اشاره :
دراين مقاله شما به راحتي و بدون نياز به سرور مي توانيد يك شبكه كوچك راهاندازي و نكاتي در خصوص كابل كشي ، نصب پريز ، تخصيص IP ، به اشتراكگذاشتن پوشه و پرينتر را فرا بگيريد.
[COLOR=#000080]تاچند سال گذشته علم کامپيوتر يکي از علوم مدرن به حساب ميآمد بطوريکه عدهزيادي از اقشار مختلف جامعه ، خصوصا قشر تحصيلکرده را به خود معطوف کرد.اما امروزه و با گذشت چندين سال از عرضه کامپيوتر نوبت به علم ارتباط بينکامپيوترها با يکديگر يعني علم شبکه رسيده است و اکثر علاقمندان به علمکامپيوتر را بر آن داشته تا در اين زمينه نيز به کسب آگاهي بپردازند.
درخصوص شبکه ( Network ) کتاب هاي گوناگوني نوشته شده است ، اما ظاهرا ( ومتاسفانه ) خوانندگان وقت چنداني براي مطالعه کتابهاي تئوري ندارند و بازهم متاسفانه محيط و زمينه آموزش عملي نيز براي آنها به راحتي فراهم نيست.
درصورتي که جز خوانندگان علاقمند به گذراندن يک کارگاهعملي شبکه هستيد مي توانيد فقط با مطالعه اين مقاله ، اطلاعات نسبتا خوبيدر زمينه راه اندازي يک شبکه در مقياس کوچک را بدست آوريد.يكي از درخواستهاي هميشگي خوانندگان محترم ، آموزش راه اندازي يك شبكه محلي ( LAN )بصورت عملي بوده است. بنابراين بخشي به همين نام ( يعني شبكه ) راه اندازي شد. در اين بخش از ابتدا آموزش مباحث مختلف مانندنصب ويندوز 2003 ، نصب اكتيو دايركتوري ، ايجاد كاربر و ... ارائه شد و درادامه آن نيز نصب برخي سرويس هاي شبكه مانند DHCP ، RRAS و ... آموزش دادهشد. اما در بررسي نامه هاي خوانندگان محترم متوجه شديم بسياري از شماعزيزان خواهان يك كارگاه عملي آموزشي " راه اندازي شبكه در مقياس كوچك "هستيد. از آنجا كه ما وظيفه اي جز پاسخ مثبت به درخواست هاي شما نداريم دراين مقاله سعي شده است در حد بضاعت به درخواست جمع کثيري از خوانندگانجامع عمل بپوشانيم.
بنابراين دراينمقاله سعي مي كنيم از توضيح مفاهيم شبكه بپرهيزيم و فرض مي كنيم به كلياتشبكه واقف هستيد و مستقيما كارهايي كه براي راه اندازي يك شبكه در حد يكاداره يا دفتر کوچک با 10 الي 20 كامپيوتر نياز است را بصورت كاملا عمليحضورتان تقديم نماييم.
لازم به توضيح است براي عملي تر و كاربردي ترشدن اين مقاله ، نوع شبكه از نوع Workgroup با توپولوژي ستاره ( Star )انتخاب شده است. كسانيكه مايل به راه اندازي Domain Controller ( DC ) درشبكه خود باشند با مطالعه تاپیک های قبلی و اعمال کردن تغييراتمختصري مي توانند به خواسته خود يعني راه اندازي شبکه از نوع Domain دستيابند.
تهيه چك ليست
معمولابراي انجام هرکاري لازم است از ابتدا تا انتها مواردي كه مي خواهيد انجامدهيد را روي كاغذ بياوريد. ما نيز بدون پرداختن به مسائل متفرقه دقيقا بهسراغ همين كار مي رويم. پس با ما شروع به تهيه ليست نماييد:
ـ ليست نمودن تجهيزات مورد نياز و تهيه آنها
ـ نصب درايور كارت شبكه
ـ ساخت كابل هاي رابط و برقراري اتصالات فيزيكي
ـ انجام تنظيمات لازم TCP / IP در كارت شبكه
ـ تنظيم نام کامپيوتر و نام Workgroup
ـ تست ارتباطات شبكه با دستور Ping
ـ Share كردن فولدر و درايوهاي كامپيوترها براي يك ديگر
ـ Share كردن
تجهيزات مورد نياز
قبلاز هر چيز بايد كامپيوترها در يك بستر ارتباطي مناسب و با رعايتاستانداردهاي مربوطه با هم ارتباط برقرار نمايند. به نحوه همبنديكامپيوترها توپولوژي گويند.
