با سلام مجدد .
بامداد امروز نود و ششمین دوره مراسم اهدا جوایز آکادمی علوم و هنرهای سینما (معروف به اسکار) به منظور اعلام برگزیدگان سال سینمایی 2023 آمریکا برگزار شد و بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اعتقاد دارند ، این دوره یکی از سالم ترین ، عادلانه ترین و کمتر سیاست زده ترین دوره طی حدود دو دهه اخیر بوده است .
البته باز هم درباره این دوره نکات فراوانی می توان گفت و برخلاف سال های قبل ، این بار بجای پرداختن به فهرست نامزدها و برندگان ، می خواهم به برخی از این نکات بپردازم .
حال ما خوب نیست . به عنوان یک انسان ، و به عنوان یک مسلمان ، چندین ماه است که دل و دماغ پرداختن به سینما را آن هم از نوع غربی اش ، مثل قبل نداریم . سینمایی که در سال های اخیر تمام هم و قمش شده ترویج فساد ، اباحه گری ، فمنیسم افراطی ، ه.ج.نس.گرا.یی ، و ... و البته که هیچکس هم نباید تنها مظلومان کل تاریخ ، یعنی قربانیان هولوکاست! ، را در این چنین سینمایی فراموش کند . اما نشانه هایی از امید هم دیده می شود ؛ فیلم سراسر افتضاح و فمینیستی " مادام وب " در گیشه آمریکا با سنگین ترین شکست مواجه می گردد و در مقابل همگان به تمجید قسمت دوم " طلماسه " می پردازند . (طلماسه ، صرف نظر از محتوای فانتزی و تخیلی اش ، روایتی است از اعتقاد به منجی آخرالزمان ، که فرانک هربرت سال ها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران - که مباحث دینی و اعتقاد به منجی آخرالزمان را در جهان رو به زوال آن زمان دوباره زنده کرد - به آن پرداخته بود)
و بامداد امروز ، هرچند با اما و اگرهای فراوان ، نشانه های امیدورکننده دیگری هم دیده شد ؛
اسکار بهترین فیلم سال :
تمامی عالمان و عاقلان و کارشناسان و صاجب نظران و عشاق سینما اعتقاد راسخ داشتند که این جایزه بدون کوچکترین شبهه ایی حق فیلم " اپنهایمر " ساخته کریستوفر نولان است (بنده ماهها قبل فیلم را دانلود کردم اما هنوز تماشا نکرده ام!) . از نظر فنی و هنری بسیاری این فیلم را بهترین و بالاترین دستاورد نولان می دانند ، نولانی که در کارنامه اش " شوالیه تاریکی " ، " تلقین " ، " میان ستاره ایی " و " دانکرک " دارد! از نظر داستانی هم فیلم نولان به دو بخش کاملاً مجزا و متضاد زندگی پروفسور خالق بمب اتم می پردازد ، بخشی که همه آمریکایی ها ، از جمله بچه دبستانی ها با آن آشنا هستند تلاش های اپنهایمر برای ساخت اولین بمب اتم است ، و بخش دوم که تا پیش از فیلم نولان کمتر به آن پرداخته می شد و رسانه های آمریکایی همواره سعی در نادیده گرفتن آن داشتند ، تلاش های مایوسانه او برای متوقف ساختن روند استفاده نظامی از بمب اتم و رقابت تسلیحاتی بین غرب و شرق بوده است . فیلم اپنهایمر با فروش نزدیک به یک میلیارد دلار آن هم در مقطعی که سینمای جهان رنگ صورتی گرفته بود ، نشان داد مردم از دانستن حقیقت ، حتی به اندازه ذره ایی ، دیگر ترسی ندارند . و امروز صبح این فیلم برنده جایزه بزرگ شد و کریستوفر نولان به چیزی که از سال ها قبل استحقاق گرفتنش را داشت ، دست یافت ، آن هم در شرایطی که انتخابگران آکادمی دست کاملاً بازی برای یک انتخاب متفاوت دیگر و گرفتن ژست های روشنفکرانه همیشگی شان داشتند ؛ " منطقه مورد علاقه " جاناتان گلیزر ، یک فیلم هولوکاستی . " قاتلین ماه کامل " مارتین اسکورسیزی ، درباره جنایت علیه سرخ پوستان . " باربی " گرتا گروینگ محبوب فمینیست ها . " داستان آمریکایی " نماینده سینمای سیاه پوستان و ...
