کمی تامل کنیم

[امیر احمدی2]

امام صادق (ع) فرمود: امير المؤمنين (ع) وقتى به منبر مى ‏رفت مى ‏فرمود:
شايسته است مسلمان از دوستى با سه گروه اجتناب كند:
از بى ‏حياى تبهكار، نادان، و دروغگو.
امّا بى ‏حياى تبهكار كارش را برايت خوب جلوه مى ‏دهد و دوست دارد تو مانند او باشى، و در امر دين و آخرت به تو كمك نمى‏ كند، و نزديك شدن به او ستم و باعث سختدلى، و رفت و آمد با او براى تو مايه بى‏ آبرويى است.
امّا نادان، اميد خيرى از او برايت نيست و ضررى از تو دفع نمى‏ كند اگر چه خودش را به زحمت افكند، و چه بسا كه بخواهد به تو سود برساند ولى زيان مى ‏رساند، پس مرگ او بهتر از زندگى، و سكوت او بهتر از سخن گفتنش، و دورى او بهتر از نزديك بودن اوست.
امّا دروغگو، زندگى تو با او گوارا نيست، زيرا خبرى را از تو براى ديگران و از ديگران براى تو نقل مى‏ كند، و هر گاه خبرى به پايان رسيد خبر ديگرى پيش مى ‏كشد كه وانمود كند راست مى ‏گويد در صورتى كه راست نمى ‏گويد، و با ايجاد عداوت بين مردم تفرقه مى‏ اندازد و بذر كينه در دلها مى ‏كارد، پس از خدا بترسيد و در باره خود بينديشيد.

[امیر احمدی2]

ايّوب بن نوح گويد:
امام علىّ النقى (ع) به بعضى از دوستان ما نوشت، فلانى را عتاب كن و به او بگو:
وقتى كه خدا براى بنده ‏اى خير و خوبى مى ‏خواهد اگر او را مورد عتاب قرار دهد وى عتاب را مى ‏پذيرد و متنبّه مى ‏گردد.
باب استحباب همنشينى با خردمند بخشنده و دورى از نادان فرومايه‏
از امام صادق (ع) نقل شده كه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود:
اشكالى ‏ندارد كه با خردمند معاشرت كنى اگر چه بخشنده نباشد، از عقلش بهره‏ مند شو، و از اخلاق بدش خود را حفظ كن، و همدمى بخشنده را ترك مكن گرچه از عقلش سود نبرى، ولى با خردمندى خود از كرمش بهره ‏مند شو، و حتما از فرومايه نادان بگريز.

ابو هريره گويد: از رسول خدا (ص) شنيدم كه مى ‏فرمود:
از خردمند راهنمايى بخواهيد، و از او نافرمانى نكنيد كه پشيمان مى ‏شويد.

در كتاب الاخوان آمده است كه امام صادق (ع) به يكى از شيعيان فرمود:
آيا شما دوستان و شيعيان با يك ديگر همنشينى و گفتگو داريد؟
عرض كردم: بلى، فرمود:
اين مجلسها را دوست مى‏ دارم، پس فضايل و سخنان ما را در مورد احكام دين يا مصايب ما زنده نگه داريد. كسى كه فضايل ما را هر چه بيشتر زنده نگه دارد خداى رحمتش كند. هر كه ما را ياد كند يا نزد او ذكرى از ما بشود و به اندازه پر مگسى اشك از چشمش خارج شود خدا گناهانش را مى ‏آمرزد گرچه از كف دريا بيشتر باشد.

[امیر احمدی2]

معاوية بن وهب گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: با بستگان و ساير مردمى كه با آنان معاشرت داريم چگونه رفتار كنيم؟
امام فرمود:
امانت را به آنان برگردانيد، و (به حق) شهادت دهيد، چه به نفع آنان باشد يا به ضررشان و از بيماران آنها عيادت كنيد، و در تشييع جنازه مردگانشان شركت نماييد.

ابى اسامه زيد شحّام گويد: امام صادق (ع) به من فرمود:
به آنان كه از من اطاعت و به سخنا نم عمل مى ‏كنند سلام برسان، و به آنها بگو:
شما را به تقواى خداى عز و جل، و پرهيزگارى در دين، و كوشش در راه خدا، و راستى در گفتار، و برگرداندن امانت به صاحبانش، و سجده طولانى، و خوشرفتارى نسبت به همسايگان سفارش مى ‏كنم،
زيرا حضرت محمد (ص) به همين منظور مبعوث شده است. و به كسانى كه به شما اعتماد مى ‏كنند چه نيكوكار باشند يا بدكار، امانت را برگردانيد زيرا رسول خدا (ص) حتى به اداى سوزن و نخ سوزن فرمان داده است، صله رحم به جا آوريد و در تشييع جنازه شركت كنيد و به عيادت بيمار برويد و اداى حقوق نماييد زيرا به كسى از شما مى ‏توان جعفرى مذهب گفت كه در دينش متّقى، و درست گفتار و امانتدار و با مردم خوشخو باشد، و چنين شخصى با اين گونه كارهايش مرا مسرور مى ‏سازد، و اين است روش و آيين جعفرى.
اگر شيعه ما داراى اين صفات نباشد برايم مايه اندوه و ننگ است، و مردم مى ‏گويند:
اين است آيين جعفر صادق (ع)، به خدا سوگند پدرم [ امام باقر (ع) ] به من فرمود:
كسى از پيروان حضرت على (ع) زينت قبيله ‏اى است كه از همه كس بيشتر اداكننده امانت، و برآورنده حقوق، و در گفتار و امانت از همه صادقتر باشد به گونه‏ اى كه اگر از هر كس در باره او سؤال شود بگويند مانند فلانى بايد بود، زيرا از ما امانتدارتر و درست گفتارتر است.
معاوية بن وهب گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم با بستگان و كسانى كه با آنها معاشرت داريم ولى بر مذهب ما نيستند چگونه رفتار كنيم؟
امام فرمود: به پيشوايانتان كه از آنها پيروى مى ‏كنيد بنگريد و بدان گونه كه آنها رفتار مى ‏كنند عمل نماييد، سوگند به خدا پيشوايان شما از بيماران آنها عيادت مى ‏كردند و در تشييع جنازه آنها حاضر مى ‏شدند و اقامه شهادت مى‏ كردند به نفع يا به ضرر آنها، و امانت را به آنان برمى ‏گرداندند.
حبيب خثعمى گويد: امام صادق عليه السّلام به من فرمود: بر شما باد به اجتناب از معاصى، و تلاش و كوشش، و حضور در تشييع جنازه‏ ها و عيادت بيماران، و حضور در مساجد با ساير مردم، و دوست بداريد براى مردم آنچه را براى خودتان دوست مى ‏داريد، آيا شرمسار نيست كسى از شما كه همسايه ‏اش حقّ او را بشناسد ولى او حقّ همسايه ‏اش را رعايت نكند؟