همانطور که قبلا نيز اشاره شد ، توپولوژي انتخابي ما در اين مقاله از نوع ستاره اي و نوع بستر آن كابل مي باشد.
پسبه يكسري كانكتور و كابل مخصوص اين نوع توپولوژي نياز داريد. در اينجا فرضمي كنيم شبكه محلي ما داراي10 كامپيوتر است. در اين صورت تجهيزات زير موردنياز است :
ـ تعداد 10 كامپيوتر که مي تواند يكي از سيستم عامل هاي WindowsXP , Windows2000 , Windows 98 , Windows2003 رو ي آن نصب شده باشد.
ـ 20 عدد كانكتور يا سر سيم RJ-45 . به ازاي هر كامپيوتر 2 عدد سرسيم نياز است.
شكل 1 : نمونه اي از يك كانكتور RJ-45 ـ پريز ديواري ( Keystone ) به تعداد كامپيوترهاي موجود ( بستگي به طراحي کابل کشي دارد. اين موضوع در ادامه توضيح داده ميشود.)
شكل 2 : نمونه اي از يك Keystone : در صورتيكه از پريز ديواري استفاده شود ، تعداد سرسيم (كانكتور RJ-45 ) بايد سه برابر تعداد كامپيوتر ها باشد.
ـ يك دستگاه با سرعت 100Mb/s . هاب و سوئيچ هاي موجود در بازار 5 ، 8 ، 16 و 32 پورت مي باشند.
براي اين مثال، ما نياز به يك هاب يا سوئيچ 16 پورت داريم.
ـ يك دستگاه Crimping Tools يا آچار شبكه
شكل 3 : نمايي از يك هاب 8 پورت و آچار شبكه ـكابل UTP از نوع CAT5e به مقدار مورد نياز. ارتباط بين هر كامپيوتر و هاباز طريق كابل بر قرار مي شود. مقدار كابل مورد نياز برابر است با مجموعفاصله هر كامپيوتر با هاب.
شكل 4: نمايي از كابل شبكه ـ كارت شبكه PCI به تعداد كامپيوترهاي
نصب درايور كارت شبكه
اولينقدم نصب کارت شبکه کامپيوترها ميباشد. ابتدا سيستمها را باز كرده سپسكارتهاي شبكه را داخل اسلاتهاي PCI جا بزنيد. پس از نصب ، سيستم را روشنو درايور كارت شبكه را نصب نماييد. بعضي از مادربردها داراي كارت شبكهOnboard ميباشد و نصب درايور آنها توسط سي دي مادربرد انجام ميگيرد.
كابل هاي رابط و برقراري اتصالات فيزيكي
برايساخت كابل هاي ارتباطي به چندين عدد سوكت يا كانكتور RJ45 و چندين متركابل نياز است. ارتباط ميان كامپيوترها با دستگاه هاب توسط به دو طريق ميتواند صورت گيرد:
• اتصال مستقيم هاب به كامپيوتر :در اين روش كه راحت ترين روش ميباشد ، هاب بصورت مستقيم توسط كابل بهكامپيوتر متصل مي شود. نام اين نوع كابلها ، كابل مستقيم است. در كابلمستقيم سيم هاي وارد شده به دو سوكت RJ45 كه در دو طرف كابل زده مي شود ازيك چند استاندارد پيروي ميکند که ما استاندارد 568B را انتخاب کردهايم.ترتيب رشته سيم ها براي دو سوكت در اين روش مطابق جدول 1 مي باشد. توجهداشته باشيد كه ترتيب رشته ها براي حالتي كه زبانه سوكت به سمت پايين ومحل ورود رشته سيم ها از روبرو قرار دارد مي باشد. سوكت را همانطور كه درشكل 1 نشان داده شده است نگهداريد و به ترتيب كابل شماره 1 ( يعني سيمسفيد نارنجي ) به پايه سمت چپ ، كابل شماره 2 يعني نارنجي به پايه شماره 2و ... وارد مي شود. دقت نماييد تا رشته ها تا انتها به داخل سوكت فرو رفتهباشند سپس بوسيله آچار مخصوص همين كار ، آن را پرس نماييد. ( نتيجه را درشكل 5 ببينيد. )
در اين مثال فرض براين است كه كابل CAT5e كه دو سر آنطبق جدول 1 سوكت RJ45 خورده است، دستگاه كامپيوتر را مستقيم به هاب متصلمي كند.
