی
دو نوع از سیستمهای هشداردهنده که به منظور جلوگیری از این پدیده در هواپیما تعبیه می شوند گسترش زیادی یافته اند
1-آن دسته از سیستمهایی که به سنجشگرهای جلونگر مجهز است و ارائه اطلاعات لازم به گروه پروازی به منظور جلوگیری از خطرات ناشی از پدیده قیچی باد را برعهده دارد.
2-سیستمهایی که کاربرد سنجشگرهای آن برای تعیین موقعیت واقعی هواپیما در جهت آگاه ساختن گرو پروازی هواپیما در ورود به شرایط خاص قیچی باد است.
قابلیت سیستمهای جلونگر مانند شبکه های راداری داپلر مستقر بر روی زمین امکانات بالقوه و قابل اجرائی را امروزه داراست.ضمناً بهره گیری از سنجشگرهای راداری -لیزری-صوتی و مادون قرمز یا ترکیبی از انواع این تکنولوپیها نهایتاً در تهیه امکانات لازم برای جلوگیری از پدیده قیچی باد به کار گرفته می شود که حتی تا 10 سال پیش به نظر نمی رسید نوع عملی چنین سیستمی بتواند کاربرد عملیاتی داشته باشد.
اما بهترین عامل حفظ کننده خطرات ناشی از قیچی باد استفاده از سنجشگرهای تعیین موقعیت این پدیده در کابین هواپیماست.
پیشرفت های الکترونیکی در مهار قیچی باد طی سالهای 1988-2000(مهار تقریباً کامل قیچی باد):
تعدادی از موقعیت سنج های هشداردهنده قیچی باد ( نخستین سال های تکامل های سریع در مهار قیچی باد) مجوز لازم را از سازمان هواپیمایی کشوری کسب نمود و بعضی از تجهیزات آن صرفاً جنبه هشداردهندگی داشت و سایر تجهیزات برای راهنمایی و کمک به گروه پروازی و حاوی دستورالعمل های خاص فرار از خطرات قیچی باد بود.مدتی پس از آن سیستمهای پیشرفته تری امکانات لازم را در حد وسیعتری به گروه پروازی ارایه می نمود که با تدارک قبلی بتوانند با این پدیده مواجه گردند گرچه این آگاهی قبلی نیز کافی برای مقابله کامل با پدیده نبود .در واقع عملی ترین سیستم تایید شده سیستمی بود که کارخانه هواپیماسازی بویینگ برای آگاهی از خطرات ناشی از این پدیده انتخاب نموده و از نوع سیستم کامپیوتری هشدار نزدیک شدن به زمین که به GPWS -V معروف شده بود و روی انواع هواپیماهای بوئینگ نصب شده بود.این سیستم اطلاعاتی در زمینه شتاب در محور طولی-شتاب عادی-شتاب صعود -زاویه حمله-ارتفاع-وضعیت شهپرها-و... را در اختیار خلبان قرار می دادند آنچه این سیستم کامپیوتری را بیشتر عملی ساخته بود ارایه پیشرفته ترین امکانات بدون نیاز به فضای اضافی در کابین هواپیما بود.
سیستم مذکور امکانات عالی در اختیار شرکتهای هواپیمایی که نیاز فوری به نصب سیستم هشداردهنده جلوگیری از مخاطرات قیچی باد بدون آنکه نیاز به تغییرات زیادی در سیستم اویونیک هواپیما داشته باشد قرار می داد.نصب سیستمهای هشداردهنده در هواپیما و زمین مطمئناً حوادث ناشی از نقضان قدرت هواپیما در نزدیک شدن به زمین و مواجهه با پدیده قیچی باد را تا حدودی حل می کرد.
سیستم مذکور مستقیماً با سنجشگرهای خود هماهنگ بوده و وسیله پیشرفته ای برای آگاهی و احتراز از این پدیده به شمار می رفت.کاربرد ساده نوعV بالاترین سطح کارایی را برای جلوگیری از اثرات قیچی باد با سیستمهای هشداردهنده خود ارایه می نمود.این سیستم در آن زمان مورد تایید صنعت حمل و نقل هوایی و آژانسهای عظیم حمل و نقل هوایی بود و حساسیت فوق العاده سنجشگرهای آن اعم از زمینی یا آنها که در هواپیما تعبیه شده بود نوید کاربرد آنرا در آینده نزدیک می داد و جواب مسایل لاینحل را به خوبی می داد.
آنچه مسلم است این است که امروزه دیگر قیچی باد تقریباً به طور کامل مهار شده و راهی برای حادثه آفرینی ناشی از Wind Shear متصور نیست.اما آگاهی از پیشینه وقایع متاثر راه را برای خلبانان نوکار امروزی هموارتر می سازد.
____________________________________________________
Colonel Chazan عزيز باز هم مطلبی خواندنی وجامع . دوست عزيزم حتمأ خودت ميدونی که کيفيت بالای نوشتارهای تو , سطح توقع ما را هم بالا برده است . بنابراين نگرانی از تأخير نداشته باش . باز هم بخاطر غنای مطالب تو دوست خوبم سپاسگزارم .
Fariborz,
مدتی بود سرزدن به انجمن به دلیل یک سری مسائل مقداری سخت بود.
دوست عزيز و بزرگوارم من هم همينطور منتظر مقالات بسيار پرمحتوا و علمي شما هستم.اميدوارم در سايه حضور شما در اين انجمن کمتر شاهد انحرافات بيهوده باشيم.