با شروع فصل گرما، بسياري از افراد به ورزش شنا رو ميآورند. اگرچه اين ورزش براي تمام سنين بسيار لذتبخش است اما بد نيست بعضي از نكات مهم را درباره ورزش شنا بدانيم تا از آن لذت بيشتري ببريم.
از 2000 سال پيش از ميلاد مسيح، انسانها شنا كردن را فرا گرفته بودند. اين مطلب را دانشمندان از روي عكسهاي كندهكاري شده بر ديوار غارها در جنوب مصر كشف كردند. اما آنچه ما به عنوان ورزش شنا ميشناسيم، در سال 1800 ميلادي به وجود آمد. در آن زمان مردم بيشتر فقط شناي قورباغه را ميشناختند و بعدها انواع ديگر شنا ابداع شد. اين ورزش از سال 1896 به عنوان يك رشته ورزشي وارد المپيك شد.
انواع حركات
به طور كلي چهار نوع شنا وجود دارد كه عبارتند از:
* شناي پروانه: در اين حركت ماهيچههاي شانه به شدت درگير ميشوند. اين نوع، سختترين نوع شناست و بنابراين توصيه ميشود كساني كه با ورزش شنا آشنايي دارند، يادگيري حركت پروانه را شروع كنند. اين حركت باعث سوزاندن 800 كالري در ساعت ميشود.
* كرال سينه: اين حركت بيشتر باعث هماهنگي ميان عضلات و تنفس ميشود و انجام آن باعث سوزاندن حدود 750 كالري در ساعت ميشود.
* كرال پشت: اين نوع شنا بسيار سبك و يادگيري آن بسيار آسان است و ميزان كالري سوزانده شده در آن از انواع ديگر كمتر بوده و حدود 400 تا 500 كالري است. بيشتر شناگران از اين نوع حركت براي رفع خستگي استفاده ميكنند.
* شناي قورباغه: اين نوع شنا هم بسيار آسان است و ميزان كالري سوزانده شده در هر ساعت در اين نوع حركت حدود 500 تا 600 كالري است. مسابقات به صورت شنا در طول 200 متر، 400 متر و 800 متر برگزار ميشود. در نوع 800 متر فقط ميتوان از شناي كرال سينه استفاده كرد. طول استخرها معمولا 50 متر است اما گاهي مسابقات در استخرهاي 25 متري هم برگزار ميشود.
فوايد شنا
شنا از جمله ورزشهايي است كه براي تمام افراد مناسب است. جالب اينكه حتي توصيه ميشود كساني كه از دردهاي زانو يا كمر رنج ميبرند، شنا كنند. علت اين امر اين است كه در شنا يك حالت بيوزني حاصل ميشود و فشار وارد بر اعضاي بدن و مفاصل كاهش مييابد. بنابراين اگر افراد در آب راه بروند، فشاري كه بر مفصل زانو يا كمر آنها وارد ميشود، بسيار كمتر از آن حالتي است كه در هواي آزاد پياده روي كنند.
خطرات ورزش شنا
خطرات ورزش شنا چنان به ندرت بروز ميكنند كه نميتوان به علت آنها از اين ورزش صرفنظر كرد اما بد نيست مختصري راجع به آنها بدانيم.
* ورود آب به ريهها: گاهي هنگام نفسگيري آب وارد ششها ميشود و ممكن است براي لحظاتي تنفس دچار مشكل شود. خوشبختانه سيستم بدن طوري است كه با سرفه كردن اين آب وارد شده را به خارج ميراند و بعد از چند دقيقه حال شناگر بهبود مييابد.
* ايست قلبي: اين حالت بيشتر زماني اتفاق ميافتد كه فرد از يك محيط بسيار گرم به طور ناگهاني وارد آب سرد ميشود.
* تنگي نفس: افرادي كه دچار ناراحتيهاي تنفسي هستند، اگر به مدت طولاني در استخر شنا كنند دچار تنگي نفس ميشوند. اين حالت به اين علت است كه كلر موجود در آب از خود گاز متصاعد ميكند كه روي سيستم تنفسي افراد حساس مثل كساني كه مبتلا به آسم هستند تاثير ميگذارد.
* تغيير رنگ و جنس مو: كساني كه بيش از حد به استخر ميروند، دچار تغيير رنگ در مو ميشوند. اين اثر به علت كلر موجود در آب است.
* غرق شدگي: اين مشكل بيشتر براي كساني اتفاق ميافتد كه مشكلاتي مثل تشنج و يا حملات سكته براي آنها حين شنا كردن بروز ميكند.
