تشویق به کتاب خوانی در کتابخانه و کلاس

[ganjineh]

الگودهی
اگر می‌خواهید کودکی، کاری را انجام دهد، اول باید خودتان آن را انجام بدهید! هر کسی که با بچه‌ها کار می‌کند می‌داند که ما امروزه با موانع توجه بسیاری روبرو هستیم. نه فقط حضور مسلط تلویزیون که فعالیت های اضافه بی پایان بعد از مدرسه، تکالیف مدرسه و ... زندگی بچه‌ها را پر کرده است. در عین حال ما باید بتوانیم خواندن، کلمات و ادبیات را برای بچه‌ها سرگرم کننده و جذاب کنیم.
اولین کلید این کار این است که خودتان هیجان زده باشید. یکی از پیشنهاداتم این است که در حال خواندن غافلگیر شوید! آیا تا به حال کسی را ندیده اید که عمیقاً در کتاب فرورفته است؟ شک دارم که با دیدن این صحنه توانسته باشید خودتان را نگه دارید و پرسید: " ببخشید دارای چی می‌خونی؟ " بگذارید بچه‌ها هم همین طور شما را ببینید و غافلگیر کنند. اگر فرصتی برای خواندن دارید، حتماً این کار را در جایی انجام دهید که همه شما را ببینند!

این روزها چه می‌خوانی؟
از بچه‌ها بپرسید چه کتابی می‌خوانند و این کار را زیاد بکنید. وقتی خود من بچه بودم در حسرت بحث کردن درباره کتابها بودم. دوست داشتم کتاب بخوانم اما نمی توانستم و جالب نبود درباره اش با دوستانم حرف بزنم. برای همین برای کسانی که به خواندن علاقه نشان می‌دادند، به خصوص بزرگسالان، ارزش زیادی قایل بودم.

آفرینش فضا
بچه‌ها برای خواندن به مکانهای امن و راحت عشق می‌ورزند. بعضی‌ها دوست دارند زیر اشیا دراز بکشند. من می‌دانم که فضا و جا اغلب کم هم هست اما اگر می‌توانید مکانی در کلاس یا کتابخانه کنار بگذارید تا بچه‌ها برای خواندن در آنجا آزاد باشند. صندلی های نرم یا حتی وسایلی مثل چادر اسباب بازی عالی هستند. شاید بتوانید از کسی خواهش کنید که این ساخت و سازها، برایتان انجام بدهد. لااقل از آنها سؤال کنید!

نگاهی جدید به نمایشگاه
همیشه تعدادی نمایشگاه فصلی وجود دارد اما شما هم می‌توانید نمایشگاه های متفاوتی داشته باشید. می‌توانید کلکسیونی از کتابها را به بچه‌ها بدهید تا درباره آنها نقد بنویسند یا کشوی کوچکی در کنار قفسه کتابها داشته باشید که بچه‌ها بتوانند آزادانه نظراتشان را بنویسند.

تابلوی پیغام‌ها من اینجا بودم، تو کجا بودی؟
یادگرفتن خواندن، بزرگ و هیجان انگیز است. شما می‌توانید جایی برای نوشتن پیغام های روزانه و اطلاعیه های خاص کنار بگذارید. درست مثل دفاتر کار که یک تابلو برای آگهی و پیغام های شخصی به نام کارکنان وجود دارد. اگر چنین چیزی داشته باشید، مردم حتماً از آن استفاده می‌کنند. پدر و مادرها را تشویق کنید وقتی بچه‌ها دنبال کتاب می‌گردند، به نام آنها پیغام بگذارند و آنها را تشویق کنند. این هم راه جالب دیگری برای عادت کردن به مطالعه است.

داستان بی پایان
می توانید در یک کلاسور در کتابخانه، داستانی دنباله دار را بچسبانید. هر روز یک جمله یا یک پاراگراف بنویسید و بگذارید بچه‌ها ادامه داستان را خودشان تصور کرده و اضافه کنند.

