طراحی
بمب تزار یک بمب هیدروژنی با قدرت 50 میلیون تن تی ان تی یعنی حدود 1350 برابر مجموع قدرت بمبهای اتمی منفجر شده در جنگ جهانی دوم بود. طرح اولیه آن دارای قدرت 100 میلیون تن تی ان تی بود که به خاطر بیم از اثرات تشعشعی آن، این قدرت به نصف کاهش داده شد. نسبت تشعشعات این بمب به مقدار انرژی آزاد شده از آن بسیار اندک بود و از این رو به عنوان یکی از پاک ترین بمب های اتمی ساخته شده از آن یاد می شود.
وزن بمب: 27 تن
طول: 8 متر
قطر: 2.1 متر
[img]http://uupload.ir/files/rumh_بمب_تزار_(4).jpg[/img]
آزمایش
بمب تزار به وسیله یک بمب افکن توپولوف 95 (Tu-95V ) که به همین منظور اصلاحاتی در آن انجام شده بود به محل آزمایش فرستاده شد. هواپیما با مدیریت اندور دورانوسیف از پایگاه هوایی کولا پنینسولا به پرواز درآمد. همزمان، یک هواپیمای توپولوف 16 نیز برای فیلم برداری از عملیات به پرواز درآمد. هر دوی این هواپیماها با رنگ سفید مخصوصی رنگ آمیزی شدند تا از آسیب حرارتی محافظت شوند.
[img]http://uupload.ir/files/dmwf_بمب_تزار.jpg[/img]
محل آزمایش
این بمب در روز 30 اکتبر 1961 بر فراز جزیره نوایا زملیا واقع در شمال روسیه و در نزدیکی قطب شمال رها شد.
یک چتر 800 کیلوگرمی به بمب متصل شد تا سرعت سقوط بمب را کاهش دهد و هواپیما بتواند قبل از انفجار حداقل 45 کیلومتر از محل دور شود. هواپیما بمب را از ارتفاع 10500 متری رها کرد. بمب در ارتفاع 4000 متری از سطح زمین و در ساعت 11:32 دقیقه به وقت مسکو منفجر شد.
در لحظه انفجار، یک توپ آتش یا فایربال به قطر 8 کیلومتر ایجاد شد. [دما در داخل این گوی به حدی بالاست که هر ماده ای در آن فورا تبدیل به اتم می شود. مولکولهای هوا بلافاصله شکسته و به یون تبدیل می شوند. از دید ناظر زمینی انگار که خورشید به نزدیک زمین رسیده است]
اگرچه محاسبات ساده اولیه نشان می داد که توپ آتش با زمین برخورد خواهد کرد، اما برخورد شوک ایجاد شده در اثر انفجار با زمین و انعکاس آن به سمت بالا مانع از برخورد توپ آتش با زمین شد. نور حاصل از توپ آتش از فاصله 1000 کیلومتری دیده شد.
سپس ابر قارچ مانند تا ارتفاع 64 کیلومتر و به عرض 42 کیلومتر تشکیل شد. این ابر از لایه استراتوسفر جو گذشت و وارد لایه مزوسفر شد.
[img]http://uupload.ir/files/tbh7_بمب_تزار_(3).jpg[/img]
تمام خانه های روستای سورنی در فاصله 55 کیلومتری به طور کامل تخریب شد. چندصد کیلومتر دورتر ، خانه های چوبی به طور کامل و سقف و شیشه های خانه های آجری تخریب شد. در فاصله 100 کیلومتری دما به حدی بود که باعث ایجاد سوختگی نوع سوم (نوع بدتر) می شد.[طبیعتا در نزدیکی محل انفجار تمام موجودات زنده و همچنین سنگ ها و خاک زمین تبدیل به بخار می شود]
شوک هوا شیشه های خانه ها را در صدها کیلومتر دورتر در فنلاند و نروژ شکست. موج زمین لرزه ای ایجاد شده سه بار کره زمین را دور زد اما چون انفجار در درون زمین نبود، تنها بخش اندکی از انرژی بمب باعث موج زمین لرزه ای شد.
این بمب در واقع برای اثبات قدرت شرق در برابر غرب ساخته شده بود.
مقیاس قدرت بمب تزار با دیگر بمبهای اتمی معروف
