Kh-59 Ovod (کد ناتو : AS-13 'Kingbolt ) موشک کروز هوا به زمین هدایت تلویزیونی ساخت روسیه است که در سال 1980 میلادی توسط دفتر مهندسی رادوگا (Raduga ) ساخته شد و در کارخانه تولید هواپیمای Smolensk به تولید رسید.
طرح اولیه رادوگا برای ساخت kh-59 موشک kh-58 بود که این طرح به دلیل سرعت بالای موشک که کار هدف گیری و هدایت چشمی را سخت می کرد کنار گذاشته شد تا اینکه این دفتر موشک Kh-59 را بعنوان تسلیحات فوق دقیق جنگنده هایSu-24M و نمونه های پایانیMig-27 بر مبنای یک نمونه برد بلند از موشک(Kh-25 (AS-10 Karen در سال 1970 طراحی کرد .حسگرهای اپتیکی این موشک را به مانند اغلب موشک های تاکتیکی روسیه نظیر Kh-29 و همچنین بمب های KAB-500 Kr توسط دفتر مهندسی S A Zverev ساخته شد.موشک kh-59 با طول 5.1 و قطر 0.38 متری دارای وزن به هنگام پرتاب 790 کیلوگرم می باشد.AS-13 دارای 4 باله تقریبا گرد شکل به مانند باله های بمب هدایت شونده GBU-15 در دماغه و 4 باله مثلثی شکل در انتها است . هدایت موشک تا میانه مسیر بر عهده سیستم ناوبری داخلی (INS) با سیستم تصویر برداری تلویزیونی برای فاز پایانی (تقریبا در 10 کیلومتری هدف سیستم تلویزیونی موشک فعال شده و هدایت مسیر را به عهده می گیرد) است( مانند موشک AS-14 و خانواده بمب های هدایت تلویزیونیKAB-500 Kr ). دستگاه ارتباط دهنده دیتالینک (datalink) که برای هدایت Kh-59 مورد استفاده قرار می گیرد از نوع APK-9 است که وظیفه اش دریافت تصویر از موشک و ارایه دستورات هدایتی به موشک است.نیروی محرکه kh-59 توسط یک موتور راکتی دو مرحله ایی با سوخت جامد تامین می شود که بسته به ارتفاع پرتابی موشک بردی 40-90 کیلومتری را برای موشک مهیا می سازد به عبارت دیگر زمانی که kh-59 از ارتفاع پایین شلیک شود دارای برد 40 کیلومتری می شود و این برد تا 90 کیلومتر قابل افزایش است به شرط انکه موشک از ارتفاع بالاتری پرتاب شود.این موشک با سرعت کروز در حدود 0.8 ماخ قادر به پرتاب در سرعت 600 -1000 کیلومتر بر ساعت و از ارتفاع 200متر تا 11 کیلومتر است .kh-59 با حمل کلاهکی به سنگینی 148 کیلوگرم از مواد ضد زره دارای دقتی در حدود 2-3 متر است
Kh-59 توسط نیروی هوایی روسیه در سال 1980 وارد خدمت شد و بر روی اکثر جنگنده های تاکتیکی روسیه از قیبل MiG-27 Flogger , Su-17/22 Fitter , Su-24 Fencer و Su-25 Frogfoot بارگذاری شد . این موشک تقریبا در سال 1990 با ورود به خدمت یک نمونه جدیدتر از ان که با نام(AS-18 Kazoo (Kh-59M شناخته می شود بازنشسته شد. (در ادامه به معرفی هرچه بیشتر این نمونه خواهیم پرداخت) به هر حال این موشک به کشورهای معدودی من جمله اذربایجان بلاروس قزاقستان و اوکراین فروخته و صادرات ان از سال 1998 متوقف شد.
.
