«صد سال بلديه» تاريخ صد ساله تهران را ورق مي‌زند

[Leila]

خبرگزاري فارس: امسال صدمين سال تاسيس شهرداري (بلديه) در تهران است و همين مساله بهانه‌اي شده تا با ساخت فيلمي مستند، پرونده اين تشكيلات شهري در صد سال گذشته ورق بخورد.


به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از امور رسانه‌اي موسسه توسعه تصوير شهر، ارد عطارپور كارگردان سينماي مستند اين روزها به سفارش سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران ـ موسسه توسعه تصوير شهر، در حال ساخت فيلمي با نام «صد سال بلديه» است. وي درباره مراحل ساخت اين فيلم گفت: بعد از پيشنهاد ساخت اين اثر از سوي موسسه از حدود دو ماه قبل كار تحقيق شروع شده و از بيست روز پيش هم وارد مرحله تصويربرداري شده‌ايم اما به دليل پراكندگي زياد اسناد و مدارك و دسترسي مشكل به آنها، معمولا بعد از پيدا كردن هر بخش از اسناد و مدارك مورد نياز كار تصوير برداري را انجام مي‌دهيم.
وي درباره شكل گيري ايده ساخت اين فيلم افزود: بعد از پيروزي انقلاب مشروطه، در سال 1286 شوراي شهر تهران تشكيل مي‌شود و شهردار تهران را منصوب مي‌كند. پيش از آن شهردار به شكل انتسابي تعيين مي‌شد و تنها وظيفه اداره شهر را نداشت بلكه وظايف آن تلفيقي از وظايف شهرداري امروزي و نيروي انتظامي بود، اما از سال 1286 اين مجموعه به شكل سازماني كارآمد تعريف شد و اساسنامه آن شكل گرفت.
عطارپور درباره جزئيات بيشتر اين طرح اظهار داشت: شهرداري‌ در طول تاريخ در تهران وظايف مختلفي به عهده داشته و اين وظايف هميشه كم و زياد شده و اغلب طيف وسيعي از مسووليت‌ها را شامل شده است.
وي ادامه مي‌دهد: زماني اداره خطوط تاكسيراني و اتوبوسراني هم به عهده شهرداري بود اما از اواخر دوره قاجار و بعدها دوره پهلوي و تا پيش از انقلاب دريافت ماليات بر نوشيدني‌ها هم از وظايف شهرداري بود. با شكل گيري سينماها، دريافت ماليات از سينما هم به وظايف شهرداري اضافه شد.
وي گفت: در دوره‌اي تشكيلات برق تهران در شهرداري متمركز بود و اولين بار شهرداري قرارداد ايجاد برق و روشنايي در خيابان‌ها را منعقد كرد. در دوره‌اي ديگر كه اتوبوس‌راني تهران به عهده بنگاه‌هاي خصوصي بود، شهرداري تنها وظيفه نرخ گذاري را به عهده داشت اما بعدها اداره تشكيلات اتوبوس‌راني هم به شهرداري محول شد.
عطارپور در پاسخ به سوالي درباره اينكه در اين مستند دقيقا به چه چيزي پرداخته مي‌شود، گفت: بررسي روند تغيير و تحولات يكصد ساله شهرداري تهران محور اصلي اين مستند است. در صد سال پيش شهر تهران تنها پنج درصد شهر فعلي بود و الان تهران تقريبا بيست برابر بزرگ‌تر شده است. به موازات اين مساله وظايف و تشكيلات شهرداري هم بسيار گسترده‌تر شده و بر خلاف صد سال گذشته كه همه كارها در شهرداري انجام مي‌شد، امروز با گسترش شهرداري مناطق شاهد تحولات بيشتري هستيم.
وي درباره ساختار تصويري اين مستند تاكيد كرد: در اين كار اصلا مصاحبه نداريم و همه كار بر اساس تصوير شكل مي‌گيرد و با فراهم كردن اسناد و مدارك از جاهاي مختلف و قرار دادن تصاوير قديمي در كنار تصاوير جديد كار روايت مي‌شود. البته يافتن اسناد و مدارك مورد نياز بسيار سخت و مشكل است.
وي ادامه داد: در خود شهرداري متاسفانه اسناد و مدارك زيادي ثبت و ضبط نشده و كار تدوين اسناد مربوط به شهرداري در مراكزي ديگري به جز شهرداري همچون دفتر رياست جمهوري، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و كتاب‌هاي نويسندگاني همچون: جعفر شهري صورت گرفته است. به عنوان نمونه در اين صد سال بيش از 54 نفر شهردار تهران بودند كه از بعضي از آنها هيچ عكس و تصويري موجود نيست. بخش قابل توجهي از اين اسناد هم در آرشيو‌هاي شخصي موجود است كه از دارندگان آنها طلب كمك كرديم ولي در آرشيو شخصي هم به سادگي گشوده نمي‌شود. به گفته عطارپور در حال حاضر چند گروه در حال تحقيق و يافتن اسناد و مدارك مورد نياز هستند.
عطارپور كه اين روزها مستند «بيست شب» به تهيه كنندگي وي و مشاركت سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران را به كارگرداني چهره‌هاي صاحب نام مستند كشورمان از شبكه چهار سيما در حال پخش دارد، درباره كليت اين فيلم مي‌گويد: بلديه و شهرداري هميشه ارتباط نزديك و تنگاتنگي با مردم داشته‌اند و اين مساله هميشه براي مردم جالب بوده است. چون تاريخ شهرداري تاريخ خود مردم است و سعي ما بر اين است كه مانند مجموعه فيلم‌هاي مستند بيست شب به گونه‌اي اين فيلم ساخته شود كه براي همه مردم جذاب و ديدني باشد.
وي ابراز اميدواري كرد تا تصوير برداري اين اثر تا پايان شهريور ماه خاتمه يابد و با توجه به تدوين همزمان، اين فيلم مستند در اوايل پاييز آماده نمايش شود.
در ساخت اين فيلم رضا تيموري و عباس صاحب به عنوان تصويربردار، وحيد باقرزاده به عنوان تدوين‌گر، فرشيد فرجي در مقام صدابردار و حسن فرهادي به عنوان دستيار كارگردان و برنامه ريز حضور دارند.
محمد رضا فرزاد، سعيد مليح، سپيده سلطاني، بيتا عليشاهي و اردلان عطار‌پور هم در بخش تحقيق اين برنامه حضور دارند تا اين مستند هشتاد دقيقه‌اي شكل بگيرد.