*
اسکار بهترین کارگردانی سال :
که برنده کسی نبود جز آقای نولان . تا دیشب منتقدان آکادمی می گفتند چهار کارگردان زنده بزرگ هستند که هنوز اسکار بهترین کارگردانی را نگرفته اند . از امروز لیست انتقادی آنها فقط سه اسم دارد ؛ دیوید فینچر ، کوئنتین تارانتینو و پال توماس اندرسون . البته احتمالاً خیلی زود جای خالی اسم کریستوفر نولان را نام دیگری پر خواهد کرد ؛ دنی ولینو!
*
اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد سال :
این جایزه هم به فیلم نولان رسید ، به کیلیان مورفی ، که بعد از درخشش فوق العاده اش با نقش فراموش نشدنی تام شلبی سریال " پیکی بلایندرز " یا " نقابداران " ، همگان برای رسیدن او به این لحظه اوج ثانیه شماری می کردند .
*
اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن سال :
اما استون دومین اسکارش (بعد از اسکاری که برای فیلم " لالالند " گرفت) را به خانه برد برای بازی در فیلم بیچارگان یورگوس لانتیموس ، آن هم در شرایطی که بسیاری پیشبینی می کردند با اینکه این جایزه حق استون است ، آکادمی آن را به خانم لیلی گلدستون (برای بازی در فیلم قاتلین ماه کامل) خواهند داد تا اولین بازیگر سرخ پوست برنده اسکار باشد! که نشد!
*
اسکارهای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و زن سال :
رابرت داونی جونیور برای بازی فوق العاده اش در فیلم اپنهایمر ، و داواین جوی راندولف برای ایفای نقش در فیلم " جاماندگان " برندگان این جوایز بودند . اسکار داونی جونیور بی حرف حق او بود و کسی تردید نداشت . اما در بخش اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن بیشتر پیشبینی ها به برنده شدن خانم امیلی بلانت برای فیلم اپنهایمر اشاره داشت ، که ظاهراً محقق نشد چون انتخابگران آکادمی اصلاً دوست ندارند با چهار بازیگر برنده سفیدپوست ، دوباره متهم به نژادپرستی شوند و سال آینده منتقدان با هشتگ " اسکار سفید " به استقبالشان بروند!
*
اسکارهای بهترین فیلمنامه اورژینال و بهترین فیلمنامه اقتباسی سال :
برنده شدن فیلمنامه نویسان " آناتومی یک سقوط " در بخش فیلمنامه اورژینال کاملاً قابل پیشبینی بود و انصافاً هم حرکت قابل تقدیری داشتند که عوامل تولید این فیلم در مراسم بامداد امروز بیشتر از دیگران به فکر مظلومیت غزه بودند . اما در بخش بهترین فیلمنامه اقتباسی برنده شدن " داستان آمریکایی " در حضور اپنهایمر ، منطقه مورد علاقه و بیچارگان ، کمی غیرمنتظره بود .
*
اسکار بهترین انیمیشن بلند سینمایی سال :
استاد بزرگ انیمه داستانگوی ژاپنی که حدود یک دهه قبل و بعد از " باد بر می خیزد " خود را از کارگردانی بازنشسته کرده بود ، با " پسر و مرغ ماهی خوار " بازگشت پرشکوهی به پرده سینماها داشت و انتخابگران آکادمی را مجاب نمود برای بار دوم (بعد از " شهر اشباح ") ساخته های او را شایسته کسب این عنوان تشخیص دهند ، هرچند دست انیمیشن سازان هالیوود در سال 2023 برای رو کردن رقبای قدرتمند هم تقریباً خالی بود!
