پرسش و پاسخ های هوافضايی و هوانوردی

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

سلام بر همگی بخصوص استادانِ بزرگوار
سوال:
هدایتِ ایرباس A380 مهارتِ بیشتری لازم داره یا هواپیماهای مسافربری که الان در ناوگانِ مسافربریِ ایران هست ؟

به زبانِ ساده , هدایت کدامیک دشوارتر هست ؟

A380




هواپیماهای ایران

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و گرامی, جناب [COLOR=#0070C0]MOHAMMAD_ASEMOONI
درود بر شما

هدایتِ ایرباس A380 مهارتِ بیشتری لازم داره یا هواپیماهای مسافربری که الان در ناوگانِ مسافربریِ ایران هست ؟

باید دید منظور شما از واژه "هدایت" فاز خاصی از پرواز میباشد یا بطور کلی آن را مد نظر دارید ؟ با اینحال پرواز با هواپیماهای جدید و دارای Glass Cockpit نسبت به نمونه های Semi Glass و Analog در برخی پارامترها همچون ناوبری, نظارت بر سیستم ها, کنترل عملکرد موتورها, سامانه های اتوماتیک و ... راحت تر میباشد اما متقابلا" Procedure های پیچیده و دانش کارکرد با سامانه های اتوماتیک, بطور کلی متفاوت با نمونه های قدیمی است. همچنین در هواپیماهای جدید نقش مهندس پرواز حذف گردیده و این مهم توسط سامانه هایی همچون FADEC (مخفف Full Authority Digital Engine Control) یا ACMS (مخفف Aircraft Condition Monitoring System) و ... انجام میگیرد و خلبانان نیز بر روی عملکرد آنها نظارت مینمایند. همچنین در هواپیماهای جدید ساخت Airbus و Boeing سیستم خطایاب یا Troubleshooting خودکار نیز فعال میباشد که در مواقع اضطراری یا هنگام بروز نقص فنی, کلیه دستورالعمل های اجرایی را بصورت نوشتاری به خلبان نشان میدهد و دیگر نیازی نیست همچون گذشته در کوهی از کتب فنی هواپیما به دنبال صفحه مربوط به رفع آن نقص باشیم! هرچند به همراه داشتن کلیه کتب و مدارک فنی پروازی همچنان جزء الزامات است و در آینده نیز خواهد ماند.

  
[External Link Removed for Guests]
A320 Family - Full Glass Cockpit
 
همچنین در بحث ناوبری زمینی و طرح تقرب, با روی کار آمدن سامانه های الکترونیکی کیف پرواز (Electronic Flight Bag یا EFB) همچون Onboard Performance Tool یا OPT در Boeing یا Garmin G696 و حتی iPad در هواپیماهای سبک, شاهد کاهش چشمگیر حجم نقشه های کاغذی در طول پرواز میباشیم. هرچند نسخه کاغذی کلیه نقشه ها باید در کابین وجود داشته باشد اما عدم استفاده از آنها باعث تمرکز بیشتر بر روی پرواز میگردد. اما در کابین هواپیماهای قدیمی و کلاسیک کشور خبری از سامانه های دیجیتال نیست و خلبانان همچنان با استفاده از نقشه های کاغذی اقدام به ناوبری و فرود در فرودگاه های مختلف مینمایند. شاید این امر بیانگر توانایی بالای آنها در تحلیل و پردازش اطلاعات باشد اما بطور کلی نوعی بار و Load اضافه بر روی خلبان محسوب میشود و در عصر نوین نیازی به آنها نیست. البته استفاده از iPad در بین خلبانان داخلی رایج است.

