کاربرد اصول ارگونومی در طراحی صندلی اداری

[novinmarketing]

1 - مقدمه مقاله :
در عصر حاضر می توان گفت که مردم و یک سازمان به واسطه شهروندان و کارکنانشان شناخته می شوند. پیشرفت یک سازمان ارتباط نزدیکی با سلامتی و تندرستی کارکنانش دارد. نياز به توجه هر چه بيشتر به عوامل انساني در هر سازماني بدون شك جزو مهمترين اصول و معيارهاي آن سازمان است، زيرا تمامی سازمان‌ها بدون استفاده از منابع انسانی، در واقع به معنی و بی‌اعتبار هستند فلسفه وجود شان به خطر می‌افتد. از طرفی نيروي انسانی ، كار و بهره وری ، توليد و صنعت واژه های هستند كه با يكديگر ارتباطی تنگاتنگ دارند. زماني كه سخن از بهره وري نيروي انسانی پيش می آيد انسان به عنوان يك اپراتور يا بعنوان يك عامل حركت و نيروی فعال مطرح می شود. بنابراین، دقت، سلامت و كارآیی افراد در مشاغل مختلف از حرف خدمات ، تحقيقات و آموزش گرفته تا كشاورزی و صنعت ، جزو عوامل مهم در بهره‌وری می باشد. همچنین از آنجا که حجم وسیعی از نیروهای کار، امور محوله خود را بصورت نشسته و با استفاده از صندلی انجام می دهند، طراحی و ساخت صندلی های ارگونومیک، نقشی عمده در ارتقای سطح سلامت کارکنان،کاهش صدمات جسمانی و افزایش بهره وری نیروهای کار دارند. با توجه به اهمیت موضوعات ارگونومیک در طراحی صندلی، شرکت های معتبر مانند

کالج چوب آل، نیلپر،لیو،آریکا،نظری،هلگر،اروند،رادسیستم،رایانه صنعت،پاندا

بعنوان شرکتی معتبر در طراحی و ساخت صندلی و مبلمان اداری که موفق به ساخت صندلی های بسیارمتنوع در زمینه اداری و هتل و رستوران به صورت ارگونومیک شده اند.

از سال های تحقیقات گسترده ای که در زمینه ارگونومی صندلی و مبلمان اداری انجام شده است. بر این اساس مطالعات جامعی بر روی ابعاد، عملکرد، کاربری، مواد اولیه و زیبایی صندلی های ارگونومیک با هدف تدوین استانداردهای ارگونومی در طراحی صندلی ها با کاربرد متنوع مدیریتی کارشناسی کارمندی انتظار دانشجویی مهندسی آزمایشگاهی هتلی رستورانی صورت گرفته است.

در حال حاضر شرکت معتبر در طراحی ساخت محصولات خود ارگونومی را بودن محصولات را رعایت و در مسیر ارتقاء سطح ارگونومیک کلیه محصولات خود حرکت می کند. در این مقاله ابتدا، مبانی علم ارگونومیک و فیزیولوژی نشستن و در ادامه پارامتر های مهم در طراحی صندلی های ارگونومیک مطرح و در انتها بطور خلاصه رویکرد شرکت معتبر در طراحی ساخت محصولات ارگونومیک بیان شده است.

2 - ارگونومي
يكی از مسائل مهم كه در واحدهاي صنعتي توليدي ، فعاليت‌هاي كشاورزي، خدماتی، آموزشی حائز اهميت می‌باشد اين است كه سلامت افراد در حد مطلوب حفظ شود و افراد قادر باشند در سايه بهداشت و ايمنی کار، به به وظايف محوله خود بپردازند. بی تردید انجام فعالیت های مختلف چه در قالب یک شغل صنعتی یا اداری و چه در زمان های غیرشغلی مانند فعالیت در منزل می تواند به نوعی باعث بروز آسیب های جسمانی گردد. جابجا کردن کالا و قطعات به طور ناصحیح، ایستادن یا نشستن های طولانی، کار با ابزارها ، اعمال نیرو و سایر موارد مشابه، عوامل خطرسازی را برای بروز صدمات اسکلتی – عضلانی مهیا می سازند. یکی از علومی که در این راستا توانسته است راهکارهای مناسب برای برقراری بهتر و شایسته شرایط فعالیت افراد و مناسب محیط های کار با نیازانسان ارائه دهد علم ارگونومی يا مهندسی عوامل انسانی است. ارگونومی دربرگيرنده ارتباط متقابل انسان با اطراف خود می‌باشد. در علم ارگونومی مباحث گوناگونی مطرح هستند كه با بکارگیری آن ها می توان به نوعی مشكلات جسمانی و يا رفتاری كاربران را رفع ميی نمايند در واقع هدف مهندسی انسانی رفع مشكلات افراد در حين انجام كار، تسهيل فعاليت‌ها و دستيابی به شرايط مطلوب‌تر می‌باشد. ارگونومی يا مهندسی عوامل انسانی علم اصلاح و بهینه سازی محیط ، مشاغل و تجهیزات است به گونه ای که سه فاکتور یاد شده با قابلیت ها و محدودیت های انسان تطابق داشته باشد و در این راستا نیز در پی حصول دو هدف اصلی است که عبارتند از ارتقاء سطح سلامت و همچنین بهره وری (صادقی 1379،Naeini2009)) با عنایت به تعریف اخیر دامنه ی عملکرد ارگونومی وسیع می باشد برای نمونه موارد زیر را می توان به عنوان بخشی از حیطه عملکرد ارگونومی تلقی نمود:
طراحی ايستگاه های كار ( نشسته، ايستاده، توام ) ، آناليز ايستگاه های كار ، بررسی توانمندی افراد در مشاغل مختلف، طراحی سيستم هاي حمل دستی كالا ، بررسی نشانگرها و كنترل كننده ها، بررسی و طراحی ساخت ابزارهای دستی، بررسی ارتباط بين ضربان قلب و فعاليت، بررسی ارتباط بين خستگی و راندمان فردي، آناليز سيستم انسان ـ ماشين ، بررسی چيدمان تجهيزات ، ماكرو ارگونومی ، آنتروپومتري و سنجش ابعاد بدنی ، حركت شناسی مفاصل ، نوبت كاري.
در بین موارد پیش گفت، یکی از معمول ترین مواردی که در ارگونومی بحث می شود ، طراحی ایستگاه های کار است. در این مقاله سعی شده است نکات ارگونومی در ایستگاه های کاری نشسته با تاکید بر اصول ارگونومی در طراحی صندلی مورد دقت قرار گیرند. همچنین اقدامات پژوهشی در حال انجام با محوریت ارگونومی محصول تشریح گردد. به طور کلی نشستن یکی از حالت های معمول بدن چه در حین کار و چه در زمان های استراحت است و بی تردید چنان چه اصول ارگونومی در این وضعیت بدنی مورد بی توجهی قرار گیرد، پیامدهای زیادی را سبب می گردد.