*
اسکار بهترین فیلم بلند غیرانگلیسی زبان سال :
فیلم هولوکاستی " منطقه مورد علاقه " برنده این جایزه شد تا سازندگان آن از اینکه دست خالی مهمترین مراسم سینمای غرب را ترک می کنند عصبانی نباشند! البته به گفته کارشناسان امسال شاهد یکی از بهترین فهرست نامزدهای نهایی در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان بوده ایم و هر پنج فیلم این فهرست درجه یک و شایسته برد بوده اند و در عین ناکام ماندن چندین فیلم خوب دیگر ، هیچ کدام از پنج فیلم نهایی در فهرست زورچپان نشده اند!
*
اسکار بهترین فیلم مستند بلند سال :
در این بخش هم داوران آکادمی انتخابی سفارشی داشتند ؛ " 20 روز در ماریوپول " محصول اوکراین! البته این فیلم انصافاً خوش ساخت است و صرف نظر از موضع گیری سیاسی اش بیننده را حسابی درگیر خود می کند ، اما کاملاً هم مشخص است این فیلم هدفمند و با برنامه ساخته و در غرب منتشر شده و از آن دست مستندهایی نیست که اول فیلمبرداری و بعد در اتاق تدوین جهت دهی می شوند .
*
اسکارهای بهترین فیلم کوتاه ، مستند کوتاه و انیمیشن کوتاه سال :
که به ترتیب به " داستان شگفت انگیز هنری شوگر " ساخته وس اندرسون و با بازی بندیکت کمبریج ، رالف فاینس ، بن کینگزلی و دیو پاتیل (که نبردی کاملاً نابرابر را در برابر رقبا رقم زد!) ، " آخرین تعمیرگاه " و " جنگ تمام شد! " رسید .
*
اسکارهای فنی :
اپنهایمر در هفت بخش از نه بخش جوایز فنی نامزد و برنده سه تای آنها شد تا مجموعاً با هفت اسکار به کار خود خاتمه دهد . اسکارهای بهترین موسیقی متن اورژینال ، بهترین فیلمبرداری و بهترین تدوین سهم این فیلم بود . سه اسکار بهترین طراحی صحنه ، بهترین گریم و طراحی لباس هم به فیلم " بیچارگان " رسید . اسکار بهترین ترانه به فیلم " باربی " برای ترانه " برای چه ساخته شدم؟ " رسید تا جنجالی ترین فیلم سال دست خالی مراسم را ترک نکند . اسکار بهترین صدا به " منطقه مورد علاقه " رسید . و در نهایت اسکار بهترین جلوه های بصری سینمایی هم به فیلم ژاپنی " گودزیلا منهای یک " رسید که فکر می کنم اولین بار باشد یک تیم جلوه های ویژه کاملاً غیر هالیوودی برنده این جایزه فنی مهم شده باشد! به این ترتیب بازنده بزرگ مراسم امسال " قاتلان ماه کامل " مارتین اسکورسیزی لقب گرفت که با 10 نامزدی ، هیچ اسکاری کسب نکرد . البته که بزرگترین کارگردان زنده دنیا به این طور بی مهری ها کاملاً عادت دارد! فیلم های او تاکنون در مجموع 101 بار نامزد جوایز اسکار شده و فقط 20 جایزه کسب کرده اند!
***
خیلی ها امسال روی سن دم از صلح زدند و شعارهای ضد جنگ سر دادند ، برخی مستقیماً از جنگ اوکراین اسم بردند و برخی از جنگ غزه ، یکی دو نفر هم عملیات 7 اکتبر را محکوم کردند! اما هیچکس نگفت و نپرسید این جنگ ها چرا شروع شد؟ " جنگ نکنید " ، " باهم دوست باشید " و " صلح جهانی " شعارهای قشنگی هستند . اما صلح واقعی هنگامی برقرار خواهد شد که ریشه های جنگ ها مشخص و ظالم و مظلوم برای همه قابل تشخیص باشند تا دیگر هیچ ظالمی نتواند با بهانه های صد من یک غاز آتشی را شعله ور و بعد ادعای مظلومیت نماید!
