زبان بين المللى اسپرانتو در سال 1887 ميلادى (1266 خورشيدى) توسط نابغه لهستانى دكتر لودويك زامنهوف ساخته شد. اسپرانتو به علت ساختار علمى و آسان خود مورد توجه انديشمندان و دانشمندان با مليتهاى گوناگون قرار گرفت و به خاطر ويژگيهاى خود سازمان فرهنگى-تربيتى و علمى ملل متحد(يونسكو) در سال 1954 به اتفاق آراء آن را به عنوان زبان بين المللى و بى طرف به رسميت شناخت و آموزش اسپرانتو را به كشورهاى عضو خود سفارش نمود. همچنين "يونسكو" در استقبال از صدمين سالگرد انتشار زبان اسپرانتو در سال 1986 (1365) در قطعنامه اى ديگر ضمن تأكيد بر تصميم قبلى خود مراتب پشتيبانى خود را از آموزش و گسترش زبان بين المللى اسپرانتو ابراز داشته است.
اسپرانتو زبان ملى هيچ كشورى نيست و آموزش آن غرور فرهنگى هيچ ملتى را تحقير نمى كند و بر همين اساس است كه روز به روز در عرصه هاى مختلف بين المللى مورد استقبال و كاربرد قرار مى گيرد. هر سال صدها كنگره، كنفرانس، سمينار و نشست در زمينه هاى گوناگون به زبان اسپرانتو در كشورهاى گوناگون برگزار مى شود، كه از مهمترين آنها كنگره بين المللى اسپرانتو (UK) ، كنگره بين المللى جوانان اسپرانتودان (IJK) ، كنگره جهانى پزشكان اسپرانتودان (IMEK) و . . . را مى توان نام برد.
سازمان جهانى اسپرانتو(UEA) به عنوان مشاور سازمان ملل متحد و "يونسكو" در رديف سازمانهاى بى طرف بين المللى قرار دارد و شبكه نمايندگى آن با بيش از 2000 عضو در 100 كشور جهان پاسخگوى هر گونه نياز اطلاعاتى اسپرانتودانان در زمينه هاى گوناگون مى باشد. شبكه Pasporta Servo(خدمات پاسپورتى) از جمله خدمات ويژه اى است كه در جهان اسپرانتو وجود دارد، بدين معنى كه اسپرانتودانان در سفر به كشورهاى ديگر مورد پذيرائى كسانى كه آمادگى خود را جهت پذيرش مهمان در كتابچه اى كه هر سال منتشر مى شود، ثبت نموده اند، قرار مى گيرند و بدين سان هزينه هاى اقامت در هتل هاى گرانقيمت را متقبل نمى شوند، هم اكنون اين شبكه در 66 كشور جهان فعال است.
انجمنهاى گوناگون و بين المللى اسپرانتو اين امكان را به افراد مى دهد كه نيازهاى اطلاعاتى خود را در كوتاهترين زمان ممكن برآورده سازند. انجمن بين المللى پزشكان اسپرانتودان (UMEA)، انجمن بين المللى معلمان اسپرانتودان(ILEI)، انجمن علمى اسپرانتودانان (ISAE)، انجمن بين المللى روزنامه نگاران اسپرانتودان (TEĴA)، شبكه بين المللى ترجمه بوسيله اسپرانتو (ITRE)، انجمن نويسندگان اسپرانتو (EVA)، انجمن بين المللى مطالعات مذهبى و خداشناسى (ASISTI) و ... مراكزى هستند كه اطلاعات تخصصى در اختيار علاقمندان قرار مى دهند و نشريات تخصصى خود را به اسپرانتو در سطح جهان منتشر مى كنند.
انتشار صدها روزنامه، مجله، ماهنامه، فصلنامه،سالنامه، گاهنامه، كتابهاى علمى، فنى، فرهنگى، هنرى و ادبى به اسپرانتو جريان يكسويه انتقال اطلاعات در نظام كنونى بين الملل را به هم زده است و به همه اسپرانتودانان اين امكان را مى دهد كه در شرايطى برابر از دستاوردهاى علمى و فنى استفاده كنند. فرستنده هاى راديويى بين المللى از چين، برزيل، كوبا، اتريش و ... بصورت روزانه و هفتگى به اسپرانتو برنامه پخش مى كند
Aa(آ)،Bb(ب) ،Cc(تس) ،Ĉĉ(چ)،Dd(د)،Ee(اِ)،Ff(ف)،Gg(گ)،Ĝĝ(ج)، Hh(ح)،Ĥĥ(خ)،Ii(ئى)Jj(ى)،Ĵĵ(ژ)،Kk(ك)،Ll(ل)،Mm(م)،Nn(ن)،Oo(ا)، Pp(پ)،Rr(ر)،Ss(س)،Ŝŝ(ش)،Tt(ت)،Uu(ئو)،Ŭŭ(وْ)،Vv(و)،Zz(ز) هر حرفى در اسپرانتو صداى ويژه خود را دارد.