 [External Link Removed for Guests]
(Boeing Onboard Performance Tool (OPT
 
اما در بحث خلبان اتوماتیک تقریبا" نمونه های موجود در کشور با انواع جدیدتر برابر هستند زیرا تکنولوژی این بخش در طول سالیان گذشته تغییر چندانی نداشته است و کافیست خلبان اطلاعات مسیر را در سیستم مدیریت پرواز (Flight Management System یا FMS) وارد نماید و سایر پارامترهای پروازی همچون سرعت, ارتفاع, جهت و Track را نیز بر روی پنل Auto Pilot ست نماید تا سیستم, هواپیما را بطور خودکار بر اساس مولفه های تعیین شده هدایت نماید. هرچند اکثر هواپیماهای داخلی دارای سیستم Auto Land و فرود خودکار با استفاده از Glide Slope و Localizer در ILS میباشند اما طبق دستورالعمل سازمان هواپیمایی کشور, تحت هیچ شرایطی مجاز به استفاده از آن نیستند و دلیل این امر نیز در قدیمی بودن اکثر فرستنده های زمینی و دقت پایین و بعضا" Expire شدن آنها میباشد. متاسفانه بسیاری از سیستم های کمک ناوبری در ایران دچار مشکل هستند و سازمان توانایی سرویس دهی کامل و تنظیم دقیق آنها را ندارد.

 
[External Link Removed for Guests]
(Flight Management System (FMS
 
در بحث حرکت بر روی زمین و Taxi نیز کلیه هواپیماهای جدید دارای دوربین دماغه میباشند و خلبان براحتی میتواند از داخل کابین تصویری گویا از اتفاقات اطراف خود داشته باشد. هرچند اکثر Airbus های داخلی نیز به این سیستم مجهز گردیده اند اما نمونه های کلاسیک همچون همان 747 مورد اشاره شما, همچنان فاقد آن هستند و خلبان با مهارت خود هواپیما را بر روی زمین کنترل مینماید. در یک نتیجه گیری کلی, بار کاری و Load خلبانان ایرانی شاغل بر روی Type های قدیمی و کابین های انالوگ نسبت به خلبانان Full Glass بیشتر است و قطعا" دارای مهارت های خاص در زمینه تخصصی خود میباشند اما بسیاری از این Load ها غیر ضروری هستند و میتوانند کارایی خلبان را در لحظات حساس کاهش دهند. اما در مقابل, خلبانان Glass نیز دارای دانش و مهارت های خاص خود جهت پرواز با سامانه ها و دستورالعمل های جدید میباشند که خلبانان قدیمی قادر به ایفای آنها نیستند.

 
[External Link Removed for Guests]
استفاده خلبان از دوربین دماغه و سکان عمودی برای حرکت بر روی زمین
نمایشگر MFD سمت راست نمایانگر Chart الکترونیکی فرودگاه میباشد
 

موفق باشید

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

سلام
از فردا که اولِ 2015 هست گذر از آسمان کویت حدود 110 دلار عوارض داره برای هواپیماهای ترانزیت که از آسمان کویت استفاده میکنند .

ایران چند میگیره ؟

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

سلام بر همگی
دستگاهی که بعد از سقوط هواپیما , روی آب شناور میمونه و مختصّات محل سقوط هواپیما رو ارسال میکنه به ماهواره ها یا هواپبماها و کشتیهای اطراف

استادان ارجمند , نظرتون چیه ک
یک دستگاه فرستنده ی کوچک اما قوی نصب بشه داخل یک کُره ی ضدا آبِ محکم و این کره در جائی روی دُم هواپیما , پشتِ سکان عمودی نصب بشه
به محض سقوط هواپیما در آب , این کره روی آب شناور میمونه و مختصاتِ محل دقیق رو همون موقع ارسال میکنه به ماهواره ها یا با امواج قوی با برد 50km ارسال کنه به اطراف .
تا چند روز هم کار کنه .
در تمام این مدت , مختصاتِ همون لحظه ی سقوط در آب رو ارسال میکنه به اطراف.
اینطوری دیگه اهمیتی نداره که جریان آب از محل سقوط دورش کنه چون گشتیها به محض دریافت امواج میرند به منطقه ای که مختصاتش رو دریافت کرده اند و کاری ندارند کره ی فرستنده الان کجا هست .

