مراسم بزرگداشت ایرج زند در موزه ی هنرهای معاصر

[Leila]

مراسم بزرگداشت ایرج کریم خان زند، نقاش و مجسمه ساز برجسته ایرانی با حضور حبیب الله صادقی، رییس مرکز هنرهای تجسمی‌ و مهدی سحابی، مترجم و منتقد هنری و جمعی از هنرمندان و یاران وی عصر روز سه‌شنبه 24 بهمن ماه در سالن آمفی تئاتر موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.

به گزارش سایت خبری خانه‌ی هنرمندان ایران، درابتدای این مراسم بخشی از گروه چهل دف به اجرای موسیقی به سرپرستی فرشید غریق نژاد پرداختند. سپس فیلمی‌به نام «در ستایش طراحی» ساخته بابک گودرزی که از زندگی هنری ایرج زند در سال 78 به تصویر درآمده بود به نمایش گذاشته شد.
در ادامه، مهدی سحابی در سخنانی به جاودانگی هنرمند اصیل در اثرش اشاره کرد وگفت: در سوگ یک هنرمند اصیل چیزی که مثل خود مرگ و زندگی حقیقت دارد آن است که او در آثار خود زنده می‌ماند. اینجاست که مرگ را نفی می‌کنیم و اصلا کار هنری و هنرمند اصیل این است که مرگ را نفی کند.
وی در ادامه افزود: به هر حال با تناقض مرگ هنرمند باید کنار آمد و آن را پذیرفت. برای اینکه کار مهمتری داریم و آن کنار آمدن با آدمی ‌است که تازه به دنیا آمده است.
سحابی با بیان این مطلب که هنرمند اصیل با مردن خود به صورت یک شخص دیگری به دنیا می‌آید، اظهار داشت: این شخص تازه به دنیا آمده، یک آدم غریبه‌ای است که تازه باید شروع به شناخت آن کنیم. هنرمند اصیل بعد از مرگش شاید به عنوان یک آدم غریبه متولد می‌شود. انسانی که مشخصات عرضی و گذرای یک آدم را داشته به صورت شخص دیگری در می‌آید که از زمان بیرون است. شناخت آن این بار از اهمیت برخوردار است. چون به عنوان یک موجود ماندنی تازه به دنیا آمده است ودیگر ویژگی‌های آدم زمینی و اضافات گرفته شده از آن را ندارد.این شخص آدمی ‌بیرون از زمان است که ماندگار شده که باید او را از نو بشناسیم همان طور که نسل‌های آینده نیز او را این گونه واز آثارش خواهند شناخت.
وی در ادامه به ویژگی‌های آثار ایرج زند اشاره کرد و گفت: ایرج زند جزو هنرمندانی است که با اثارش به راحتی می‌توان ارتباط برقرار کرد. آثار او دارای نوعی عطوفت و مهربانی است که این خصوصیت کار ما رادر شناخت هنرمندی که تازه به دنیا آمده آسان تر می‌کند.
سحابی، هنرمندان را به دو گروه تقسیم کرد وافزود: هنرمندانی هستند که نوعی تشنج و تنش درونی در آثار آنها ثبت شده است. یک هنرمند اصیل از درون هیچ و روزمرگی و گذران زندگی چیزی را بالا می‌کشد و به جایی می‌رساند که ما به آن اثر هنری می‌گوییم. این برکشیدن یک امر گذرا و میرای خاکی و رساندش به یک جای ماندگار دارای تنشی است که در ذات اثر هنری وجود دارد و در آن دیده می‌شود. این امر ما را با آثاری روبرو می‌کند که برای آن می‌توان از تمام صفات تلخ، گزنده، بحرانی و ... استفاده کرد. از سویی دیگر، گروهی از هنرمندان این تشنج را درجایی به خاطر ویژگی‌های خود کنار می‌گذارند و یا درجایی آن را پنهان می‌کنند ولی این حالت همواره در آنها وجود دارد. از نظر من ایرج زند جزو این گروه است. آثار شفافی که اواخر عمر به ‌آنها رسیده بود بیانگر همین موضوع است . در واقع این آثار آن قدر شفاف شده بودند که دیگر نمی‌خواستند این تشنج را نشان دهند. این تشنج کنار نهاده شده و بحران از سر گذرانده را می‌توان در آثار این هنرمند یافت.
وی در پایان سخنانش ایرج زند را هنرمندی اصیل ولی بی ادعا خواند که آثار ماندگار وگویایش با عطوفت و مهربانی حرف خود را با ما می‌زنند و تمام حرفش را در جمله‌ای چنین خلاصه کرد: ایرج جان خداحافظ و تولدت مبارک.
در ادامه این مراسم بعد از پخش فیلمی ‌از عطاء امیدوار که در برخوردی نزدیک و صمیمانه ایرج زند را به تصویر کشیده بود، حبیب‌الله صادقی در مقام رییس مرکز هنرهای تجسمی‌و سرپرست موزه هنرهای معاصر تهران به سخنانی در خصوص ایرج زند پرداخت و گفت: در این فیلم‌ها دیدیم که ایرج با چه حس و تغزل عارفانه و عاشقانه‌ای شیوه نگاه خود را به این عالم ترجمه می‌کرد. هنرمند در جستجوی یک معنی متعالی‌تر در این عالم خاکی است و همواره در جستجوی یک رمز و یافتن حقیقت است. تفاوت هنرمند با مردم عادی نیز در این است که فقط با چشم سر به این دنیا نگاه نمی‌کند بلکه با چشم سِر این دنیا را می‌بیند و آن را با خیال خود در می‌آمیزد.
وی در ادامه با اشاره به آثار این هنرمند افزود:در آثار ایرج زند یک رابطه هنرمندانه و هوشمندانه وجود دارد. او در آثارش بحث گذر زمان را مطرح می‌کند و با چشم سومی ‌به این عالم نگاه می‌کند که مجموعه این نگاه را در آثار شفاف، عارفانه و باطنی این هنرمند شاهد بودیم.
صادقی در ادامه این مراسم را مقدمه‌ای برای برپایی نمایشگاهی از آثار «ایرج زند» خواند و گفت: امیدواریم در آینده از مجموعه آثار این هنرمند به عنوان یکی از هنرمندان تراز اول کشور کتابی را تالیف کنیم و او و آثارش را در دایره‌المعارف هنرمندان به درستی با تمام خصوصیات واقعی‌اش جای دهیم.
وی در پایان سخنان خود ایرج زند را هنرمندی خواند که سعی داشت از جنس زمانه‌اش باشد، فراتر از آن عمل کند و سخنی آورد که حلاوت سخنش در رفتار، عاطفه‌اش و آیینگی درونش خود را به ما نشان دهد.
در پایان مراسم بزرگداشت ایرج زند نیز فیلم « ترانه و تصویر» ساخته کیوان آزاد از زندگی و آثار این هنرمند فرزانه به نمایش در آمد.


خانه ي هنرمندان ايران