گياهان در قرآن (زنجبيل)

[Mohsen1001]

 زنجبيل 


در آن جا جامي بنوشانندشان كه آميخته با زنجبيل باشد.(انسان/ 17)

نام قرآني: زنجبيل

نامهاي متداول: فارسي: زنجبيل شنكليل؛ عربي: زنجبيل، زنجفيل، جنزبيل، زنزبيل؛ اردو، هندي، كشميري، پنجابي: سونته، اَدَرك؛ سانسكريت: اردركم، سرينجبر، بنگالي: آدا؛ تاميلي: اينجي؛ مراتي: آل؛ گجراتي: ادو؛ مليالمي: اينچي؛ انگليسي:ginger ، فرانسوي: gingembre؛ آلماني: Zingiberi, Ingwer؛ يوناني: zingberis اسپانيايي: jengibre؛ ايتاليايي: zenzero؛ روسي: imbir لاتيني: zingiber

نام علمي: Zingiber officinale (از تيره زنجبيل Zingiberceae)



اشاره قرآني:

"ويسقون فيها كاساً كان مزاجها زنجبيلاً." (انسان/ 17)

در آن جا جامي بنوشانند شان كه آميخته با زنجبيل باشد.



در اين آيه خداوند به اهل بهشت وعده فرموده كه به پاداش كارهاي نيكويشان در دنيا به آنان شرابي مي نوشاند با طعم زنجبيل. در تفسير مظهري آمده كه اعراب علاقه زيادي به زنجبيل داشتند لذا خداوند بنابر ذائقه آنان چيزي وعده فرمود. مولانا مودودي مي نويسد: اعراب عادت داشتند زنجبيل را با آب نوشيدني خود بياميزند.

زنجبيل كه نام علمي آن "زنجيبر افيسينال" است گياهي بومي هندوستان مي باشد و اعراب در روزگاران قديم زنجبيل يا بس (خشك) (سونته) را از هندوستان وارد مي كردند. كلمه عربي زنجبيل گويا مشتق از كلمه سانسكريت "سرينجبر" باشد. مولانا سيد سليمان ندوي گفته است "براي ما (هنديان) نهايت افتخار است كه چند كلمه اي از سرزمين ما سعادت راه يافتن به قرآن مجيد را پيدا كرده است. شكي نيست كه در رابطه با بهشت خداوند نام سه گياه معطر سرزمين ما (هندوستان) در قرآن مجيد آمده است. و اين سه عبارتند از مِسك، زنجبيل و كافور." و بنا به گفته مولانا ندوي اين سه كلمه به ترتيب از سه كلمه هندي مُشك، سرنجورا (جرنجبرا) و كارپورا (كاپور) مشتق شده است. او نيز نوشته است كه سواي زنجبيل و كافور، كلمه طوبي نيز مشتق از كلمه توپا در زبان سانسكريت مي باشد.



موارد استفاده زنجبيل

زنجبيل، ريزوم اين گياه، ماده گياهي جالبي است كه اكنون در سراسر جهان به كار مي رود، و شامل روغني معطر است كه بويي خوش دارد. ماده اصلي اين روغن را كامفن، فلاندرين، زنجبرين، سينول و بورنوئل تشكيل مي دهد. اين روغن داراي رزيني چرب به نام جنجرين مي باشد. روغن زنجبيل، رزين چرب زنجبيل و زنجبيل پرورده از اقلام مهم تجارت بين المللي است. اين مواد در تهيه مواد خوراكي و نوشيدني مانند شيريني، بيسكويت، غذاهاي پرادويه، چاشني غذا، نان زنجبيلي، آبجو زنجبيلي، ترشيها، شربتها و مرباها به كار مي رود.



مصارف پزشكي زنجبيل

زنجبيل محرك جهاز هاضمه و براي هضم غذا بسيار مفيد است. زنجبيل براي درمان سوه هاضمه، نفخ، قولنج، استفراغ، تشنج موضعي، حالتهاي درد ناك معده و تنگي نفس بسيار موثر است. عصاره زنجبيل همراه با آب ليمو و نمك طعام اگر قبل از غذا خورده شود، براي بي اشتهايي سودمند است. همچنين در مورد صفرا و سرسام تجويز مي شود.

در مورد سوزش گلو و گرفتگي سينه و صدا يك تكه زنجبيل را مي جوند تا بزاق خوب ترشح شود. عصاره زنجبيل براي درمان ديابت و رماتيسم مزمن مفيد است. دندان درد و سر دردهاي عصبي با خميري از زنجبيل خشك و آب تسكين مي يابد. ابن سينا خواص تقويتي بسياري علاوه بر اين خواص برشمرده است. جالينوس استفاده از زنجبيل را در مورد فلج و همه بيماريهاي ناشي از سردي تجويز مي كند.

بسياري از كشورهاي جهان به ميزان فراوان زنجبيل توليد مي كنند كه هندوستان و مالزي و نيجريه در راس آنها قرار دارند. در هندوستان حدود چهل در صد از مجموع اين محصول را خشك مي كنند و بقيه به كشورهاي ديگر از جمله ايران، كويت، مراكش، عربستان، يمن، امارات متحده، انگلستان و آمريكا صادر مي شود. هندوستان از راه فروش زنجبيل ارز خارجي برابر با 200 ميليون روپيه به دست مي آورد. هنگ كنگ، چين و استراليا عمده ترين تهيه كننده و صادره كننده زنجبيل پرورده به بازارهاي غربي مي باشند.

منبع : تبيان