با این دستگاه دیگه نیازی نیست دهها ملیون دلار خرج بشه و کلی هواپیما و هلیکوپتر و کشتی و نیرو بسیج بشند و روزها و روزها بگردند برای پیدا کردن محل سقوط هواپیما .



در بیشتر سوانح دُم هواپیما سالم میمونه .

این دستگاه چه بسا جانها رو هم نجات بده با افزایش سرعت رسیدن گروههای نجات به محل حادثه .

گمان نکنم این دستگاه بیشتر از 1000 یا 1500 دلار هرینه داشته باشه . نیم دلار به قیمت هر بلیط اضافه کنند , ظرف چند روز پولش درمیاد .
اگر هم گرانتر باشه ظرف یک ماه حتماً پولش درمیاد

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

استادانِ بزرگوار , دوستان عزیز , سلام
سوال:
علت اینکه بعضی از مسافرهای هواپیماها حالشون به هم میخوره چیه ؟
مثل دریازدگی به حلزونِ کنترل کننده یِ تعادل که در گوش داخلی هست ربط داره ؟
قرصی که میدن , چه کاری انجام میده که شخص حالش بد نمیشه ؟
با تشکر

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

استادانِ عزیز لطفاً به این سوال پاسخ ندین چون برای شما سوالِ ساده ای هست
اجازه بدین نظر دوستان علاقمند رو بدونیم .
یک کلیپ جالب گرفتم از تلویزیون که سقوط یک هواپیمای نظامی هست
کلیپ رو ببینین و بگین اشتباه خلبانها چی بوده
؟http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=478fc92fd824150d60e24463b193b1e2

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

سلام
استادان ارجمند , جعبه سیاه , گفتگویِ خلبانها با مسافران و مهماندارها که از طریق بلندگو و تلفن داخلی انجام میشه رو هم ضبط میکنه ؟

[CAPTAIN PILOT]

دوست عزیز و گرامی, جناب [COLOR=#0070C0]MOHAMMAD_ASEMOONI
درود بر شما
 

ایران چند میگیره ؟

مبلغ دقیق Overflight بر فراز کشور در نشریه بین المللی AIP مشخص نگردیده و لذا بطور دقیق اطلاعی از آن در دسترس نیست. اما تمام کشورها این مبلغ را بر حسب وزن هواپیما, استاندارد صدای تولید شده توسط موتورها و مجموع مسافت طی شده محاسبه و دریافت مینمایند. گفته میشود ایران نیز با توجه به پارامترهای فوق, هزینه ای بین 50 الی 2000 دلار از پروازهای عبوری دریافت مینماید و هم اکنون روزانه چیزی در حدود 700 پرواز Overflight از آسمان کشور انجام میشود در حالیکه حداکثر ظرفیت فضای کشور معادل 750 پرواز در طول 24 ساعت میباشد. بنابراین در نقطه ای نزدیک به حداکثری قرار داریم. مجموع درآمد سازمان هواپیمایی کشور نیز به خزانه دولت واریز میگردد و صرف امور بازسازی و نوسازی تجهیزات ناوبری و توسعه فرودگاه ها میشود. در طرح اخیر سازمان مبنی بر تجهیز بیشتر امکانات کمک ناوبری و راداری کشور, به بیش از 250 میلیون دلار سرمایه نیاز است که احتمالا" بخش اعظم آن از طریق سود حاصل از Overflight تامین خواهد شد.

 [External Link Removed for Guests] 

یک دستگاه فرستنده ی کوچک اما قوی نصب بشه داخل یک کُره ی ضدا آبِ محکم و این کره در جائی روی دُم هواپیما , پشتِ سکان عمودی نصب بشه

امکان نصب اشیا خارجی بر روی بدنه وجود ندارد زیرا باعث اختلال در جریان هوا و تولید Drag میگردد. هواپیماهای مسافربری دارای دستگاهی به نام Underwater Locator Beacon یا همان ULB میباشند که وظیفه مشابه را بر عهده دارد با این تفاوت که محل نصب آن بر روی جعبه سیاه است. این دستگاه پیام اضطراری را بر روی فرکانس 36.5 کیلوهرتز به مدت 30 روز مخابره مینماید و اگر هواپیمایی در آب سقوط نماید توسط این سیستم رهگیری میشود.