Kh-59M Ovod-M (کد ناتو : AS-18 Kazoo ) نمونه با موتور توربوجت موشک Kh-59 است. ساخت Kh-59M در میانه سال 1980 اغاز و موشک در سال 1993 به نمایش عموم گذاشته شد. Kh-59M شبیه موشک Kh-59 است و در واقع عمده تفاوت ظاهری انان موتور توربوجتی است که در نمونه M در زیر بدنه ان در انتهای موشک تعبیه شده است.Ovod-M با طول 5.1 و قطر 0.38 متری دارای وزنی به هنگام پرتاب 850 کیلوگرم است.هدایت Kh-59M همانند موشک Kh-59 تا میانه مسیر برعهده سیستم ناوبری داخلی و در فاز پایانی برعهده سیستم تصویر برداری تلویزیونی است.ارتباط با موشک در فاز پایانی بوسیله همان ارتباط دهنده ایی مهیا می شود که برای Kh-59 نیز مورد استفاده قرار می گرفت.این نمونه نیز در یک ارتفاع پایین 7 متری از سطح دریا یا یک ارتفاع 100-1000 متری از سطح زمین پرواز می کند و با بیشینه برد 40-120 کیلومتری توانایی کلاهکی به وزن 280 کیلوگرم را داراست . این نمونه با سرعتی در حدود 0.88 ماخ دارای دقت 5 متری است
.
Kh-59M Ovod-M احتمالا در سال 1991 وارد خدمت شده و بر روی جنگنده های MiG-27 Flogger, Su-17/22 Fitter, Su-24 Fencer Su-25 “Frogfoot بارگذاری شده است.علاوه بر جنگنده های اشاره شده Kh-59M توانایی بارگذاری بر روی جنگنده های Su-27 , Su-32FN , Su-30M , Su-34 و Su-35 را نیز دارا است.یک نمونه ضد کشتی از Kh-59M نیز برای صادرات ارایه شده است که به سبب استفاده از یک موتور راکتی دو مرحله ایی دارای وزنی معادل 1000 کیلوگرم به هنگام پرتاب است.هنوز مشخص نیست که این موشک در روسیه وارد خدمت شده باشد.
.
در سال 1995 خبرها حاکی از ساخت یک نمونه برد بلند از Kh-59M بود که این طرح به نام Kh-59ME در روسیه شناخته می شود.نمونه جدید نسبت به نمونه M دارای طول و وزن بیشتری بود .Kh-59ME با سرعت کروز 1.5 ماخ در ارتفاع بین 50 تا 1100متر دارای بیشنه برد 200 کیلومتر است .موشک فوق در حالی قادر به حمل کلاهکی به سنگینی 320 کیلوگرم از جنس ضد زره است که دارای دقتی در حدود 2-3 متر است.این موشک در سال 1999 از طرف روسیه برای صادرات پیشنهاده شده بود.
در 2001 یک نمونه سوم از موشکAS-18 با نام Kh-59MK برای صادرات در نظر گرفته شد.این نمونه شامل یک موتور توربوفن , یک جستجوگر راداری فعال برای فاز پایانی و یک افزایش برد تا سقف 285 کیلومتر بود.به نظر می رسد این موشک شبیه موشک Kh-59M باشد ولی این نمونه دارای طول بیشتر و همچنین دارای باله های متفاوت تری از نمونه M است.کلاهک استفاده شده در این نمونه به وزن 320 کیلوگرم از جنس مواد ضد زره می باشد . احتمالا چین برای تجهیز جنگنده های Su-30MKK خود این موشک را سفارش داده است.
همچنین روسیه نمونه هسته ایی از موشک AS-18 را توسعه داده است که این نمونه با نام Kh-20 شناخته می شود. Kh-20 توانایی حمل کلاهکی هسته ایی به وزن10-100 کیلوتن را داراست و قادر به بارگذاری بر روی جنگنده های خانواده فلانکر می باشد.
نمونه های ساخته شده :
Kh-59 : نمونه اصلی ساخته شده با یک موتور راکتی 2 مرحله ایی که نمونه صادراتی ان با کد x-59 یا Kh-59E شناخته می شود
Kh-59M : نمونه با موتور توربوجت از Kh-59 که نمونه صادراتی ان با نام Kh-59M یا Kh-59ME شناخته می شود
Kh-59ME : نمونه با برد 200 کیلومتر که برای صادرات توسعه داده شد
Kh-59MK : نمونه ضد کشتی با موتور توربوفن و جستجوگر راداری فعال ARGS-59 با برد 285 کیلومتر
Kh-59M2/Kh-59MK2 : در واقع همان نمونه های Kh-59M/Kh-59MK مجهز به یک جستوگر تلویزیونی/فروسرخ TV/IIR
Kh-20 : نمونه با کلاهک هسته ایی
Kh-59L : نمونه هدایت لیزری kh-59
کشورهای دارنده: روسیه - چین و هند
منابع: [External Link Removed for Guests] و [External Link Removed for Guests]
مترجم و نویسنده shola
برداشت از مطالب بالا بدون درج نام central clubs جایز نیست
