وظايف هواداران واقعي چيست؟

[Leila]

هواداران ويژه و متعصب <بارسلونا> با غرور و اعتماد به نفس در بالاترين رديف سكوهاي استاديوم نشسته‌اند و طرفداران تيم مهمان <رئال مادريد> و حتي ديگر تماشاگران خودي و به اصطلاح هواداران عادي <بارسا> در سكوت و احترام به آنها خيره شده‌اند و تنها رديف تماشاگران هستند كه از بيرون نيز ديده مي‌‌شوند. اين‌ها <كولس( >نام مستعاري از ريشه‌ <كاتالان> به مفهوم <سربلندها> و <سرنمايان> و از هواداران جدي و قديمي تيم فوتبال <بارسلونا> هستند كه انجمن رسمي آنها از اواخر دهه 1920 شكل گرفت.)
هوادار در عرصه فوتبال جدا از ركورد كمي و كيفي كه دارد، از يك تعريف چند بعدي و جايگاه بسيار مهم، پيوسته و قدرتمند به ويژه در باشگاه‌هاي بزرگ برخوردار است و بعد از كيفيت بازي ستارگان و نتايج حاصله در مسابقات يا حتي در كنار آن و باارزش يكسان قرار مي‌گيرد!
اعتبار و پشتوانه‌ مالي باشگاه و قدرت اجتماعي، نفوذ رسانه‌اي و شهرت بين‌المللي تيم‌هاي فوتبال مطرح جهان نيز ارتباط مستقيم با بخش هواداران دارد و طبقه‌بندي‌هاي حرفه‌اي براي انواع هواداران پيوسته و وابسته در رتبه‌هاي مختلف )Fan , Hooligan( و حاميان تيم )Supporters( موجود است كه همگي جزو سازمان‌‌هاي زيرمجموعه باشگاه و از اركان وجودي آن محسوب مي‌‌شوند.

در چند سال اخير و به ويژه امسال، باشگاه‌هاي فوتبال ايراني نيز، فكر توسعه حرفه‌اي و تقويت چنين بخش‌هايي افتاده و در كنار انواع فعاليت‌هاي فرهنگي و تبليغاتي، اقدام به جذب هوادار ثابت و صدور كارت رسمي عضويت كرده‌اند.اين بخش گسترده از باشگاه‌داري نيازمند بحثي مفصل و تخصصي است. از آنجا كه بر اساس شنيده‌ها و گفتگوهاي مديران باشگاه‌ها به‌نظر مي‌‌رسد برخي باشگاهها مانند باشگاه <پرسپوليس> در اين زمينه فعال‌تر و مدعي صدور كارت عضويت براي سيصد هزار هوادار در آينده نزديك (مثلا پايان سال جاري) هستند كه به نوعي يك ركورد جهاني محسوب مي‌‌شود، آشنايي با موقعيت، مقررات و كميت و كيفيت فعاليت‌هاي چنين تشكل‌هاي رسمي هواداران و خدمات دوطرفه‌اي كه ارايه مي‌‌شود، مقايسه مفيدي است!