بامداد امروز نود و ششمین دوره مراسم اهدا جوایز آکادمی علوم و هنرهای سینما (معروف به اسکار) به منظور اعلام برگزیدگان سال سینمایی 2023 آمریکا برگزار شد و بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اعتقاد دارند ، این دوره یکی از سالم ترین ، عادلانه ترین و کمتر سیاست زده ترین دوره طی حدود دو دهه اخیر بوده است .
البته باز هم درباره این دوره نکات فراوانی می توان گفت و برخلاف سال های قبل ، این بار بجای پرداختن به فهرست نامزدها و برندگان ، می خواهم به برخی از این نکات بپردازم .
حال ما خوب نیست . به عنوان یک انسان ، و به عنوان یک مسلمان ، چندین ماه است که دل و دماغ پرداختن به سینما را آن هم از نوع غربی اش ، مثل قبل نداریم . سینمایی که در سال های اخیر تمام هم و قمش شده ترویج فساد ، اباحه گری ، فمنیسم افراطی ، ه.ج.نس.گرا.یی ، و ... و البته که هیچکس هم نباید تنها مظلومان کل تاریخ ، یعنی قربانیان هولوکاست! ، را در این چنین سینمایی فراموش کند . اما نشانه هایی از امید هم دیده می شود ؛ فیلم سراسر افتضاح و فمینیستی " مادام وب " در گیشه آمریکا با سنگین ترین شکست مواجه می گردد و در مقابل همگان به تمجید قسمت دوم " طلماسه " می پردازند . (طلماسه ، صرف نظر از محتوای فانتزی و تخیلی اش ، روایتی است از اعتقاد به منجی آخرالزمان ، که فرانک هربرت سال ها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران - که مباحث دینی و اعتقاد به منجی آخرالزمان را در جهان رو به زوال آن زمان دوباره زنده کرد - به آن پرداخته بود)
و بامداد امروز ، هرچند با اما و اگرهای فراوان ، نشانه های امیدورکننده دیگری هم دیده شد ؛
اسکار بهترین فیلم سال :
تمامی عالمان و عاقلان و کارشناسان و صاجب نظران و عشاق سینما اعتقاد راسخ داشتند که این جایزه بدون کوچکترین شبهه ایی حق فیلم " اپنهایمر " ساخته کریستوفر نولان است (بنده ماهها قبل فیلم را دانلود کردم اما هنوز تماشا نکرده ام!) . از نظر فنی و هنری بسیاری این فیلم را بهترین و بالاترین دستاورد نولان می دانند ، نولانی که در کارنامه اش " شوالیه تاریکی " ، " تلقین " ، " میان ستاره ایی " و " دانکرک " دارد! از نظر داستانی هم فیلم نولان به دو بخش کاملاً مجزا و متضاد زندگی پروفسور خالق بمب اتم می پردازد ، بخشی که همه آمریکایی ها ، از جمله بچه دبستانی ها با آن آشنا هستند تلاش های اپنهایمر برای ساخت اولین بمب اتم است ، و بخش دوم که تا پیش از فیلم نولان کمتر به آن پرداخته می شد و رسانه های آمریکایی همواره سعی در نادیده گرفتن آن داشتند ، تلاش های مایوسانه او برای متوقف ساختن روند استفاده نظامی از بمب اتم و رقابت تسلیحاتی بین غرب و شرق بوده است . فیلم اپنهایمر با فروش نزدیک به یک میلیارد دلار آن هم در مقطعی که سینمای جهان رنگ صورتی گرفته بود ، نشان داد مردم از دانستن حقیقت ، حتی به اندازه ذره ایی ، دیگر ترسی ندارند . و امروز صبح این فیلم برنده جایزه بزرگ شد و کریستوفر نولان به چیزی که از سال ها قبل استحقاق گرفتنش را داشت ، دست یافت ، آن هم در شرایطی که انتخابگران آکادمی دست کاملاً بازی برای یک انتخاب متفاوت دیگر و گرفتن ژست های روشنفکرانه همیشگی شان داشتند ؛ " منطقه مورد علاقه " جاناتان گلیزر ، یک فیلم هولوکاستی . " قاتلین ماه کامل " مارتین اسکورسیزی ، درباره جنایت علیه سرخ پوستان . " باربی " گرتا گروینگ محبوب فمینیست ها . " داستان آمریکایی " نماینده سینمای سیاه پوستان و ...
