بعضی معماری رو موسیقی منجمد و بعضی دیگه به معماری رو تأثیر انسان بر بنا تعریف کردن. یکی از تعاریف جامع معماری اینه : تجمع سه خصوصیت ایستایی ، کازآیی و زیبایی در هر طرح.
آیا تا به حال به این مسئله فکر کردید که ساختن یک بیمارستان چقدر کار پیچیده و مشکلیه؟ چه کسی این قدر حال و حوصله داره بشینه فکر کنه یک بیمارستان چه بخشهایی داره و چه طور این قسمتها در کنار هم قرار گرفتن. اون آدم با حوصله( که نسبتا بد بخته) یک معمار هست
اصلا چرا بریم راه دور اصلا تا بحال به این مسئله فکر کردید که مثلا خونه ای که در اون زندگی می کنید یه جورایی نا خوشاینده .مثلا اتاق شما جایی از خونه قرار گرفته که احساس امنیت و آسایش ندارید . یا اینکه وسط پذیرایی خونه یک ستون نا بجا قرار گرفته و کل ساختار خونه شما رو به هم ریخته . با احتمال 5/99 % همچین جایی معماری نداره
بعضی وقتها هم پیش میاد که تصویری از یک خونه رو در جایی می بینید و زیبایی اونجا شما رو وادار به تحسین می کنه. و قطعا اینجا از معماری ( حالا نسبی یا 100% ) برخورداره.
ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن گفته که معماری از روزی به وجود اومد که مرد یا زنی به فکر زیبا ساختن محل سکونت خود افتاد . قطعا این طور نیست .چون معماری از روزی به وجود اومد که مرد یا زنی پا به عرصه وجود گذاشت . چون حتی زمانی که انسان زیر آسمون خدا هم زندگی میکرد ، آسمون سقفش بود و زمین هم کف خونه . منتها بعد از مدتی نیاز ، فکر خلاق انسان رو به کار انداخت و انسان نیاز به زیستگاه و به طرزی متفاوت از قبل رفع نمود تا اینکه امروزه به شکل کنونی در اومد
در معماری هیچ چیزی غیر ممکن نیست . این مسئله رو آقای فرانک گهری با طراحی و ساخت موزه گوگنهایم بیلبائو و سبک متمایز کاریش اثبات کرد . البته این رو هم بگم که در کشور ما اون چیزی که غیر ممکنه همون معماریه . و این مسئله هم بخاطر ضعف شدید اجرا و اجتناب مهندسین از اجراست( منظورم اینه که شاید از هر 100 تا مهندس اجرا یکی پیدا بشه که حاضر باشه خودش طاق بزنه یا خودش ملات و بتن بسازه)
البته بايد بگم كه اين تصوير مربوط به تالار موسيقي ديسني هست كه در دنيا بي نظيره.
لازم به ذكر هست كه معمار اين بنا فيلسوف معماري معاصر شناخته شده
کمي به دور و بر خود نگاه کنيد؛ کولرهاي آبي و گازي ، پنکه ، فن کويل و چيلر هواي خنکي را براي ساختمان ، فراهم مي کنند و از سوي ديگر، انواع مختلف يخچال ها و فريزرها که محصولات غذايي و نوشيدني ها را در محيط خنک و مناسبي نگاهداري مي کنند.
آنچه ما را به اين توانايي پيشرفته در فراهم ساختن امکانات سرمايشي رسانده است ، دانش تهويه مطبوع نام دارد. اما آيا تاکنون از خود پرسيده ايد که مردم کشورمان پيش از پيشرفت دانش تهويه مطبوع به شکل امروزي ، چگونه شرايط مناسب هوايي را براي خود فراهم مي کردند؟
آيا آنان آب و هواي گرم تابستاني را تحمل مي کردند و دسترسي به آب خنک را آرزويي محال مي دانستند؟
مسلما استفاده از آب خنک چشمه ها در مناطق کوهپايه اي و کوهستاني و سفر کردن به مناطق خوش آب و هوا يکي از اين راه حل ها بوده است.