 [External Link Removed for Guests] 

علت اینکه بعضی از مسافرهای هواپیماها حالشون به هم میخوره چیه ؟ / به حلزونِ کنترل کننده یِ تعادل که در گوش داخلی هست ربط داره ؟

Airsickness یا پرواز زدگی میتواند علل محتلفی داشته باشد. هرچند علم پزشکی بیشتر آن را مرتبط با حالاتی همچون سرگیجه یا تهوع بیان میکند اما در هوانوردی هر عارضه نامطبوع شامل بیماری حرکت (Motion Sickness) را نیز زیر مجموعه پرواز زدگی میدانیم. شایع ترین دلیل این وضعیت, اختلاف و اختلال در گوش میانی و داخلی است که دلیل آن نیز در تغییرات سریع ارتفاع نهفته است. همچنین سیستم Pressurizer هواپیما همواره فشار داخل کابین را بر مبنای 8000 الی 10000 پا از سطح دریا تنظیم مینمایند و لذا این فشار از حالت استاندارد روی سطح زمین کمتر است. بنابراین افرادی که دارای مشکل در گوش و حلق خود میباشند احتمالا" در این ارتفاع کمی اذیت میشوند. همچنین بیماری های چشمی و عضلانی نیز در بروز حالت سرگیجه و تهوع موثر هستند. وجود سینوزیت در ارتفاعات بالا میتواند باعث التهاب سینوس ها شود و سردرد به همراه داشته باشد. همچنین پر بودن معده میتواند در پروازهای طولانی موجب برهم خوردن ساعت خواب بدن و اختلالات بر روی ژن BMAL1 در مغذ گردد. خوردن نوشابه در پروازهایی که احتمالا" دارای تکان های نامتعارف خواهند بود, باعث ایجاد حالت تهوع و درد در معده میشود. به همین دلیل یکی از آموزش های خلبانان شامل خوردن نوشابه و سپس انجام مانورهای سنگین است!

 [External Link Removed for Guests] 

قرصی که میدن , چه کاری انجام میده که شخص حالش بد نمیشه ؟

قرص های مذکور همگی اثر ضد تهوع دارند و معمولا" تاثیراتی بر روی عصب ها میگذارند که مشکل گوش میانی و داخلی را برطرف مینمایند. البته انواع محتلف این قرص ها با تاثیرات گوناگون بر سیستم گوارش نیز وجود دارد اما در پرواز زدگی معمولا" از نمونه های موثر بر اعصاب و نخاع استفاده میشود.

جعبه سیاه , گفتگویِ خلبانها با مسافران و مهماندارها که از طریق بلندگو و تلفن داخلی انجام میشه رو هم ضبط میکنه ؟

بله, CVR یا Cockpit Voice Recorder تمام مکالمات داخلی کابین خلبان اعم از مکالمات بر روی بیسیم, مکالمات عادی میان خلبانان, مکالمات با مسافران و مهمانداران و ... را ضیط مینماید.

 [External Link Removed for Guests]
Cockpit Voice Recorder 

موفق باشید

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

امکان نصب اشیا خارجی بر روی بدنه وجود ندارد زیرا باعث اختلال در جریان هوا و تولید Drag میگردد.
هواپیماهای مسافربری دارای دستگاهی به نام Underwater Locator Beacon یا همان ULB میباشند که وظیفه مشابه را بر عهده دارد با این تفاوت که محل نصب آن بر روی جعبه سیاه است.
این دستگاه پیام اضطراری را بر روی فرکانس 36.5 کیلوهرتز به مدت 30 روز مخابره مینماید و اگر هواپیمایی در آب سقوط نماید توسط این سیستم رهگیری میشود.