جدول 1 
شكل 5 : روش قرار گرفتن سيم ها در سوكت درصورتيكه مي خواهيد شبكه تان با كم ترين هزينه برپا گردد و مطمئن هستيد محلكامپيوترها را زياد تغيير نمي دهيد اين روش راحترين روش و مقرون به صرفهاست.
• اتصال هاب به پريز و پريز به كامپيوتر: در اين روش مسير هاب به كامپيوتر به دو قطعه تقسيم شده است.
الف ) هاب به Keystone :قسمت داخلي پريز كه كابل به آن وصل مي شود كيستون نام دارد. به يك سر كابل، كانكتور RJ45 با همان سيم بندي استاندارد 568B ( مانند روش قبل ) پرس وبه هاب متصل مي کنيم و سر ديگر به كيستون كه توسط يك پريز روي ديوار قرارمي گيرد متصل مي شود. طريقه اتصال كابل به كيستون نيز طبق استاندارد 568B(كه روي كيستون نيز چاپ شده است) ، صورت مي گيرد.
ب ) اتصال كامپيوتر به كيستون :براي اين كار كافي است يك كابل مستقيم ( مانند روش اول ) اما كوتاه و بهاندازه بين كامپيوتر و پريز ديواري ساخته شود . يك طرف آن به كارت شبكه وطرف ديگر به پريز ديواري كه كيستون داخل آن قرار دارد زده مي شود.
مزيتاين روش ، امكان تغيير محل كامپيوتر مي باشد.چون با تعويض كابل رابط بينكامپيوتر و كيستون مي توانيد اين كار را به راحتي و بدون هيج محدوديتيانجام دهيد.
از اين دو روش را انتخاب و كامپيوترها را به هاب متصل نماييد.
چند نكته :
ـهاب هيچ مديريت و تنظيمي نياز ندارد فقط كافي است كابل هاي شبكهكامپيوترها را از يك طرف به هاب و از طرف ديگر به كارت شبكه وصل كرده وسپس هاب را روشن نماييد تا چراغ سبز رنگ روي كارت شبكه و چراغ متناظر باپورت مربوطه روي هاب روشن شود.
ـ با انجام مراحل فوق يك آيكون شبكه مطابق شكل 6 روي نوار وظيفه كنار ساعت نمايان مي شود.
شكل 6 ـبراي اينكه كابل ها روي زمين پخش نشود و كار بصورت شسته رفته صورت گيردميتوانيد كابلهاي شبكه را كه بين كامپيوتر و هاب و يا بين كيستون و هابكشيده ايد داخل داكت قرار دهيد. داكت روكش پلاستيكي يا فلزي است كهكابلهاي تلفن و شبكه مي تواند داخل آن قرار گيرد. داكت ها در اندازه هاييمتفاوتي وجود دارد.
مراحل فيزيكي و سخت افزاري كار تمام شده است و درصد زيادي از كارانجام شده است. از اين پس به تنظيمات نرمافزاري مي پردازيم.
تنظيمات TCP / IP
همانطوركه مي دانيد براي اينكه سيستم در يك شبكه بتواند با كامپيوترهاي ديگرارتباط برقرار كند بايد يك عدد منحصربفرد به نام آيپي آدرس ( IP Address )داشته باشد. براي تخصيص IP به يك كامپيوتر در شبكه 3 روش متداول وجود داردكه عبارتند از :
ـ تخصيص IP توسط DHCP
ـ تخصيص IP به روش APIPA ( Automatic Private IP Addressing )
ـ تخصيص IP بصورت دستي ( Manual )
اوليعني DHCP ، در شماره 13 ماهنامه شرح داده شده است و روش دوم در شماره هايبعدي حضورتان تقديم خواهد شد. اما در اين مقاله روش سوم مورد نظر ما ميباشد. در ادامه مي خواهيم بصورت دستي بر روي تك تك كامپيوترهاي موجود درشبكه IP تنظيم نماييم.
براي تنظيم دستي مراحل زير را انجام دهيد :
ـ به كنترل پانل برويد.
ـ گزينه Network Connections را بازكنيد.
ـ گزينه Local Area Connection را دوبار كليك كنيد تا پنجره
Local Area Connection Setting باز شود.
ـ از پايين اين پنجره دكمه Properties را بزنيد تا پنجره
Local Area Connection Properties باز شود.