در اسپرانتو هر چه نوشته ميشود، همان خوانده ميشود و هر چه شنيده ميشود، همان نوشته ميشود.
چهار حرف لاتين W ، Q ، Y، X در اسپرانتو وجود ندارند چون بهآنها نيازى نيست.
در دستور زبان اسپرانتو قواعد هيچگاه استثناء ندارند.
اسپرانتو داراى دستور زبان كاملاً علمى و منطقى ميباشد
در زبان اسپرانتو واسپین حرف هر واژه (پایانه) نشان دهندهٔ هویت دستوری و نقش واژه در جملهاست. برای نمونه حرف یا پایانهٔ o نامساز؛ حرف a صفتساز و حرف e قیدسازند.
ازآنجا که مفعول در زبان اسپرانتو پایانهٔ n میگیرد و صفت در این زبان چه از لحاظ مفعول بودن و چه در تعداد (جمع و یا مفرد بودن) از موصوف پیروی میکند، ساختار جملههای اسپرانتو - برخلاف بیشتر زبانهای اروپایی که نخست «کننده» یا فاعل، سپس فعل (کارواژه) و آنگاه دیگر بخشهای جمله مانند مفعول چیده میشوند - آزاد است. به این معنی که در زبان اسپرانتو جابجایی ارکان اصلی جمله هیچ تغییری در معنا و مفهوم جمله ایجاد نمیکند. گوینده مجاز است باتوجه به زبان مادری خویش هرطور که راحت است ساختار جمله را تغییر دهد، مانند:
Mi amas vin
Amas mi vin
Vin mi amas
Mi vin amas
Vin amas mi
Amas vin mi
که همگی آنها به معنی «من تو را دوست دارم» است.
اسپرانتو به لحاظ قدرت و غنای ادبی و علمی خود، در ترجمهٔ وفادار و نزدیک به اصل آثار گوناگون از توانائی ویژهای برخوردار است. ترجمهٔ هزاران اثر ادبی و علمی مشهور جهان به زبان اسپرانتو - از جمله آثار حافظ، خیام، شکسپیر، گوته، تالکین، و ... - اثباتی قانع کننده بر این امر است. جدای از ادبیات ترجمهای، اسپرانتو از ادبیات اصیل خود نیز بهرهمند است. وجود هزاران شعر و کتاب ادبی و علمی که توسط نویسندگان اسپرانتوزبان در سراسر جهان نوشته و منتشر شدهاست، به خوبی گویای این پدیدهٔ جالب است. به عنوان مثال، ویلیام الد که نویسنده و شاعر توانایی در زبان اسپرانتو است، تاکنون چندین بار نامزد دریافت جایزهٔ ادبی نوبل شدهاست.
نه از خودت تعریف کن و نه بدگویی. اگر از خودت تعریف کنی قبول نمیکنند و اگر بدگویی کنی بیش از آنچه اظهار داشتی تو را بد خواهند پنداشت... [External Link Removed for Guests]
در زبان اسپرانتو کلمه از ریشهٔ واژه بهعلاوهٔ پیشوند، پسوند و پایانه تشکیل میشود.پایانهها
مانند o که پایانهٔ اسم است، مثل Patro به معنی پدر، و a که پایانهٔ صفت است مانند Patra به معنی پدری یا پدرانهپسوندها
مانند in که پسوند تأنیث یا مونث بودن است، مانند Patrino به معنی مادر، و id که پسوند زادگی است، مانند Kokido به معنی جوجه خروس (Koko یعنی خروس).پیشوندها
مانند eks که پیشوند سابق یا قبلی است، مانند eksreĝo شاه سابق.
حدود ۸۰٪ واژگان اسپرانتو از زبانهای لاتین و بقیه آن را واژگانی از زبانهای دیگر جهان مانند فارسی، عربی، ترکی، چینی، و ... تشکیل میدهند. علت این امر پیدایش علوم و فنون جدید در کشورهای غربی است، که عموماً زبانهای لاتینی دارند و برای نامیدن پدیدهها و یافتههای جدید از ریشههای لاتینی استفاده کردند. اما برای بیان مفاهیم سنتی و فرهنگی خاص ملل دیگر، مانند ایرانیان، اعراب، ترکها، چینیها و ... اسپرانتو از واژگان زبانهای ایشان بهره جستهاست، مانند کلمهٔ derviŝo (درویش) از زبان فارسی.
اسپرانتو يك زبان من دراوردي بيخود است كه هرگز همه گير نخواهد شد.زبانهاي روز دنيا براثر قرنها تكامل بوجود امده اند نه اينكه يك عده بشينن يك گوشه براي بقيه مردم زبان اختراع كنن.