*
اسکار بهترین کارگردانی سال :
که برنده کسی نبود جز آقای نولان . تا دیشب منتقدان آکادمی می گفتند چهار کارگردان زنده بزرگ هستند که هنوز اسکار بهترین کارگردانی را نگرفته اند . از امروز لیست انتقادی آنها فقط سه اسم دارد ؛ دیوید فینچر ، کوئنتین تارانتینو و پال توماس اندرسون . البته احتمالاً خیلی زود جای خالی اسم کریستوفر نولان را نام دیگری پر خواهد کرد ؛ دنی ولینو!
*
اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد سال :
این جایزه هم به فیلم نولان رسید ، به کیلیان مورفی ، که بعد از درخشش فوق العاده اش با نقش فراموش نشدنی تام شلبی سریال " پیکی بلایندرز " یا " نقابداران " ، همگان برای رسیدن او به این لحظه اوج ثانیه شماری می کردند .
*
اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن سال :
اما استون دومین اسکارش (بعد از اسکاری که برای فیلم " لالالند " گرفت) را به خانه برد برای بازی در فیلم بیچارگان یورگوس لانتیموس ، آن هم در شرایطی که بسیاری پیشبینی می کردند با اینکه این جایزه حق استون است ، آکادمی آن را به خانم لیلی گلدستون (برای بازی در فیلم قاتلین ماه کامل) خواهند داد تا اولین بازیگر سرخ پوست برنده اسکار باشد! که نشد!
*
اسکارهای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و زن سال :
رابرت داونی جونیور برای بازی فوق العاده اش در فیلم اپنهایمر ، و داواین جوی راندولف برای ایفای نقش در فیلم " جاماندگان " برندگان این جوایز بودند . اسکار داونی جونیور بی حرف حق او بود و کسی تردید نداشت . اما در بخش اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن بیشتر پیشبینی ها به برنده شدن خانم امیلی بلانت برای فیلم اپنهایمر اشاره داشت ، که ظاهراً محقق نشد چون انتخابگران آکادمی اصلاً دوست ندارند با چهار بازیگر برنده سفیدپوست ، دوباره متهم به نژادپرستی شوند و سال آینده منتقدان با هشتگ " اسکار سفید " به استقبالشان بروند!
*
اسکارهای بهترین فیلمنامه اورژینال و بهترین فیلمنامه اقتباسی سال :
برنده شدن فیلمنامه نویسان " آناتومی یک سقوط " در بخش فیلمنامه اورژینال کاملاً قابل پیشبینی بود و انصافاً هم حرکت قابل تقدیری داشتند که عوامل تولید این فیلم در مراسم بامداد امروز بیشتر از دیگران به فکر مظلومیت غزه بودند . اما در بخش بهترین فیلمنامه اقتباسی برنده شدن " داستان آمریکایی " در حضور اپنهایمر ، منطقه مورد علاقه و بیچارگان ، کمی غیرمنتظره بود .
*
اسکار بهترین انیمیشن بلند سینمایی سال :
استاد بزرگ انیمه داستانگوی ژاپنی که حدود یک دهه قبل و بعد از " باد بر می خیزد " خود را از کارگردانی بازنشسته کرده بود ، با " پسر و مرغ ماهی خوار " بازگشت پرشکوهی به پرده سینماها داشت و انتخابگران آکادمی را مجاب نمود برای بار دوم (بعد از " شهر اشباح ") ساخته های او را شایسته کسب این عنوان تشخیص دهند ، هرچند دست انیمیشن سازان هالیوود در سال 2023 برای رو کردن رقبای قدرتمند هم تقریباً خالی بود!