گوشه شعر و داستان
کتابدار‌ها هم می‌توانند یک گوشه از کتابخانه را به فضای کاری تبدیل کنند تا بچه‌ها برای خواندن یک کتاب مصور یا یک شعر به آنجا بروند. تنها چیزی که لازم دارید یک صندلی، یک تابلو و یک زنگ کوچک است. از زنگ وقتی استفاده می‌کنید که کسی بخواهد یک داستان یا افسانه را تعریف یا اجرا کند. این طوری از دیگران برای تماشا و شنیدن دعوت می‌کنید. اگر این کار به نظرتان بی نظم و آشوب ناک می‌رسد، زمانهای خاصی برای اتفاق افتادنش در نظر بگیرید.

من کی هستم؟
کسانی که ذوق تئاتر بازی کردن دارند می‌توانند با لباس مبدل بچه‌ها را به ذوق بیاورند. این لباس مبدل می‌تواند بسیار ساده باشد. کلید کار در صحبتی است که می‌کنید. شما باید سر نخ هایی به بچه بدهید تا حدس بزنند شما کدام شخصیت از کدام کتاب هستید ممکن است بچه‌ها حدسشان را روی برگه ای بنویسند و اگر درست حدس زده باشند، جایزه بگیرند. شما باید به خوبی به داستان مسلط باشید و اگر شخصیت های فرعی را انتخاب کنید، بازی جالب تر می‌شود.
پیشنهادات من اینها هستند. لباس آزمایشگاه برای ماری کوری یک ردای سیاه برای استادی در داستان هری پاتر .

من وقت ندارم
اگر وقت زیادی ندارید یا در زمانهای کوتاه با بچه‌ها در تماس هستید باید از راههای سریعتری استفاده کنید. یک پیشنهاد خوب در این مورد معماها و واقعیات باورنکردنی است. همیشه چنین کتابهایی در کتابخانه وجود دارد. شما می‌توانید آنها را در میز امانت نگه دارید و وآماده باشید که هر روز یک واقعیت جالب یا یک معما به بچه‌ها ارائه کنید.

[ganjineh]

1- برای بچه‌ها توضیح دهید که جلد و نام کتاب چقدر برای یک داستان مهم است. سپس کتابی را بدون بیان عنوان آن یا نشان دادن جلد آن برای بچه‌ها بخوانید. بعد از خواندن کتاب به هر دانش آموز یک برگ کاغذ بدهید تا تصور خود را از جلد کتاب رسم کند و عنوانی برای کتاب برگزیند. در پایان، کارهای بچه‌ها را به نمایش بگذارید.

2- از یک کتاب چندین کپی بگیرید. کلاس را به گروههایی تقسیم کنید و به هرگروه یک کپی از کتاب را بدهید و بدین ترتیب یک مسابقه جستجو راه بیندازید . گروهها باید شماره صفحه ای از کتاب را پیدا کنند که درآن از شی بخصوص یا شخص بخصوص یا موضوع خاصی نام برده شده و یا واقعه خاصی در آن اتفاق افتاده است. گروه برنده جایزه ای دریافت خواهد کرد. این فعالیت به تقویت مهارت " مرور سریع مطالب " کمک می‌کند.

3- در دفتر مدرسه یا ورودی مدرسه، کتابچه ای قرار دهید که مراجعان به مدرسه ،نام خود را نوشته و نام کتاب مورد علاقه کودکی اشان را بنویسند.
بعدا دانش آموزان نمودار کتابهای مورد علاقه مراجعان مدرسه را رسم کنند .

4- می‌توان روحیه بخشش را در قالب جشنی با همکاری خانواده های دانش آموزان ضمن تشویق و تعمیم مطالعه، بدون هیچ هزینه ای ارج نهاد. روش کار بسیار ساده است. در طی چند هفته دانش آموزان کتابهایی راکه خانواده هایشان قبلا خوانده اند و به آن نیازی ندارند، را به مدرسه می‌آورند و در قبال آن کوپن هایی دریافت می‌کنند. سپس یک شب به نام شب مبادله کتاب ،کتابهای اهدایی به نمایش گذاشته شده و اعضا خانواده با کوپن هایشان کتابهای دلخواه خود را خریداری می‌کنند. کتابهای باقی مانده نیز به نیازمندان اهدا می‌شود.