ـ مطابق شكل 7 در اين صفحه ضمن زدن دو تيك پايين صفحه ،
گزينه Internet Protocol را انتخاب نماييد.
شكل 7 ـ مطابق شكل 8 در صفحه Internet Protocol ( TCP / IP ) Properties در قسمت
IP Address براي هر ماشين يك IP تنظيم نماييد. در قسمت Subnet Mask تمام ماشين ها عدد 255.255.255.0 را وارد كنيد.
شکل 8 دقتنماييد اعداد بايد منحصربفرد باشد. پيشنهاد مي شود از آيپي آدرس192.168.0.1 شروع شود و بعنوان مثال اگر 12 كامپيوتر در شبكه داريد بهآخرين كامپيوتر آيپي آدرس 192.168.0.12 را اختصاص دهيد.
نام کامپيوتر و نام Workgroup
بعد از تنظيم IP Address ها لازم است کاهاري زير را نيز انجام دهيد:
ـ انتخاب نام براي کامپيوترها ( Computer Name ) : يعني همه کامپيوترهاي موجود در شبکه بايد يک نام منحصربفرد براي خو داشته باشند.
ـانتخاب يک نام براي Workgroup : به دليل اينکه شبکهاي که در اين مثال بهآن اشاره شده از نوع Peer to Peer يا Workgroup اي مي باشد لازم است يکنام براي Workgroup نيز تعيين گردد. نام Workgroup ميتواند نام شرکت يااداره يا مخفف آنها باشد.
براي اين دو پارامتر روي تک تک کامپيوترها مراحل زير را انجام دهيد:
ـ روي My Computer راست کليک کنيد و گزينه Properties را بزنيد.
ـ به قسمت Computer Name برويد.
ـ در اين صفحه گزينه Change را بزنيد.
ـمطابق شکل 9 در قسمت Computer Name نامي متناسب با وظيفه يا بخشي کهکامپيوتر در آن قرار دارد را وارد نماييد و در قسمت Workgroup نامي کهبراي Workgroup تعيين نمودهايد را وارد نماييد. توجه داشته باشيد كه نامWorkgroup بايد براي همه کامپيوترها يکي است.
شکل 9 همانطور که ميدانيد شبکه از نوع دامنه يا Domain نيز وجود دارد که تفاوت هايي با نوع Workgroup دارند.
برايراه اندازي شبکه از نوع دامنه بايد ابتدا سيستم عاملي مانند ويندوز 2000يا ويندوز 2003 و اکتيودايرکتوري روي يکي از سيستمها نصب شود که مراحل آندر شمارههاي گذشته ماهنامه به چاپ رسيده است.
تست ارتباطات شبكه با دستور Ping
هماكنون تا حدودي تنظيمات سختافزاري و نرمافزاري که لازم است انجام شودكامل شده است. براي تست کارهايي که انجام دادهايم لازم است شبکه را ازلحاظ اتصالات و ارتباطات تست نماييم. نگران نباشيد نياز به دستگاه خاصينيست. فقط با چند دستور مي توان فهميد که ارتباط کامپيوترها باهم برقراراست يا خير.
اما يک بار ديگر و بصورت گذرا کارهايمان را مرور مي کنيم.
ـ کارت شبکه روي سيستم نصب گرديد
ـ کابلهاي رابط بين کامپيوترها ساخته شد.
ـ ارتباطات بين هاب و کامپيوترها برقرار گرديد.
ـ در تنظيمات مربوط TCP / IP براي هرکامپيوتر يک IP Address در نظر گرفته شده است.
امابراي تست مي توان از يکي از دستورات مشهور TCP / IP استفاده نماييد. بادستور Ping مي توانيد ارتباط بين دو کامپيوتر را تست نماييد.
بعنوانمثال ميخواهيم ارتباط سيستم خود را با کامپيوتري که IP آن 192.168.0.1است را تست كنيم . براي اين منظور مراحل زير را انجام دهيد:
ـ از منوي Start منوي Run را باز کنيد.
ـ در آنجا دستور cmd را تايپ و اجرا نماييد.
ـمطابق شکل 10 دستور Ping 192.168.0.1 را اجرا نماييد. اين دستور يک Packetبراي کامپيوتر با آيپي 192.168.0.1 ارسال مي کند. اگر آن کامپيوتر در شبکهوجود داشته باشد و تمام تنظيمات سختافزاري و نرمافزاري به درستي انجامشده باشد مطابق شکل 10 پيغام Reply from 192.168.0.1 …. براي شما ارسالميشود.
