تهران_ خبرگزاري ميراث فرهنگي _ حسن ظهوري _ رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كشور در گفتگو با يكي از رسانهها اعلام كرده است: «هيچ اثري در تنگه بلاغي وجود ندارد كه بتواند مانع آبگيري سد سيوند شود.»
وي همچنين در ادامه اين گفتهها به نكته ديگري پرداخته است:«در آينده كاوشهاي باستانشناسي درزير آب پيگيري خواهد شد. » (ايلنا 21 آذر 85)
در گفتههاي اخير رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور نكات مهمي وجود دارد كه به برخي از آنها اشاره مي شود:
محدوده دره بلاغي از مسيري كه در آغاز دشتي به همين نام است آغاز ميشود و در نهايت به تنگهاي به نام بلاغي ختم ميشود و سد سيوند امروز آن را مسدود كرده است.
اين محدوده كه سرآغاز آن فاصله چنداني با آرامگاه كوروش كبير ندارد روزگاري سكونتگاه بسياري از اقوام مختلف اين سرزمين بوده است.
بررسيهاي ژئوفيزيك به كوشش متخصصان ايراني و خارجي در دره بلاغي صورت گرفت محل 130 اثر باستاني از دوره پيشاز تاريخي و 7 هزار سال قبل تا دوره اسلامي را در اين محدوده باستاني نشان داد.
بر اساس همين اطلاعات نيز هياتهاي خارجي و ايراني متحد شدند و كاوشهاي باستانشناسي در محدده آبگيري سد سيوند نيز آغاز شد.
اكنون دو سال از نخستين فعاليتهاي باستانشناسي دره بلاغي ميگذرد و به هر ايراني ثابت شده در اين دره باستاني چه ارزش تاريخي و باستاني خفته است.
كورههاي 7 هزار ساله پخت سفال كه برخي از آنها سالم مانده و دو كوره نيز به پايگاه پاسارگاد منتقل شده است، بقاياي روستايي از دوره هخامنشي كه گورستان اين روستا نيز در نزديكي خود محدوده روستا واقع شده است، كشف بقاياي سازههاي توليد نوشيدني از دوره ساساني كه در تمام ايراني بينظير دانسته شده است، كشف خانههايي متعلق به مرداني كه 7 هزار سال پيش در دره بلاغي ميزيستند، خرفتخانههاي هخامنشي، گورستانهاي ساساني، كورههاي فلزگري اسلامي، محوطههاي مسكوني متعلق به دوره ساساني و بسياري آثار و محوطههاي باستاني و تاريخي ديگر كه در كاوشهاي باستانشناسي هياتهاي ايراني و خارجي شناسايي شد، بهترين گواه وجود ميراثي گرانبها است كه به نظر ميرسد اهزاران برابر ز سد سيوند هم گرانبهاتر باشد.
اين موضوع كه هيچ اثري در تنگه بلاغي وجود ندارد كه مانع آبگيري سد سيوند شود از قول رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و كسي كه سكان هدايت و پاسداري از ميراث فرهنگي كشور را به دست گرفته، نمي تواند قابل پذيرش باشد. براي نجات آثار باستاني دره بلاغي تلاش زيادي شده است و چنين اظهار نظر هايي تنها تمام تلاشهاي باستانشناساني را كه در چهارفصل دو سال پياپي در اين دره باستاني كاوش كردهاند، زير سئوال ميبرد.
امروز بر هيچكس پوشيده نيست كه دره بلاغي يكي از محوطههاي باستاني بسيار مهم كشور است كه ارزشي بينالمللي دارد. اسنادي كه در اين دره باستاني يافت شده در كشور بينظير بوده و نمونههاي مثل آن بسيار اندك است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در بخش ديگري از سخنان خود به اين موضوع كه تمام گفتهها در مورد خطري كه آرامگاه كوروش را تهديد ميكند كارشناسي نيست ميپردازد. دراينباره ميتوان از آخرين گزارش ارائه شده از سوي مدير پايگاه پژوهشي پارسه و پاسارگاد ياد كرد كه در همايش باستانشناسي تنگه بلاغي براي خبرنگاران ايراد شد.
در اين گزارش محمد حسن طالبيان اعلام كرده است كه اكنون نميتوان در مورد خسارتهاي احتمالي آرامگاه كوروش اظهار نظر كرد و اين موضوع به بعداز آبگيري موكول ميشود. از اين سخنان اينگونه برميآيد كه احتمال وجود خطر هست اما ميزان آن مشخص نيست.
اما آنچه در گفتههاي رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تعجب را برميانگيزد آن است كه وي از باستانشناسي زيرآب خبر ميدهد، آنهم در دره بلاغي. اين در حالي است كه سد 50 متري سيوند خاكي است و سد خاكي در بستر رودخانه رسوب گذاري ميكند. از سوي ديگر سدهاي خاكي عمر محدودي دارند و پساز مدتي بين 70 تا 100 سال بستر خود را از رسوبهاي فراواني كه رودخانه با خود آورده است پر ميكنند و در نهايت آنقدر بستر رودخانه رسوبگذاري ميكند كه سد تبديل به آبشار ميشود. در چنين شرايطي چگونه ميتوان به باستانشناسي زيرآب انديشيد؟
پرسشي كه دراينجا مطرح ميشود آناست كه چگونه باستانشناسان در زير خروارها رسوب درياچه سد سيوند روي بناهاي خشتي، مي توانند كاوش باستانشناسي انجام دهند؟
چنين گفتاري ميتواند راه را براي چوبحراج زدن به تاريخ فرهنگ ملت ایران در دره بلاغي باز كند و قرباني شدن آثار تاريخي و هویت ملی ایرانی را در پاي اجراي پروژه هاي عمراني موجه جلوه دهد.
