«قرآن و روزه از نگاه مهاتما گاندي»

[Mohsen1001]

" موهنداس کرمچند گاندهي " ، مشهور به " مهاتما گاندي " (1948-1869) رهبر بزرگ استقلال هند از يوغ استعمار انگليس، از معدود رهبراني بود که از روشهاي معمول در مبارزات آزاديبخش استفاده نکرد، بلکه با سلاح عشق و ايمان و اهرم مبارزه منفي توانست به سلطه بي چون و چراي استعمار در کشورش پايان بخشد.

مطالعه قرآن

يکي از منابع آگاهي بخش براي گاندي در مسير اين مبارزه منفي، قرآن کريم بود. او مي گفت : من عقيده دارم که تورات و انجيل و قرآن به ميزان وداها (کتاب مقدس هندوان) الهامات الهي دارند و مقدس هستند.(1) وي مي افزايد: " من همان خدا را که در کتاب مقدس هندوان مي شناسم، در قرآن هم مي بينم."(2)

شايان ذکر است ، گاندي مطالعه جدي پيرامون اسلام و قرآن را از سالهاي جواني، در دوران اقامت خويش در آفريقاي جنوبي آغاز نمود و اين کار تا اواخر عمر او به ويژه در خلوت زندانهاي مکرري که داشت ، ادامه يافت .

" جوديت براون " در شرح روزگار اقامت گاندي در آفريقاي جنوبي مي نويسد: «معاشران جديد و مسلمان به او اصرار کردند اسلام را مطالعه کند. مي دانيم او ترجمه قرآن را خريده و خوانده و در آن زمان کتب ديگري هم درباره اسلام مطالعه کرده بود ».(3)

" ويليام شايرر" ، خبرنگار مشهور آمريکايي که مدتي با گاندي محشور بوده است ، مي نويسد: « در جلسات نيايش غروب، گاندي و حضار، دست جمعي آياتي از کتاب مقدس را زمزمه مي کردند . ادعيه آنها تنها از کتاب مقدس هندو نبود ، بلکه قطعاتي از انجيل و آياتي از قرآن نيز قرائت مي شد. او نه تنها خود قرآن را به دقت مطالعه مي نمود، بلکه ديگران را نيز تشويق مي کرد اين کتاب آسماني را نيک بخوانند».

" ويليام " همچنين مي نويسد:

"من به گاندي واقعاً مديون هستم، زيرا روح و فکر مرا آماده ساخت تا نسبت به زيبايي، درايت بوديسم و تا حدي در مورد قرآن توجه و درک عميق تري پيدا کنم."(4)

روزي که گاندي توسط يک هندوي افراطي ترور شد، دارايي اش تنها :

« يک عينک، دو جفت کفش چرمي، يک قاشق چوبي، يک لنگ (که دور خود مي بست)، دو کاسه چوبي، يک ساعت جيبي، يک نمکدان و کتب مقدس کليه اديان از جمله ، قرآن بود . » (5)

" اصرار بر روزه "

گاندي در زمان اقامت در آفريقاي جنوبي، با دوستان جديدي رو به رو شد که او را با اسلام آشنا کردند و در مبارزه و شکل دادن به زندگي اجتماعي جديدش، نقش بسيار داشتند. وي در زندگينامه اش به روزگاري اشاره مي کند که مدرسه اي داشت و کودکان و جواناني از اديان مختلف در آن تحصيل مي کردند. در ادامه مي نويسد: در ماه رمضان به مسلمانها گفتم حتما روزه بگيرند. خودم قصد روزه از صبح تا غروب را داشتم، و به مسلمانها، مسيحي ها ، هندوان و پارسي ها (زردتشتي هاي هند) گفتم در اين امر با من همکاري کنند. براي آنها شرح دادم انسان بايد در هر کاري که فردي به منظور خودداري و نگهداري نفس، انجام مي دهد، شرکت کند. بسياري از دوستان، از اين پيشنهاد من حسن استقبال کردند.

مسلمانان براي صرف افطار تا غروب آفتاب و چند لحظه بعد از آن صبر مي کردند، ولي ديگران که چنين نمي کردند، فرصت داشتند براي دوستان مسلمان غذاهاي خوب تهيه کنند و سفره بچينند. نتيجه اين تجربيات آن شد که عموم مردم به ارزش روزه گرفتن پي بردند و روحيه جديدي به وجود آمد.(6)

گاندي به اين حد بسنده نکرد و حتي کار را به آنجا کشاند که در احترام به ماه رمضان، اعضاي غير مسلمان را نيز وادار نمود روزانه به خوردن يک وعده غذا، آن هم هنگام افطار در کنار مسلمانان، اکتفا نمايند."(7)

گاندي روزه را به مثابه ابزار مهمي در مبارزه منفي مي دانست. او روزه را با مراسم عبادي خاص همچون قرائت آياتي از قرآن و انجيل و کتاب مقدس هندوان افطار مي کرد.(8)

مهاتما مي گفت: از سيره شخص پيامبر اسلام آموخته که روزه انسان را به خدا متوکل مي کند و راه را به سوي مکاشفه الهي مي گشايد.(9)

پانوشت ها:

1- مجموعه اي درباره گاندي، پدر ملت هند، ترجمه محمود تفضلي ، ص 48.
2- همان، ص 59.
3- مهاتما گاندي ، سرگشت من، ترجمه مسعود برزين، ص 130.
4- ويليام شايرر، خاطره گاندي، ترجمه دکتر سيد جوادي و گودرز شيدايي، ص 356.
5- مهاتما گاندي ،همان، ص دوازده
6- همان ، ص 344 و 345
7- جوديت براون، گاندي، زنداني اميد، ترجمه محمد حسين آريا، ص 82 و 83.
8- همان ، ص 569
9- همان ، ص 319.

منبع : tebyan.net