هوادار حرفه‌اي و تعريف باشگاه ورزشي

امروزه حتي هوليگان‌ها يا به قولي <تيفوسي‌ها> براي خود كلوپ ويژه و انجمن رسمي و امثال آن دارند، هر چند يك باشگاه فوتبال رابطه جدي با اين گروه كه هوادار خشونت‌طلب، خرابكار و عامل درگيري‌هاي متعصبانه محسوب مي‌‌شوند، برقرار نمي‌‌كند و اصولا سودي به حال تيم‌هاي محبوب‌ خود ندارند، اما نمايندگان اين گروه‌ها براي حفظ موقعيت‌ و توجيه اعمال دردسر‌سازشان به صورت نقدي يا حمايت‌هاي غيرمستقيم، منابع مالي در اختيار باشگاه‌ مي‌‌گذارند و به هر حال تشكيلاتي ترتيب داده‌اند! هواداران نرمال و عشاق متعصب يا متوسط باشگاه‌ها بزرگ‌ترين و مهم‌ترين گروه را تشكيل مي‌‌دهند كه به چند دسته تقسيم مي‌‌شوند. دسته اول، هواداران سراسر كشور و حتي بين‌المللي هستند كه اغلب به تيم فوتبال آن باشگاه علاقه دارند!
توضيح يك نكته ضروري است كه باشگاه ورزشي اصولا به يك سازمان كه مجموعه‌اي از فعاليت‌هاي ورزشي را در قالب تيم‌هاي مختلف در بر‌مي‌‌گيرد اطلاق مي‌‌شود و به ويژه نمونه‌هاي وطني كه عنوان باشگاه فرهنگي و ورزشي را دارند، بايد تيم‌هاي متنوع مثلا در عرصه بسكتبال، بوكس، تنيس، هندبال و... داشته باشند و همچنين مجموعه‌هاي آموزشي، تفريحي، تبليغاتي و البته سازمان‌هاي حرفه‌اي هواداران را زير چتري مشترك پرورش دهند.
به همين دليل بسياري از باشگاه‌هاي بزرگ كه هدف اصلي خود را بر فوتبال متمركز كرده‌اند، از پيشوند باشگاه فوتبال )fc( استفاده مي‌‌كنند كه <اف. ث بارسلونا< >اف. ث شاپورتو>، <اف. ث آرسنال>، <اف. ث چلسي> و <اف. ث منچستر يونايتد> از آن جمله هستند. اين به مفهوم اهميت و به نوعي استقلال ويژه تيم فوتبال در مقايسه با ديگر بخش‌هاي باشگاه است يا اين كه صرفا با يك باشگاه فوتبال و فاقد زيرمجموعه‌هاي ورزشي ديگر مواجه هستيم و اغلب باشگاه‌هاي بزرگ دنيا نيز از همين نوع دوم و اصولا فوتبالي هستند.


ركورد پرسپوليسي و مدعيان جهاني

به اين ترتيب صدور كارت عضويت براي هواداران پيوسته و رسمي يك باشگاه ورزشي از گروه نام‌هاي بزرگ و مشهور دنيا در واقع مربوط به تيم فوتبال آن است و تيم‌هاي مذكور ركورددار اين عرصه در جهان فوتبال هستند و <پورتو> اخيرا در صدر جدول با جذب چنين هواداراني و حدود 120هزار عضو رسمي بوده است.
اين همان عرصه‌اي است كه گفته مي‌‌شود باشگاه پرسپوليس نيز با اتكاء به شهرت و اعتبار تيم فوتبال خود در صدد جذب سيصد هزار هوادار و صدور كارت عضويت ثابت و به اصطلاح حرفه‌اي است.
البته با شهرت و محبوبيت استثنايي اين تيم، دستيابي به چنين رقمي دور از ذهن نيست. اما بنا بر اصول بين‌المللي و توجه به اين نكته مهم در نگاه اول وقتي مي بينيم كه غول‌هاي ليگ‌ برتر انگليس مانند <آرسنال> و <چلسي> يا ديگر ليگ‌هاي اروپايي به‌طور معمول حدود پنجاه هزار عضو دارند.
ادعاي تيم‌هاي بزرگ ايراني براي تشكيل باشگاه هواداران چند صد هزار نفري نياز به بررسي و توضيح دارد.
خدمات و موقعيت ويژه چنين عضويتي بسيار مهم، دقيق و دشوار است و به همين دليل تيم‌هايي مانند <منچستر يونايتد> و <رئال مادريد> كه طرفداران چندين ميليوني در جهان دارند، در باشگاه هواداران رسمي خود فقط قادر به جذب درصدهاي بسيار كوچك‌تر از اين ارقام و صدور كارت عضويت زير صدهزار نفري هستند!
پس از نگاهي به وضعيت و سابقه بين‌المللي <پرسپوليس( >صرفا به عنوان نمونه مورد بحث) به موقعيت هواداري و عضويت رسمي در جهان فوتبال مي‌‌پردازيم.
بنابر‌گزارش كنفدراسيون فوتبال آسيا )afc(، <پرسپوليس> يا <پيروزي>، پرطرفدارترين تيم آسياست كه فقط تيم‌هاي <داليان> و <الهلال> از حمايت و تعداد هواداران مشابه آن برخودارند!
سابقه فعاليت باشگاه <پرسپوليس> از سال 1342( 1963 شمسي) توسط <علي عبده> ذكر شده كه مشخصات يك باشگاه ورزشي حرفه‌اي را با وجود تيم‌هاي بسكتبال، واليبال و بولينگ دارا بود.
در حال حاضر نيز عنوان باشگاه فرهنگي ورزشي و شهرت باشگاه <پرسپوليس> با سوابق و ركوردهاي مذكور، توقع فعاليت و همخواني آن با اصول بين‌المللي را پديد مي‌‌آورد و اين كه بخش هواداران آن نيز بايد مشابه ركورداراني مانند <بارسلونا( >در تنوع و گستردگي تشكل‌هاي بين‌المللي هواداران و فعاليت‌هاي تبليغاتي و روابط عمومي) و <پورتو( >در تعداد هواداران رسمي و داراي كارت عضويت) باشد.