* عفونتهاي پوستي: آب محيط مناسبي براي رشد انواع باكتريها، قارچها، انگلها و ويروسهايي است كه باعث بروز بيماري ميشوند. براي جلوگيري از بروز اين بيماريها ، حتما از استخرهايي استفاده كنيد كه مطمئن باشيد كه نكات بهداشتي در آنها رعايت ميشود و همچنين به محض بروز يك ضايعه پوستي، به پزشك مراجعه كنيد.
* درد شانه: دردهاي شانه در شناگران حركت پروانه شايع است. اين حالت در اثر كشيدگي تاندونهاي شانه ايجاد ميشود و براي جلوگيري از مزمن شدن آن، ورزشكار بايد تا بهبود كامل، حداقل شناي پروانه را كنار بگذارد.
* آفتاب سوختگي: اين حالت بيشتر در استخرهاي روباز اتفاق ميافتد. دقت داشته باشيد كه اگر پوست مدتهاي طولاني در معرض باشد، احتمال بروز سرطان پوست افزايش مييابد. بنابراين حتما از كرمهاي ضد آفتاب، خصوصا در ناحيه سر، صورت، گردن و شانههاي خود استفاده كنيد.
* قرمزي چشم: كلر موجود در آب مادهاي به نام كلرامين ايجاد ميكند كه باعث التهاب و حساسيت چشم ميشود. جالب است بدانيم كه كلر زياد، باعث شكسته شدن كلرامين ميشود و در نتيجه اگر كلر آب زياد باشد، قرمزي و التهاب چشم كمتر اتفاق ميافتد. هر چه كلر آب كمتر باشد، احتمال بروز اين عارضه بيشتر است. براي كاهش اين عارضه، بلافاصله بعد از خروج از آب، دوش بگيريد، از قطرههاي اشك مصنوعي استفاده كنيد و از همه راحتتر، هنگام شنا كردن، عينك بزنيد.
* گوش شناگران: رطوبت، يكي از عوامل مستعد كننده براي ايجاد عفونت گوش خارجي در شناگران است.
اگرچه حالات خفيف اين بيماري با رعايت نكات بهداشتي ساده خود به خود بهبود مي يابد اما گاهي اتفاق ميافتد كه عفونت گوش خارجي حالت مزمن پيدا ميكند و بيماران به طور مداوم از يك خارش آزاردهنده و گاهي ترشح از گوش شكايت دارند. بهترين راه، پيشگيري از بروز آن است. براي اين كار به شناگران توصيه ميشود آب گوشهاي خود را بعد از خروج از آب تخليه كنند و با حوله و با استفاده از انگشت تا جاي ممكن گوشهاي خود را خشك كنند. هرگز از اجسام باريك براي خشك كردن گوش استفاده نكنيد زيرا اين كار باعث آسيب زدن به مجراي گوش شده و آن را مستعد عفونت ميكند.
نكات مهم
* هرگز در آب رودخانه شنا نكنيد زيرا باعث بروز بيماري در شما ميشود و خطرات آن هم بيشتر است..
* حتما تنفس خود را تنظيم كنيد وگرنه تنفس نادرست در هنگام شنا به بدن شما آسيب ميرساند.
* اگر قصد داريد وزن خود را كم كنيد شناي پروانه را انتخاب كنيد.
* هرگز سعي نكنيد براي يك شوخي ساده دوست خود را به زير آب بكشيد.
* در صورت بروز مشكل در آب مثل گرفتگي عضلات، خونسردي خود را حفظ كنيد و دست و پا نزنيد، بدن خود را شل نگه داريد تا روي آب قرار بگيريد و سپس غريق نجات را باخبر سازيد.غ
* برخلاف ساير ورزشهاي هوازي فشار وارده كمتر است، در حالي كه بدن كالري بيشتري ميسوزاند.
* در آب ميتوان حركاتي را انجام داد كه شايد انجام آنها در خشكي مشكل باشد. اين حالت براي سوزاندن چربيهاي موضعي، خصوصا در خانمها بسيار مفيد است.
* شنا باعث بهبود خلق و خو ميشود و فرد را شاداب ميكند.
* شنا به برقراري جريان خون و تنفس منظم كمك ميكند.
* شنا از بروز بسياري از حملات قلبي جلوگيري ميكند زيرا مانع تشكيل پلاكهاي آترواسكلروزي در رگها ميشود.
* شنا احساس آرامش را در فرد ايجاد ميكند