5- مسابقه (بهترین پوستر برای تبلیغ کتابخوانی) را برگزار کنید. بچه‌ها باید پوسترهایی درست کنند که مزایای کتابخوانی را بیان کند و دیگران را به مطالعه تشویق نماید. جایزه برندگان این مسابقه را، کتاب قرار دهید و به همه شرکت کنندگان جوایز ارزان قیمتی بدهید.

6- بعضی از معلم‌ها از دانش آموزان می‌خواهند پس از مطالعه کتابها، خلاصه آنها را تهیه کنند. در این جا راههای جالب تری برای تهیه گزارش از یک کتاب را مشاهده می‌کنید.
1- نامه ای به یکی از شخصیت های داستان بنویسید.
2- نامه ای به نویسنده کتاب بنویسید و نظراتتان را درباره کتاب به او اطلاع دهید.
3- شعری درباره داستان کتاب بسرایید.
4- پوستری درباره تبلیغ این کتاب تهیه کنید.
5- با بکار بردن هر 5 حس خود یکی از صفحه های داستان را توصیف کنید.
6- یکسری تصاویر جمع آوری کنید که با مطالب داستان ارتباط دارد.
7- تفاوتها و شباهتهای خود را بایکی از شخصیت های کتاب بنویسید.
8- ده جمله مورد علاقه خود را از قول شخصیت های داستان بنویسید و اینکه چرا شما این جمله را دوست دارید.
9- پایان دیگری برای داستان بنویسید.
10- 15 کلمه جدید را که در داستان خوانده اید بنویسید.

7- در نوشتن گزارش کتابهای مطالعه شده، تنوعی ایجاد کنید. در این روش تصاویری از یک قاچ گوجه فرنگی ، دو تکه نان همبرگری، یک تکه همبرگر، یک برگ کاهو و یک لایه پنیر را رسم نمایید. سپی از این تصاویر روی برگه هایی همرنگ مواد مذکور به تعداد زیاد کپی بگیرید. مثلا همبرگر روی کاغذ صورتی، گوجه فرنگی روی کاغذ قرمز و پنیر روی کاغذ زرد و غیره. سپس به هر دانش آموز یک برگه از هر نوع بدهید. دانش آموزان پس از مطالعه هر کتاب، مطالب زیر را به عنوان گزارش کتاب روی برگه های مربوطه خواهند نوشت: روی تکه بالایی نان همبرگر، نام کتاب و نویسنده آن، روی برگ کاهو، خلاصه ای از کتاب، روی قاچ گوجه فرنگی، درباره شخصیت اصلی داستان روی لایه پنیر، نقطه اوج داستان و بالاخره روی تکه پایینی نان ، صحنه مورد علاقه خود را از داستان نوشتند. سپس تکه‌ها را روی هم قرار داده و به شکل یک ساندویچ روی تابلوی اعلانات نصب نمایند. عنوان تابلو را می‌توان چنین نوشت : "ما گرسنه کتابهای خوب هستیم"، بقیه بچه‌ها با مطالعه گزارش ها، ساندویچ های مختلف را امتحان نمایند تا ببینند بالاخره کدامیک از آنها اشتهایشان را ارضا می‌کند.

8- بچه‌ها عاشق حل کردن معما و چیستان هستند. موضوع این معماها را می‌توان عنوان یک کتاب، نام نویسنده، یا شخصیت های اصلی یک داستان یا وقایع یک کتاب باشد. معماها روی مقوا چسبانده شده و تزیین می‌شوند. این فعالیت برانگیزننده بچه‌ها برای سرزدن به تعداد زیادی از کتابهاست.