ولي جالب است بدانيد نياکان ما پاسخهاي ديگري نيز ابداع کرده بودند که مي توانست شرايط بسيار مناسبي را در فضاي خانه ايجاد کند و اين کارها با توجه به آن که هيچ انرژي خاصي مصرف نمي کند، از شاهکارهاي مهندسي به شمار مي رود.
تاکنون فکر کرده ايد پنکه چگونه هوا را مطبوع مي کند؟ هنگامي که پره هاي پنکه مي چرخند، هواي پشت با فشار به جلو حرکت مي کند و جريان مصنوعي هوا ايجاد مي شود. اين جريان هوا با عبور از مجاورت پوست بدن روند انتقال حرارت بدن انسان را سرعت مي بخشد و ما احساس خنکي مي کنيم.
بادگير هم وسيله اي است که هوا را جريان مي بخشد. با اين تفاوت که در پنکه ، جريان برق موتور الکتريکي را و چرخش پره هاي متصل به موتور هوا را به حرکت درمي آورد؛ در حالي که بادگير بادي را که در فضاي بيرون مي وزد، مهار و به داخل خانه هدايت مي کند.
بادگيرها را معمولا متناسب با مصرف و نياز خانوار طراحي مي کردند و مسلما هر چه ابعاد ورودي بيشتر باشد، حجم هواي ورودي هم بيشتر خواهد بود. ارتفاع بالاتر هم در کارکرد بهتر بادگير موثر است.
دليل آن هم اختلاف سرعت باد در ارتفاع هاي مختلف است ؛ در مجاورت زمين ، سرعت هوا صفر است و هر چه بالاتر مي رويم ، سرعت باد بيشتر مي شود تا به مقدار ثابت خود دست يابد.
از سوي ديگر، در مجاورت زمين گرد و غبار زيادي وجود دارد که با افزايش ارتفاع کاهش مي يابد، به اين ترتيب با افزايش ارتفاع ، به هوايي با سرعت بالاتر و گرد و غبار کمتر دسترسي خواهيم داشت.
ورودي بادگير را معمولا در زيرزمين قرار مي دهند تا از خنکي زيرزمين هم استفاده شود و فضاي مطبوع و شرايط مناسب فراهم شود.
بادگيرهاي سنتي را مي توان يک نمونه عالي هنر مهندسي به شمار آورد که در حالي که هواي بيرون بسيار گرم است و از آسمان آتش مي بارد، بدون صرف هيچ گونه انرژي و صرفا با طراحي مناسب سيستم هدايت هوا، شرايط خنک با تفاوت دماي حدود 30درجه با بيرون را فراهم مي کنند.
البته بادگير سنتي ، به دليل ورود گرد و غبار به منزل و همچنين استفاده نکردن از سرمايش تبخيري محل اشکال است که ايراد دوم در برخي نمونه ها مرتفع شده است.
در اين نمونه ها، باد در مسير ورود به منزل از سطوحي نمناک عبور مي کرده و بخشي از حرارت خود را صرف تبخير آب مي کرده به اين ترتيب هوايي مرطوب تر و خنک تر به دست مي آمد که شرايط مطلوب تري فراهم مي کرد.
اين فرآيند مشابه همان اتفاقي است که درون کولر آبي روي مي دهد. دکتر مهدي بهادري نژاد، استاد دانشگاه صنعتي شريف و چهره ماندگار مکانيک کشور نيز در چند نمونه جديد، از پره هاي مرطوب در ستون بادگير و پوشال مرطوب در ورودي بادگير استفاده کرده است.
اين بادگيرهاي جديد که در مسجد دانشگاه يزد نصب شده است ، قدرت خنک سازي بيشتري نسبت به بادگير سنتي دارند و مي توانند کاملا جايگزين کولر آبي شوند.
تنها ايرادي که به آنها وارد است ، وابسته بودن آنها به جريان طبيعي باد است که البته در مناطق بادخيز، چندان جدي به نظر نمي رسد.