شما عضو شديد و مي‌‌توانيد شروع كنيد


تيم <بارسلونا> واقع در شهر بارسلونا در منطقه <كاتالونيا> اسپانيا با سابقه فعاليت از سال 1899 و استاديوم اختصاصي نيوكمپ با ظرفيت 98 هزار 787 نفره داراي يكي از كامل‌ترين و موفق‌ترين تشكل‌هاي هواداران و شهرتي حيرت‌انگيز در سطح جهان است.
آمار سال 2006 اين باشگاه (البته شامل كليه اعضاي رسمي باشگاه، سهامداران و غيره) بالغ بر 151 هزار و 127 نفر و تعداد باشگاه‌هاي ويژه هواداران <بارسلونا> در سراسر جهان نيز رقم حيرت‌انگيز 1782 مورد بوده است.
باشگاه رسمي هواداران شامل اعضايي است كه تقريبا به صورت يك كارمند و فرد شاغل وقت و توانايي خود را صرف خدمت به آن مي‌‌كنند.
اداره چنين سازماني و مديريت آن را بايد كسي بر عهده گيرد كه هماهنگي و ارتباط مستقيم با شخص يا مجموعه‌اي محوري و موثر در تشكيلات باشگاه فوتبال داشته و در واقع به هسته مركزي باشگاه و هيئت مديره و مالكين آن متصل باشد.
صدور كارت عضويت براي هواداران رسمي شامل ثبت كليه مشخصات فردي و اجتماعي آنان، تعيين وظايف مربوط به بخش‌هاي مختلف باشگاه و شبيه به نوعي استخدام و قرارداد حرفه‌اي دو جانبه‌ است كه تعهدات سازماني ويژه‌اي را در پي دارد.
باشگاه هوادارن رسمي، وظيفه برگزار كردن جلسات عمومي و اختصاصي، جشن‌ها، مراسم ويژه‌ و همچنين بين گروه‌ها و تشكل‌هاي وابسته را برعهده مي‌‌گيرد و بايد كليه باشگاه‌هاي غيررسمي هواداران را نيز كنترل كند.
يك بخش مهم و ضروري ديگر، برگزاري مسابقات، نمايش‌ها و كمپ‌هاي تبليغاتي، تور تفريحي و آموزشي و... است كه از يك سو براي توسعه فني و فرهنگي باشگاه و از طرف ديگر در دست داشتن ابتكار عمل در برابر ديگر باشگاه‌هاي فوتبال به خصوص تيم‌هاي رقيب ضرورت دارد. به‌طور كلي آنها هم شهرت، محبوبيت و اعتبار تخصصي و اجتماعي باشگاه خود را حفظ مي‌‌كنند و هم در برابر تخريب، توطئه و حتي برتري و موفقيت ديگران واكنش نشان مي‌‌دهند.
اين وظيفه در حساس‌ترين بخش به دربي‌ها و تيم‌هاي معروف همشهري مربوط مي‌ شود كه دشوارترين جنبه رقابتي را در برمي‌گيرد.
در اين عرصه بيشترين تخصص تبليغاتي، مديريت روابط عمومي و ابتكار حرفه‌اي مورد نياز است، چون علاوه بر رجزخواني و مسايل رواني كه بر روحيه بازيكنان تيم و عموم هواداران حاضر در استاديوم و مقابل تلويزيون‌ها تاثير مستقيم دارد، بايد مراقب خرابكاري هوليگان‌ها و عوارض برد و باخت بود.
تمام اهداف و فعاليت‌ها ي هواداران نيازمند پشتوانه مالي است كه برخلاف تصور عموم، صرفا از طريق پرداخت حق عضويت و كمك باشگاه تامين نمي‌‌شود چون يكي از وظايف محوري هواداران رسمي، تهيه پول براي باشگاه فوتبال است!


