بافت قديمي شهر تبريز

[biny sandi]

بافت قديمي شهر
توسعه شهر تبريز از طريق ايجاد بازارچه هايي در امتداد دروازه هاي هشت گانه قديمي صورت گرفته است . با پوشش فواصل بازارچه ها توسط واحدها ي مسکوني ، سيماي شهر فعلي در قرن گذشته شکل گرفته است و اکنون نيز اين سيما را مي توان در محلات قديمي شهر کاملا مشاهده نمود هر چند خيابان کشي هاي جديد آن بافت قديمي و سنتي را ازبين برده بااين همه در بين کوچه پس کوچه ها ي قديمي شهر و برخيابانهاي قديمي مي توان به وضوح معماري قديمي شهر را که از آنها آثاري هر چند غير معمور برجا مانده است مشاهده نمود . اين قسمت از شهر از شمال به محله دوه چي (خيابان شمس تبريزي)، از جنوب به محله ليلاوا و چرنداب ا زشرق به خيابان ثقه الاسلام و خاقاني و از غرب به راسته کوچه و شريعتي محدود مي گردد. د ردوران اين هسته مرکزي بازار تبريز قرار گرفته است که با وسعتي معادل يک کيلومتر مربع از تيمچه هاو سراها و دالان و مساجد و حمام ها و حجرات تشکيل يافته است. اين بازار بعد از مشروطيت و مخصوصا بعد ازسالهاي 1300 شمسي در اثر عدم توجه رو به خرابي گذارده است . هجوم معماري جديد و استفاده از مصالح جديد به جاي مصالح سنتي قديم ، اين بازار را مورد تهديد جدي قرار داده است . رکود اقتصادي منطقه بعد از سال هاي 1320 که مسايل سياسي وقت موجد آن بوده است و فرا ر سرمايه هاي بومي ، در انهدام بازار تبريز نقش مهمي داشته است به طوري که دردهه هاي 30و 40 بي توجهي به اوج خود رسيده و بيشتر انهدام بازار و بافت سنتي آن در اين سال ها صورت گرفته است. با تمام اينهااگر يک جهانگرد اروپايي بخواهد به شرق مسافرت نمايد از اروپا تا تهران بازار سرپوشيده اي به بزرگي و عظمت بازار تبريز مشاهده نخواهد نمود.
ا زجهانگردان بنامي که بازار تبريز را در اعصار و قرون مختلف ديده و توصيف نموده اند مي توان مقدسي در قرن چهارم ، ياقوت حموي قرن هشتم را نام برد که هر يک به فراخور حال از بازار و وفور کالا و اين که درآمد بيشتر مردم از طريق داد وستد به دست مي آيد سخن رانده اند ولي مفصل ترين آنها را شاردن داشته است . او بازار را داراي 15000 باب مغازه و تبريز را داراي بزرگترين بازار آسيا به حساب مي آورد.
بازار تبريز يکي از شاهکاريهاي جالب معماري ايراني است . طاق ها و گنبدها بي نظير يا کم نظير دارد.
بزرگترين گنبد بازار ،گنبد تيمچه امير است . مهم ترين تيمچه هاي فعلي بازار تبريز عبارتند از:تيمچه امير ،تيمچه مظفريه ، تيمچه شيخ کاظم ، تيمچه گرجيلر، تيمچه حاج صفر علي ،تيمچه ميرزا شفيع، تيمچه حاج رحيم تيمچه حاج مير ابوالحسن.
باني تيمچه امير ميرزا محمد خان امير نظام زنگنه است که در1260 ه .ق در گذشته است . معمار معروف آنصمد معمار بوده است که داستان زندگي او دربين معمارين تبريز زبانزد است . وي د راواخر عمر با فقر روزگار گذرانيده وبا فقر نيز زندگي را بدورد گفته است. يکي از زيباترين قسمت هاي بازار تبريز تيمچه مظفريه است. ساختمان اين بنا در سال 1305 ه.ق پايان پذيرفته است و نامگذاري آن به سبب حضور مظفرالدين ميرزا و افتتاح آن به دست وي بوده است. باني آن حاج شيخ معروف (جعفر قزويني) بوده است که درعين حال باني تيمچه ها و دالان حاج شيخ نيز مي باشد.معروف ترين راسته ها ي بازارتبريز در حال حاضر عبارتنداز :
بازار امير، بازار کفاشان ، بازار حرمخانه، راسته بازار ، يمن دوز بازار ، بازار حلاجان ، قيزبستي بازار (قيز بسط بازار) بازار سراجان، راسته کهنه ، بازار کلاهدوزان، دلاله زن بازار، بازار صادقيه، بازار مسگران ، بازار حاج محمد حسين ، بازار مشير، بازار صفي، بازار ميرابوالحسن، رنگلي بازار ، بازارچه دوه چي، (شتران)، بازارچه خيابان و...
مجمو عه بازار قديمي تبريز به سبب ويژگي هاي معماري آن و ضرورت حفظ و نگهداري از آن درسال 1354 تحت شماره1097 د رفهرست آثار ملي کشور ثبت شده و اينک مطابق قانون تحت حفاظت سازمان ميرا ث فرهنگي قرار دارد و هر گونه تعميرات و مرمت آن با اطلاع و مجوز آن سازمان صورت مي گيرد . سازمان ميراث فرهنگي کشورهمه ساله از محل بودجه عمومي دولت و کمک هاي مالي کسبه مبالغ قابل توجهي درمرمت و احيا اين مجموعه زيباي قديمي هزينه مي نمايد.

[DJ.HAMED]

biny sandi,

اگر شما يه تاپيک جامع درباره شهر تبريز ايجاد ميکرديد بهتر بود