*
اسکار بهترین فیلم بلند غیرانگلیسی زبان سال :
فیلم هولوکاستی " منطقه مورد علاقه " برنده این جایزه شد تا سازندگان آن از اینکه دست خالی مهمترین مراسم سینمای غرب را ترک می کنند عصبانی نباشند! البته به گفته کارشناسان امسال شاهد یکی از بهترین فهرست نامزدهای نهایی در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان بوده ایم و هر پنج فیلم این فهرست درجه یک و شایسته برد بوده اند و در عین ناکام ماندن چندین فیلم خوب دیگر ، هیچ کدام از پنج فیلم نهایی در فهرست زورچپان نشده اند!
*
اسکار بهترین فیلم مستند بلند سال :
در این بخش هم داوران آکادمی انتخابی سفارشی داشتند ؛ " 20 روز در ماریوپول " محصول اوکراین! البته این فیلم انصافاً خوش ساخت است و صرف نظر از موضع گیری سیاسی اش بیننده را حسابی درگیر خود می کند ، اما کاملاً هم مشخص است این فیلم هدفمند و با برنامه ساخته و در غرب منتشر شده و از آن دست مستندهایی نیست که اول فیلمبرداری و بعد در اتاق تدوین جهت دهی می شوند .
*
اسکارهای بهترین فیلم کوتاه ، مستند کوتاه و انیمیشن کوتاه سال :
که به ترتیب به " داستان شگفت انگیز هنری شوگر " ساخته وس اندرسون و با بازی بندیکت کمبریج ، رالف فاینس ، بن کینگزلی و دیو پاتیل (که نبردی کاملاً نابرابر را در برابر رقبا رقم زد!) ، " آخرین تعمیرگاه " و " جنگ تمام شد! " رسید .
*
اسکارهای فنی :
اپنهایمر در هفت بخش از نه بخش جوایز فنی نامزد و برنده سه تای آنها شد تا مجموعاً با هفت اسکار به کار خود خاتمه دهد . اسکارهای بهترین موسیقی متن اورژینال ، بهترین فیلمبرداری و بهترین تدوین سهم این فیلم بود . سه اسکار بهترین طراحی صحنه ، بهترین گریم و طراحی لباس هم به فیلم " بیچارگان " رسید . اسکار بهترین ترانه به فیلم " باربی " برای ترانه " برای چه ساخته شدم؟ " رسید تا جنجالی ترین فیلم سال دست خالی مراسم را ترک نکند . اسکار بهترین صدا به " منطقه مورد علاقه " رسید . و در نهایت اسکار بهترین جلوه های بصری سینمایی هم به فیلم ژاپنی " گودزیلا منهای یک " رسید که فکر می کنم اولین بار باشد یک تیم جلوه های ویژه کاملاً غیر هالیوودی برنده این جایزه فنی مهم شده باشد! به این ترتیب بازنده بزرگ مراسم امسال " قاتلان ماه کامل " مارتین اسکورسیزی لقب گرفت که با 10 نامزدی ، هیچ اسکاری کسب نکرد . البته که بزرگترین کارگردان زنده دنیا به این طور بی مهری ها کاملاً عادت دارد! فیلم های او تاکنون در مجموع 101 بار نامزد جوایز اسکار شده و فقط 20 جایزه کسب کرده اند!
***
خیلی ها امسال روی سن دم از صلح زدند و شعارهای ضد جنگ سر دادند ، برخی مستقیماً از جنگ اوکراین اسم بردند و برخی از جنگ غزه ، یکی دو نفر هم عملیات 7 اکتبر را محکوم کردند! اما هیچکس نگفت و نپرسید این جنگ ها چرا شروع شد؟ " جنگ نکنید " ، " باهم دوست باشید " و " صلح جهانی " شعارهای قشنگی هستند . اما صلح واقعی هنگامی برقرار خواهد شد که ریشه های جنگ ها مشخص و ظالم و مظلوم برای همه قابل تشخیص باشند تا دیگر هیچ ظالمی نتواند با بهانه های صد من یک غاز آتشی را شعله ور و بعد ادعای مظلومیت نماید!
