دریاچه ارومیه با مساحت ۶ هزار کیلومترمربع و حجم آب شور حدود ۲۳ کیلومتر مکعب یکى از بزرگترین دریاچه هاى شور جهان است که مواد معدنى با ارزشى را در خود جاى داده است. به گزارش «معدن و توسعه» شوراب ارومیه از نظر ترکیب ژئوشیمیایى در ردیف (Na_Cl_So۴) تقسیم بندى مى شود که ۲۰ درصد این شوراب کلرور سدیم، ۳۰ درصد منیزیم، ۲۰ درصد کلرور پتاسیم، ۰۲/۰ درصد برم و مابقى شامل مواد دیگرى است. براساس اکتشافات انجام شده تاکنون بیش از ۴ میلیارد تن انواع املاح با ارزش شامل ۵/۳ میلیارد تن کلرور سدیم، ۵۰۰ میلیون تن ترکیبات منیزیم، ۷۵ میلیون تن کلرور پتاسیم و ۵/۵ میلیون تن برم در دریاچه ارومیه کشف شده است.
این گزارش مى افزاید: املاح با ارزشى همچون پتاس، سولفات دوسود، سودااش، ترکیبات منیزیم و برم در بازارهاى داخلى و جهانى متقاضیان زیادى دارد که در صورت استحصال این املاح از دریاچه ارومیه مى توان علاوه بر تامین نیاز داخلى، از طریق صادرات این مواد، درآمد ارزى زیادى را نصیب کشور کرد.
براساس این گزارش، مطالعات انجام شده بر روى این دریاچه نشان مى دهد که در صورت سرمایه گذارى مى توان سالانه یک میلیون تن کلرور سدیم (صنعتى و خوراکى)، ۵۰ هزار تن سولفات پتاسیم، ۶۰ هزار تن محلول کلرور منیزیم، ۲۰۰ هزار تن سولفات دوسود و ۶ هزار تن برم براى استفاده در صنایع مختلف، استحصال کرد اما به خاطر حجم سرمایه گذارى بالا براى استحصال این مواد، ذخایر این دریاچه تاکنون به صورت بالقوه و دست نخورده در محل باقى مانده است. این گزارش حاکى است، از لحاظ تیپیک دریاى احمر در اردن شباهت زیادى به ذخایر دریاچه ارومیه دارد که در حال حاضر شرکت هاى آمریکایى در حال استحصال مواد معدنى این دریا در اردن هستند. براساس این گزارش، نیاز کشور به نمک هاى خوراکى و صنعتى (کلرور سدیم) سالانه بیش از یک میلیون تن است که در حال حاضر بیش از ۸۰۰ هزار تن در کشور تولید مى شود. از طرفى نیاز کشور به سولفات پتاسیم (پتاس) که عمدتا به عنوان کود شیمیایى مورد استفاده قرار مى گیرد، سالانه ۲۰۰ هزار تن است که با توجه به اینکه تولید داخلى در این خصوص وجود ندارد، از طریق واردات نیاز کشور تامین مى شود. همچنین کشور سالانه به بیش از ۲ هزار تن کلرور منیزیم نیاز دارد که تنها ۲۰۰ تن در داخل کشور تولید مى شود و مابقى از طریق واردات رفع نیاز مى شود. در خصوص سولفات دوسود اینکه، کشور سالانه ۵۰ هزار تن از این نوع املاح را نیاز دارد تا در تولید شوینده ها، کاغذ و صنایع شیشه سازى استفاده کند که این میزان در کشور تولید مى شود. از طرفى نیاز کشور به برم با توجه به اینکه در این خصوص تولید داخل وجود ندارد از طریق واردات تامین مى شود. این گزارش مى افزاید: با توجه به اینکه دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه آب شور کشور است و املاح بسیار غنى را در خود جاى داده با سرمایه گذارى بخش دولتى و خصوصى مى توان این منطقه را به مهمترین مرکز استحصال املاح معدنى در کشور تبدیل کرد. براساس این گزارش، شرکت تهیه و تولید مواد معدنى ایران هم اکنون در حال انجام اکتشافات بر روى شوراب هاى خور، بیابانک و قم است که با توجه به تجربه هاى خود مى تواند مطالعات بیشترى را بر روى مواد معدنى دریاچه ارومیه انجام دهد.
منبع:دانشنامه رشد
