پيوند سلولی 'بينايی را به موش بازگرداند'

[MAX]

پيوند سلولی 'بينايی را به موش بازگرداند'

دانشمندان از طريق پيوند سلولی موفق شده اند قوه بينايی را به موش های نابينا بازگردانند که اين اميد را پديد آورده که روزی در آينده انسان نيز از اين عمل بهره ببرد.

دانشمندان بريتانيايی موفق شدند حيواناتی را که چشم آنها در اثر بيماری های مشابه آنچه در انسان ديده می شود آسيب ديده بود معالجه کنند.

آنها با پيوند زدن سلول های پايه شبکيه به چشم موفق به اين کار شدند.

کارشناسان بريتانيايی از اين مطالعه که نتايج آن در نشريه علمی "نيچر" چاپ شده است استقبال کرده و آن را "حيرت انگيز" خواندند.

اگر از نتايج اين دستاورد بتوان برای معالجه بيماری های چشم انسان استفاده کرد، ميليون ها نفر که مبتلا به ناراحتی های مختلف چشمی - از مشکلات ناشی از پيری گرفته تا ديابت - هستند از آن بهره خواهند برد.

زمانی که دريافت کننده های مخروطی و ميله ای نور در شبکيه از ميان رفت، جايگزين کردن آنها ممکن نيست.

درحالی که اکنون تلاش برای يافتن معالجاتی که ممکن است مانع نابودی اين سلول ها يا تاخير در نابودی آنها شود جريان دارد، دانشمندان سعی دارند راهی برای کمک به کسانی که چشم آنها از قبل آسيب ديده پيدا کنند.

تصور می شود که شبکيه يکی از بهترين نقاط برای امتحان کردن پيوند سلولی باشد زيرا نابودی دريافت کننده های نوری در ابتدا به باقی بخش های سيم کشی عصبی ميان چشم و مغز آسيب نمی رساند.

اما تلاش های قبلی برای پيوند زدن سلول های پايه، به اين اميد که به دريافت کننده های نوری بدل شوند، شکست خورده بود چرا که سلول ها از رشد کافی برخوردار نبودند. سلول های پايه می توانند به کليه انواع سلول های بدن بدل شوند.

برداشت

در مطالعه تازه، که با بودجه شورای تحقيقات پزشکی بريتانيا انجام شده، دانشمندان موسسه چشم شناسی و بهداشت کودک وابسته به "يونيورسيتی کالج لندن" و بيمارستان چشم مورفيلدز سلول هايی را که از رشد بيشتری برخوردار بودند و از قبل برای بدل شدن به دريافت کننده های نوری برنامه ريزی شده بودند را به چشم موش پيوند زدند.

تيم پزشکان سلول ها را از موش های پنج روزه، يعنی زمانی که شبکيه شکل می گيرد، برداشت کرد.

اين سلول ها سپس به چشم حيواناتی که از لحاظ ژنتيکی طوری طراحی شده بودند که مبتلا به بيماری چشمی شوند و به تدريج بينايی خود را از دست دهند، پيوند زده شد. اين بيماری ها به آنچه در انسان روی می دهد (retinitis pigmentosa و macular degeneration) شبيه است.

پيوند موفق بود؛ سلول های تازه ريشه دوانده و به سلول های عصبی شبکيه پيوند خوردند - که عامل اصلی بازگشتن قوه بينايی بود.

آزمايش ها نشان داد که مردمک چشم موش به نور واکنش نشان داد و عصب های نوری فعال بودند که ثابت می کند علائم به مغز ارسال می شود.

سلول پايه بزرگسالان

با اين حال برای تهيه سلول های شبکيه انسان در همين مرحله از رشد، لازم است سلول های پايه از جنين در سه ماهه دوم حاملگی برداشت شود.

اما دکتر رابرت مک لارن، متخصص در بيمارستان چشم مورفيلدز که در اين تحقيقات شرکت داشته، گفت قصد ندارد در اين مسير حرکت کند.

وی گفت هدف اکنون مطالعه سلول های پايه بزرگسالان است تا معلوم شود آيا امکان تغيير ژنتيکی آنها به طوری که مانند سلول های شبکيه موش رفتار کنند وجود دارد يا نه.

سلول هايی در حاشيه شبکيه چشم افراد بزرگسال وجود دارد که تصور می شود دارای خواص سلول های پايه باشد و به گفته تيم متخصصان می تواند برای عمل پيوند مفيد باشد.

دکتر مک لارن گفت که بيماران هنوز نبايد در انتظار بهره مند شدن از اين معالجه باشند اما وی گفت دست کم اکنون امکان چنين معالجه ای پديد آمده است.

----------------------------------------------------------------------------------------BBC