زيرمجموعه‌هاي استثنايي و پسرك 15 ساله

يك عضو رسمي بايد تمايل و توانايي تهيه منابع مالي براي باشگاه خود را داشته و آموزش ديده باشد. در اين مورد طبقه‌بندي‌هاي مشخصي پس از ثبت‌نام هواداران وجود دارد كه بخش فرهنگي و سرودن اشعار، تعيين القاب و ساختن موسيقي، شعار، انواع آرم و ترتيب نشانه‌هاي تبليغاتي اسپانسرها بر روي لباس بازيكنان و دفاتر، املاك و استاديوم اختصاصي باشگاه و البته جمع‌آوري پول به شيوه‌هاي گوناگون را ميان اعضا تقسيم مي‌‌كند.امروزه هواداران رسمي داراي سايت اينترنتي و شبكه تلويزيوني، راديويي و روزنامه ويژه خود نيز هستند. باشگاهي مثل <بارسلونا> داراي سايت‌هاي هواداران عمومي به زبان‌هاي انگليسي، عربي، فارسي، آلماني، روسي، گرجي، لهستاني، ژاپني و... در كشورهاي
مختلف از چين تا خاورميانه و اروپا و آمريكاي جنوبي است كه بهترين نمونه براي مقايسه انواع هواداران و اهميت هواداران رسمي و داراي كارت عضويت باشگاه اختصاصي، محسوب مي‌‌شود.
بخش اعظم هواداران رسمي در كليه مسابقات تيم فوتبال خود به تهيه بليت و تحمل دردسرهاي سفر تن مي‌‌دهند تا در استاديوم حاضر باشند و در بسياري موارد حتي براي ترتيب نشستن آنها نيز برنامه‌ريزي خاص صورت ‌گيرد!
هوادار رسمي در فوتبال امروز گاه از اسپانسرها و حاميان ويژه تيم نيز مهم‌تر به نظر مي‌‌رسد و سازماندهي، آموزش و سرويس‌دهي آنها بسيار حساس و اغلب داراي بازده عالي و سرنوشت‌ساز است.
<قرمزته> سايت اينترنتي هواداران رسمي <پرسپوليس> و نمونه خوبي براي مقايسه با سايت غيررسمي هواداران فارسي زبان <بارسلونا> و در نهايت مشابه آن است در حالي كه به عنوان سايت‌ رسمي بايد اهميت و حساسيتي چندين برابر داشته باشد.
گروهي موسوم به <پنيز> متشكل از بازيكنان قديمي و هواداران <بارسلونا> در سال 1944 براي جمع‌آوري پول و كمك به باشگاه كه درگير مضيقه شديد مالي بود وارد عمل شد و اكنون يكي از قطب‌هاي قدرتمند و پشتوانه حرفه‌اي آن است.
<يونايتد ما ايستاده‌ايم> يكي از موفق‌ترين مجلات ابتكاري هواداران )Fanzine( در سال 1998 توسط <اندي ميتن 15 > ساله شكل گرفت و اكنون ده بار در سال طي فصل فوتبال ارائه مي‌‌شود و شامل مصاحبه‌هاي استثنايي با بازيكنان <منچستر يونايتد>، حاميان مالي باشگاه و از همكاري روزنامه‌نگاران مطرح برخوردار و داراي 44 صفحه به قيمت دو پوند است و اعتبار و نفوذ حيرت انگيزي بين هواداران اين باشگاه بزرگ دارد.يك هوادار رسمي، الگو و محرك انبوه طرفداران و تماشاگران و شاگرد نخبه و تيزهوش و داراي تعصب آگاهانه و تعهد هدايت شده نسبت به تيم است نه هر كسي كه با پرداخت حق عضويت و دريافت كارت رنگي، در كنار ويدئو كلوپ و باشگاه بدنسازي، سري هم به باشگاه فوتبال محبوب خود بزند و...، دلش خوش باشد.
با توجه به گستردگي وظايف و تاثير‌گذاري متقابل باشگاه و انجمن رسمي هواداران (لااقل در عرصه فوتبال)، در اين مجال‌ اندك تاكيد مي‌‌كنيم كه مهم‌ترين چاره براي معضلات مالي باشگاه‌ها در دنيا (كه مشكل اصلي فوتبال ماست) نيز در اين محور يافت مي‌شود.

قبادي