آسم ناشی از ورزش ( آسم ورزشی )

[ArM!ta]

آسم بیماری با منشاء آلرژیک است که شیوع آن در حال افزایش است. آسم خود را با حملات دوره ای بدنبال مواجهه با محرکهای مختلف نشان می دهد.همراهی ورزش و آسم خود را بصورت ایجاد تنگی نفس و مشکلات تنفسی در زمینه انجام ورزش های هوازی نشان می دهد.


آسم ناشی از ورزش می تواند علائمی خفیف و ملایم یا در آنسو علائم بسیار شدید و تهدید کننده داشته باشد.

بروز علائم آسم در ورزش دو مرحله زودرس و دیررس دارد.

در مرحله زودرس که حدود 5/0 تا یک ساعت بعد از شروع ورزش رخ می دهد علائم عبارتند از تنگی تنفس, سرفه, کهیر و خس خس و گاهی افت فشار خون ( سیاهی رفتن چشمها ) .


در مرحله دیررس که چند ساعت بعد ایجاد می شود فرد معمولاً دچار سردرد, تهوع و استفراغ می شود.

• آسم ورزشی در 15-12% از افراد جامعه وجود دارد.

• در 90% از افراد مبتلا به آسم, آسم ورزشی وجود خواهد داشت.

• چنانچه افراد مبتلا به آسم را کنار بگذاریم باز هم 10-3% از افراد جامعه مبتلا به آسم ورزشی خواهند شد.

• بنظر می رسد بروز حملات آسم در ورزش در زمستان و نیز ورزشهایی که در هوای سرد انجام می شوند ( اسکی- هاکی ) بیشتر باشد.

• برخی مطالعات بروز 50-35% از حملات آسم را در هاکی و اسکیت روی یخ نشان می دهند.
• در آسم مشکل در ناحیه پائین به تارهای صوتی حنجره در راههای هوایی است که این راهها بخاطر افزایش حساسیت به هوای سرد و غیر مرطوب دچار انقباض شده سبب بروز تنگی نفس و احتباس هوا در ریه خواهند شد.

آسم ورزشی معمولاً ورزشکارانی که به ورزشهای هوازی می پردازند را تحت تاثیر قرار می دهد. در ورزشهای غیر هوازی بروز حملات آسم ورزشی ناشایع است, لذا احتمال می دهند که جریان مداوم هوا از طریق مجاری هوایی ( در ورزشهای هوازی ) که سبب کاهش حرارت و رطوبت این هوای استنشاقی می شود در افراد حساس سبب تحریک مجاری هوایی و انقباض آنها و بروز علائم می شود.


بطور کلی هوای دمی در بینی گرم و مرطوب می شود حال آنکه در ورزشهای هوازی اغلب فرد از دهان نفس میگیرد و نیز سریعتر هم تنفس می کند که سبب می گردد دمای هوا کاهش و رطوبتش هم کم شود و این دو سبب تحریک مجاری هوایی می شوند.


در ورزشهایی که در محیط سرد انجام میگیرند ( اسکی, هاکی روی یخ, اسکیت روی یخ و ورزش در هوای سرد ) یا ورزشهایی که در محیط با رطوبت کم هوا انجام می شوند بیشتر احتمال بروز حملات آسم وجود دارد.

دیده شده در محیطهای گرم و مرطوب بروز حملات بسیار کاهش می یابد.


شرح حال


• علائم زیر در حین یا بدنبال ورزش رخ داده است :

- درد یا سفتی قفسه سینه
- سرفه
- تنگی تنفس
- خس خس
- کاهش توانایی در انجام فعالیت مربوطه
- خستگی زودرس
- علائم گوارشی ( تهوع, استفراغ و ... )


• فاکتورهای دخیل محیطی:

- هوای سرد محیط ورزش
- رطوبت کم محیط ورزش
- هوای آلوده در زمان ورزش
- عفونت همزمان تنفسی

• فاکتورهای دخیل ورزشی :

- ورزش هوازی
- زمان فعالیت بیش از 10 دقیقه
- انجام حرکات ورزشی شدید
- سطح آمادگی نامطلوب بری انجام ورزش مربوطه
- مصرف آسپرین, داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی .

معاینه

• پوست : توجه به علائمی مثل کهیر.
• چشم, گوش, بینی, سر و گلو: توجه به شواهد احتمالی عفونت و علائم بیماری های آلرژیک.
• حلق: قرمزی , تورم
• سینوسها : توجه به حساسیت احتمالی آنها در لمس
• ریه: سمع ریه برای شنیدن صداهای ریوی و طولانی شدن زمان بازدم.
• قلب: بررسی ریتم و صداهای قلبی.


تصویربرداری

• بررسی های رادیولوژیک اغلب در جهت بررسی یک آسم معمولی کاربردی ندارد. اما برای بررسی و رد سایر علل که می توانند علائم مشابهی بدهند لازم است که انجام شوند.

• عکس ساده قفسه سینه ( cxr ) :
- برای بررسی علائم بیماری مزمن ریوی ( پرهوایی, فیبروز, بزرگی غدد لنفاوی )
- برای بررسی نارسایی قلب و بیماری دریچه ای قلب ( تورم ریوی ناشی از نارسایی قلبی , کلسیفیکاسیون عروقی و دریچه ای و بزرگی حفرات قلب )
- برای بررسی جسم خارجی در ریه.

• عکس جانبی گردن : بررسی راههای هوایی فوقانی از نظر انسداد یا جسم خارجی.

درمان

• ورزشکاری که دچار آسم می باشند باید به دقت بیماریشان کنترل گردد و قبل از پرداختن به ورزش باید با پزشک خود مشورت کنند.

• افرادی که اولین بار در حین ورزش دچار حمله آسم شده اند اولین قدم توقف فعالیت و خارج شدن از محیط ورزش چنانچه سرد یا خشک می باشد. در صورت ادامه علائم و یا افت فشار خون باید به مرکز پزشکی مراجعه شود.

چنانچه در فعالیتهای ورزشی باز هم تکرار حمله داشتیم درمان طبی و کنترل علائم لازم است و باید ورزش مربوطه محدود گردد.



منبع: sport medicine