شکل 10 درصورتيکه کامپيوتر مقصد داخل شبکه نباشد يا ارتباط آن به هر دليل با شبکهقطع باشد پيغام Request timed out را خواهيد گرفت. ( به شکل 11 دقتنماييد. )
شکل 11 حالبا توجه به تستهاي فوق و فرض اين مطلب که همه کارها فوق با موفقيت انجامشده است مي توانيد از مزاياي شبکه مانند Share کردن چاپگر و فايل و فولدرمي باشد استفاده نماييد.
فولدر و درايوهاي كامپيوترها براي يك ديگر يکي از استفادههايي کهامروزه از شبکه ميشود به اشتراک گذاشتن ( Share کردن ) فايل ، فولدر وحتي درايوهاي يک کامپيوتر براي استفاده ديگر کامپيوترهاي موجود در شبکهاست. در اينجا براي نشان دادن نحوه به اشتراک گذاشتن فايل ، فولدر و حتييک درايو به مثال زير توجه نماييد. لازم به ذکر است که مثال زير را برايفايل ، فولدر و درايو ميتوانيد انجام دهيد.
فرض کنيد در اداره يا شرکتلازم است همه به يکسري فايل که در يک فولدر قرار دارند دسترسي داشتهباشند. بنابراين بايد مراحل زير را براي به اشتراک گذاشتن آن فايلهامراحل زير را انجام دهيد:
ـ روي يکي از کامپيوترها و داخل يکي از درايوها يک پوشه به نام ForAll بسازيد.
ـ روي آن پوشه راست کليک نماييد و گزينه Sharing and Security… را انتخاب نماييد.
ـ مطابق شکل 12 گزينه Share this folder را انتخاب و سپس در قسمت
Share Name: يک نام براي آن در نظر بگيريد. ( با وجود اينکه ميتوانيد يکنام متفاوت با نام پوشه قرار دهيد اما پيشنهاد ميشود همان نام پوشه رابگذاريد. زيرا اين پوشه با نامي که در اين قسمت مينويسيد در شبکه معرفيخواهد شد. )
شکل 12 ـبراي ديدن نتيجه کار ، با ردن دکمه Start گزينهMy Network Places راانتخاب نماييد تا مانند شکل 13 در پنجره باز شده گزينه ForAll on Comp1 راببينيد.
شکل 13 Share كردن چاپگر
يکيديگر از مزاياي شبکه به اشتراک گذاشتن يا Share کردن چاپگر در يک شبکهاست. اين کار نيز شباهت بسيار زيادي به اين Share کردن فايل و فولدر دارد.براي انجام اين کار نيز مراحل زير ار انجام دهيد:
ـ به کنترل پانل کامپيوتري که روي آن قبلا چاپگر تعريف شده است رفته و گزينه Printers and Faxes را باز کنيد.
ـ روي چاپگري که ميخواهيد ديگران از آن استفاده نمايند راست کليک کنيد و گزينه Sharing را بزنيد.
ـ مطابق شکل 14 در قسمت Share this printer و جلوي باکس Share name: يک نام براي آن درنظر بگيريد.
شکل 14 تااينجا چاپگر براي همه Share شده است. حالا بايد روي کامپيوترهاي ديگر اينچاپگر تعريف شود. براي اين منظور مراحل زير را روي کامپيوترهايي کهميخواهيد براي اين چاپگر دستور چاپ بدهند انجام دهيد:
ـ به کنتر پانل برويد و گزينه Printers and Faxes را انتخاب نماييد.
ـ از پانل سمت راست گزينه Add Printer را بزنيد.
ـ در پنجره Welcome to add printer دکمه Next را بزنيد.
ـ در صفحه Local or Network printer گزينه دوم يعني A Network printer … را انتخاب و Next را بزنيد.
ـ در پنجره Specify a printer گزينه اول يعني Brows for printer را انتخاب سپس دکمه Next را بزنيد.
ـ در پنجره بعدي و مطابق شکل 15 چاپگري که قبلا Share کرده ايد ميخواهيد و دکمه Next را بزنيد.
شکل 15 اکنونيک شبکه کوچک از نوع Workgroup راهاندازي کردهايد که در آن چاپگر وفولدر Share شده است. در صورت لزوم ميتوانيد از مزاياي ديگر اين شبکهاستفادههاي لازم را ببريد.
:کامپیوتر
:
مهندس حميد اسدي
باید چیکار کنم؟
