پل ورسک حدود ۷۵ سال پیش ساخته شد. این پل از شگفتیهای مهندسی راهآهن ایران است که در جنگجهانی دوم به «پل پیروزی متفقین» معروف شد. از شگفتیهای ساخت این پل عدم استفاده از هیچ سازه فلزی در ساخت آن است.
[BLOCKQUOTE]
[/BLOCKQUOTE]
معماری نیوز: پل ورسک حدود ۷۵ سال پیش در شهرستان سوادکوه استان مازندران ساخته شد. از شگفتیهای ساخت این پل عدم استفاده از هیچ سازه فلزی در ساخت آن است. این پل در مسیر راه آهن سراسری شمال - جنوب و در ارتفاع ۱۱۰ متری از ته دره با دهانه ۶۶ متری و با وسایلی ابتدایی ساخته شد. این پل دو كوه عظیم و سختگذر عباسآباد را به هم متصل میکند.
ساخت پل ورسک از اواسط آبان سال ۱۳۱۳ آغاز و افتتاح رسمی آن روز ۵ اردیبهشت ۱۳۱۵ انجام شد. هزینه احداث پل ورسک ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار ریال اعلام شد. نمایی از عملیات ریل گذاری روی پل ورسک.
پیمان صدفی پژوهشگر که درباره تاریخچه این پل تحقیق کرده است، درباره اهمیت این پل میگوید: «پل ورسک در زمان جنگجهانی دوم بهخاطر نقشی که در كمکرسانی به اتحاد جماهیر شوروی محاصره شده توسط آلمان هیتلری ایفا کرد معروف شد و لقب پل پیروزی گرفت. به قول فرماندهان متفقین اگر راه آهن ایران وجود نداشت، نقشه جهان به شكل دیگری بود.»
به گزارش روزنامه "آفتاب یزد"، رضاشاه برای افتتاح پل ورسک شخصا به سوادكوه که زادگاه خودش نیز بود آمد. در برخی روایتها درباره روز افتتاح این پل آمده است که به دستور رضا شاه سرمهندس اتریشی این پل موظف شد تا در هنگام عبور اولین قطار زیر پل قرار بگیرد تا در صورت تخریب پل، اولین شخص کشته شده از این حادثه خود او باشد.
پیمان صدفی درباره نتیجه تحقیقات خود از روند ساخت پل ورسک ادامه میدهد: « به دستور دولت آلمان، لادیسلاوس فون رابسویچ اهل اتریش که در ایران به مهندس ورسک مشهور شده به همراه همسر و فرزندانش به ایران آمد تا یكی از سخت ترین كارهای دنیا را در فیروزكوه به انجام برساند. پل ورسک هنوز هم نماد مهندسی پیشرفته آلمانیها و انجام كار محكم و درست است.»
در پژوهشی با نام " افسانه مهندس ورسک" که پیمان صدفی گرداوری کرده، آمده است مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ) در اوقات فراغت بهویژه در فصل زمستان كه بهدلیل رعایت ایمنی عملیات احداث پل ورسک تعطیل میشد، به كار مورد علاقهاش یعنی نقاشی میپرداخت . یک نمونه از نقاشیهای او تصویر زیر است كه پل ورسک را درمرحله اتمام بخش قوسی و ستونهای نگهدارنده تاج پل نشان میدهد.
نقاشی بعدی پل ورسک که توسط مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ) کشیده شده است، مراحل آخر ساخت پل ورسک در زمستان سال ۱۳۱۴ را نشان میدهد . همچنین درپائین عكس ، تونل زیر رودخانه و بر روی آن كانال هدایت رودخانه دیده میشود .
تصویری کمیاب از مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ). مهندس ورسک در سال ۱۹۳۸ ایران را ترک كرد و در كوران جنگ دوم جهانی ، پروژه های بسیاری را در آلمان ، نروژ و مصر اجرا نمود. رابسویچ در سال ۱۹۵۱ دكترای خود را از دانشگاه گراتس اتریش دریافت و بعدها بهعنوان مشاور سازمانملل در سالهای ۱۹۵۶تا ۱۹۵۸ در ونزوئلا خدمت کرد.
نظارت بر احداث این پل به مهندس ورسک (لادیسلاوس فون رابسویچ) سپرده شد . به همین دلیل رابسویچ و خانوادهاش حدود دو سال در خانهای در پائین دست پل و در كنار رودخانه زندگی می كردند. نمایی از ارتباط كابلی بین دو کوه جهت انتقال تجهیزات هنگام ساخت پل ورسک.
نمایی از کارگران در حال ساخت پل ورسک. پل ورسک از ملات سیمان و شن شسته شده و آجر ساخته شده و در ساختمان آن از بتنآرمه استفاده نشده است.
کارگران در حال حرکت به سمت کارگاه ورسک.
روزنامه اطلاعات در تاریخ ۵ اردیبهشت سال ۱۳۱۵ به نقل از مهندس لادیسلاوس فون رابسویچ نوشت: «روزی كه این مدل را برای احداث پل ورسك تهیه كردم مهندسان دیگر با نظر حیرت به آن نگریسته و اجرای نقشه و احداث آن را در شمار یكی از فتوحات علم مهندسی به حساب آوردند. امروز كه این پل احداث شده، همه، من و رفقایم را تشویق و تحسین میكنند و آن را در شمار بهترین پلهای قشنگ و شاهكار مهندسی میدانند.»
با شروع جنگ دوم جهانی و با توجه به احتمال ورود متفقین به ایران و استفاده آنان از راهآهن ایران، تصمیم گرفته شد كه همه پلها مینگذاری شوند. پل راه آهن ورسک نیز شامل این دستور بود، اما پلها هیچگاه منفجر نشدند و متفقین پس از اطلاع از این موضوع اقدام به خنثی كردن مینها كردند.
محمد سجادی وزیر راه ایران بین سالهای ۱۳۱۷ تا ۱۳۲۰ با اشاره به مینگذاری پل ورسک گفته بود: «با شنیدن اخبار وحشتناک از جبهههای جنگ شوروی، دستور مینگذاری پل ورسک و پلهای مهم دیگر راهآهن داده شد و این كار با دقت و به صورت محرمانه انجام پذیرفت. لیكن پس از اشغال ایران توسط متفقین، دستوری برای انفجار پلها صادر نشد.»
با گذشت حدود ۷۵ سال از ساخت پل ورسک، قطار تهران - ساری هر روز دو بار از روی این پل میگذرد. قطارهای گرگان و قطارهای باربری و سوختی نیز، از روی پل ورسک میگذرند. پل ورسک بهعنوان یکی از مهمترین آثار مهندسی راه آهن ایران به ثبت ملی رسیدهاست.
نمایی از کارگران در حال احداث داربست پل ورسک.
[External Link Removed for Guests]
