امكان پيش‌بيني زردي نوزادان قبل از تولد ميسر ‌شد

[Leila]

با تلاش فارغ‌التحصيل كارشناسي ارشد دانشكده مهندسي پزشكي دانشگاه صنعتي اميركبير، بيماري زردي نوزادان قبل از تولد با دقت قابل قبولي قابل پيش‌بيني شد.

به گزارش فارس به نقل از روابط عمومي دانشگاه صنعتي اميركبير، هادي طالبيان مقدم، مجري طرح گفت: حدود 60 درصد از نوزادان طبيعي و 80 درصد از نوزادان نارس در كشورهاي گرمسير در 10 روز اول عمر دچار بيماري زردي مي‌شوند. زردي شايعترين دليل پذيرش مجدد نوزادان پس از ترخيص است. عدم مراجعه نوزادي كه دچار زردي است ممكن است نوزاد را دچار ضايعات و آسيب‌هاي جدي مغزي كند. لذا پيش‌بيني ابتلا نوزاد به زردي قبل از تولد و يا در اندك زمان پس از تولد از اهميت ويژه‌اي برخوردار بوده و مي‌تواند نقش مهمي را در پيشگيري از صدمات احتمالي به نوزاد ايفا كند.

وي افزود: در فاز اول پروژه پيش‌بيني زردي قبل از تولد و 48 ساعت پس از تولد انجام شد. در فاز دوم نوع زردي پاتولوژيك يا فيزيولوژيك بودن آن مورد بررسي قرار گرفت. در اين پروژه تشخيص نوع زردي به كمك ابزارهاي هوش مصنوعي انجام پذيرفت و اطلاعات مورد نياز با جمع‌آوري دادگان كلينيكي از دو بيمارستان بقيه‌الله و نجميه تهران طي 3 ماه با نظارت پزشكان مشاور از بيماران و به صورت روزانه اخذ گرديد.
در طي اين مدت 550 مورد تولد ثبت شد كه 391 مورد دچار زردي بودند. از 391 مورد زردي ثبت شده 200 مورد زردي فيزيولويك و مابقي از نوع زردي پاتولوژيك بود.
طالبيان مقدم در تشريح مراحل انجام پروژه خاطرنشان كرد: مدلهاي مورد استفاده جهت پيش‌بيني و طبقه‌بندي زردي شامل روشهاي مختلف شبكه عصبي، فازي و نروفازي بودند. از جمله مدلهاي بكارگرفته شده به دو مدل شبكه عصبي پرسپترون جلو سوي چند لايه و شبكه عصبي RBF، الگوريتم‌هاي خوشه‌بندي C افراز فازي (FCM) خوشه‌بندي تفاضلي، ARTMAP فازي و سيستم فازي با قوانين شخص خبره، مي‌توان اشاره كرد.
مجري طرح اظهار داشت: از بين سيستم‌هاي تركيبي فازي _ عصبي، سيستم استنتاج نرو و فازي وقفي (ANFIS) براي پيش‌بيني و طبقه‌بندي زردي به كار گرفته شد.
وي گفت: نتايج پيش‌بيني بيماري نمايانگر دقتي در حدود 80 درصد در پيش‌بيني بيماري است.
طالبيان مقدم تصريح كرد: عوامل موثري در ايجاد بيماري زردي در نوزادان موثر است كه از آن جمله مي‌توان به گروه خوني مادر، سابقه بيماري ديابت يا فشار خون، سن مادر، جنسيت نوزاد، اشاره كرد. چنانچه گروه خوني مادر از نوع O باشد يا در مواردي كه مادر سابقه بيماري ديابت يا فشار خون دارد احتمال زردي بيشتر است. همچنين احتمال بروز زردي در نوزادن پسر بيش از دختران است و نيز احتمال وقوع زردي در نوزاداني كه سن مادر آن كمتر از 20 سال يا بيشتر از 35 سال باشد بسيار زياد است.
وي اضافه كرد: ناسازگاري گروه خوني مادر و نوزاد، نوع زايمان، استفاده از آمپول فشار به هنگام زايمان از ديگر پارامتر هايي است كه در ايجاد بيماري زردي موثر است. همچنين چنانچه وزن نوزادي كمتر از وزن طبيعي باشد احتمال بروز زردي در او افزايش مي‌يابد.
فارغ‌التحصيل كارشناسي ارشد مهندسي پزشكي ادامه داد: زردي‌هاي از نوع فيزيولوژيك از روز دوم و سوم بروز پيدا مي‌كند و در 10 روز اول علايم آن برطرف مي‌شود. وي در مورد عواقب بيماري زردي كودكان گفت: زردي ممكن است منجر به بيماري كرم اكتورس شود كه در اين حالت بافتهاي مغزي دچار يك نوع آسيب ديدگي شده و فرد با معلوليت‌هاي جسمي و ذهني مواجه مي‌شود.
طالبيان مقدم در مورد درمان بيماري زردي گفت: يك روش قديمي كه هنوز هم منسوخ نشده است تعويض خون بيمار است ولي در حال حاضر بيشتر از روش فتوتراپي استفاده مي‌شود كه اصطلاحا به آن درمان با استفاده از لامپ مهتابي گفته مي‌شود. بدن نوزاد در معرض نور مهتابي گذاشته مي‌شود و اين باعث مي شود كه در عامل بيلروبين خون تجمع زيادي ايجاد شود و بيماري زردي برطرف شود.
وي در پايان گفت: اين روش مي‌تواند در آينده به صورت يك نرم‌افزار پياده‌سازي شده و در آن درصد بروز بيماري زردي در كودكان و نوع آن بر اساس پارامتر هاي مختلف تعيين شود.
گفتني است: اين پروژه به راهنمايي فرهاد توحيد خواه و خياطي انجام شده است.