3 - ايستگاه هاي كار و اصول طراحی آن ها
ايستگاه كار به مکانی گفته می شود که كاربر درآن محل و به كمك تجهيزات مربوطه مشغول کار می باشد. ايستگاه هاي كار می توانند ثابت و يا چندگانه و متغير باشند در واقع يك فرد ممكن است در حین انجام کار، تنها در يك ايستگاه كار اشتغال داشته باشد و يا ممكن است به دليل نوع فعاليت بين ايستگاه های كاری گوناگون جابجا گردد.
ايستگاه های كار را به گروه های مختلف تقسيم بندی می شوندكه عمده آن ها به قرار زيرند :
1- ايستگاه كار نشسته
2- ايستگاه كار ايستاده
3- ايستگاه كار نشسته - ايستاده
عدم تناسب ابعادی بين ايستگاه های كار و ابعاد بدنی کارنان یا اپراتورها و همچنین استفاده از میز و صندلی های نامناسب و غیر ارگونومیک می تواند باعث بروز خستگی زودرس و يا صدمات جسمانی آنها شود. خم شدن های بيش از حد و غيرلازم به دليل كوتاه بودن بلندي سطح كار و يا كشيدگی عضلات شانه به دليل بالا بودن سطوح كار، نمونه هايی از عدم تطابق ايستگاه های كار با اپراتورخواهند بود. همان گونه که اشاره گردید طراحی ايستگاه های كار يكی از مباحث مهم در ارگونومی می باشد و ایستگاه های کاری نشسته نیز از جمله مواردی هستند که میزان مواجهه با آن بسیار معمول و زیاد است. بخش عمده ای از کارهای روزانه افراد در حرف مختلف به صورت نشسته انجام می گیرد و نشستن های طولانی مدت و یا استفاده از صندلی های نامناسب به صدمات جسمانی می انجامد.

4- فیزیولوژی نشستن
ستون مهره ها در انسان دارای سه انحنای مشخص در نواحی گردن، پشت و کمر می باشد که در حالت ایستاده قوس های این سه بخش (در یک فرد سالم) به صورت طبیعی خواهد بود (شکل 1) اما در حالت نشسته شرایط متفاوت می شود. در واقع زمانی که بدن از وضعیت ایستاده به نشسته تغییر حالت می دهد، لگن خاصره می چرخد و این چرخش باعث کشیدگی در ناحیه کمر می شود و انحنای طبیعی کمر تغییر کرده و کشیده تر می گردد. شکل (2 ) حالت های مختلف نشستن را با حالت ایستاده از نظر تغییر شکل ستوان فقرات نشان می دهد. این مقایسه نشان می دهد که در تمامی حالات مختلف نشستن (شکل 2 - B,C,D,E) وضعیت انحنای ستون مهره ها در ناحیه ی کمری نسبت به حالت ایستادن (شکل 2- A) دارای شرایط نامناسب می باشد. با توجه به مورد اخیر عدم اعمال ملاحظات ارگونومیک در طراحی ایستگاه های کاری نشسته می تواند به ناراحتی های ستون مهره ها منجر گردد. در این خصوص طراحی صندلی متناسب با اصول ارگونومی از جایگاه ویژه ای برخوردار خواهد بود با توجه به مواردی از جمله شناخت آسیب های احتمالی مرتبط با کار، مهندسی آنتروپومتری و ضوابط طراحی بخش های اصلی صندلی متناسب با نوع کار ضرورت خواهد بود. بخشی از این موارد ذیلا به اختصار آمده است.

منبع : [External Link Removed for Guests]