با سلام به شما استاد بزرگوار , جناب کاپتن رامین و تشکر از پاسخهاتون
1- این امواجی که تا 30 روز ارسال میشه حاویِ چی هست ؟
2- بعضی از مسیرهای هواپیماها روی آبهای بسیار عمیق هست که تا چند کلومتر هم میرسه
اگر فرستنده روی سطح آب باشه میتونه مستقیماً امواج بفرسته به ماهواره ها و محل دقیق رو خبر بده یا امواج ارسال کنه به شعاع چند کیلومتری اما دریافت امواج از فرستنده ای که در قعر دریا و اقیانوس هست بردش خیلی کمتره
3- امواج ارسالی باید حاوی مختصات محل سقوط هواپیما باشه تا با کمکش بشه مستقیم بریم سراغ هواپیما
4- دستگاهی که گفتم , به اندازه ی یک توپ تنیس یا کمی برزگتر هست و اندازه اش در مقابل جثه ی غول آسای هواپیما هیچ هست . تازه میشه حفره ای براش تعبیه بشه که درونش جا بگیره و با سقوط هواپیما در آب , سنسورش فعال میشه و با کمک فنر یا یک کپسول کوچک هوای فشرده مثل کپسول جلیقه ی نجات , از هواپیما هُل داده میشه و میاد روی سطح آب و چون به محض فرو رفتن در آب جدا میشه پس زیر بدنه هم گیر نمی افته

همین دو سه روز پیش یک فرستنده به اندازه ی یک توپ تنیس رو نشون داد که زدند سر یک نیزه و نیزه رو فرو کردند درون یخ یخچالهای قطب و گفت این فرستنده تا چند سال امواج میفرسته به ماهواره های نزدیک زمین (150 km) و باهاش ميشه فهميد بخچالهای قطبی روزانه چقدر حرکت میکنه .
یک حسن دیگه ی این فرستنده ی شناور اینه که هر جا بره با جریان آب و باد , قطعات هواپیما یا جسدهای احتمالی هم باهاش میرند . یعنی جهت حرکت راحت مشخص میشه و نیازی به جستجوی مساحتهای پهناور نیست چون دیگه میدونند جریان آب و باد قطعات شناور رو به کدوم سمت برده

5- بنده اگر بخوام این مطلب رو به گوش مسئولین برسونم باید مستقیم با ایرباس و بوئینگ مکاتبه کنم یا سازمان جهانی هواپیمائی ؟
با تشکر از وقتتون

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

استادانِ عزیز لطفاً به این سوال پاسخ ندین چون برای شما سوالِ ساده ای هست
اجازه بدین نظر دوستان علاقمند رو بدونیم .
یک کلیپ جالب گرفتم از تلویزیون که سقوط یک هواپیمای نظامی هست کلیپ رو ببینین و بگین اشتباه خلبانها چی بوده ؟
[External Link Removed for Guests]

با سلام بر همگی استادان و دوستان
ظاهراً دوستان عزیز جواب رو نمیدونند یا علاقه ای به این موضوع ندارند .
حالا شما استادان ارجمند اگر مایل بودین نظرتون رو بگین
اشتباهِ خلبانها چی بوده ؟
با تشکر

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

سلام دوستان

عده ای عقیده دارند که:

چون جاذبه ی مریخ خیلی کمتر از زمین هست پس زندگی در مریخ باعث پوکی شدید استخوان میشه و مشکلات زیادی بوجود میاره برای ساکنین مریخ.
نظر شما چی هست ؟

[MOHAMMAD_ASEMOONI]

جناب کاپتن رامین
با سلام و عرض ادب
چند شب پیش توی اخبار گفت:
برای اینکه بارور کردنِ ابرها با پاشیدنِ مواد بارانزا نتیجه بده , باید ضخامتِ ابرها 5km باشه
ضخامت ابرها 5 کیلومتر میشه ؟
یعنی وقتی ابرهای ضخیم تو آسمونه , هواپبما حدود پنج شش کیلومتر توی ابرها باید ارتفاع بگیره تا بره بالای ابرها ؟
یک جواب بله یا خیر کفایت میکنه . نمیخوام زیاد وقتتون رو بگیرم و مزاحمتون بشم .
با تشکر