نمايشگاهی از ميراث غرق شده اسکندريه

[Shahryar]

موزه بزرگ شهر بن در آلمان در نمايشگاهی اختصاصی حدود ۵۰۰ اثر تاريخی را به تماشای عموم گذاشته است که صدها سال در اعماق دريا از انظار پنهان مانده بود.

 [External Link Removed for Guests] 
[align=right]از حدود بيست سال پيش، تحول بزرگی در باستان شناسی دريايی ايجاد شده  

تا هزار سال پيش در دهانه دلتای نيل در شمال مصر تمدنی شکوفا وجود داشت که بخش اعظم آن بر اثر برخوردهای جنگی يا سوانح طبيعی نابود شده است. حدود ۲۱۰۰ سال پيش در کرانه دلتای نيل نيم ميليون نفر زندگی می کردند.

در آن روزگار اسکندريه تنها مرکز تمدن مديترانه نبود بلکه کلان شهر بزرگ دوران باستان و گره گاه شهرها به شمار می رفت. این شهر ميدان تبادل كالا و دانش و فرهنگ و دين بود.

اين شهر را اسکندر مقدونی در جريان فتوحاتش در سال ۳۳۱ پيش از ميلاد پايه گذاشت. شهر طی تنها صد سال به اولين کلان شهر جهان بدل شد. اسکندريه با برج دريايی رفيعی به بلندی ۱۳۰ متر بزرگترين بندر جهان بود که هزار کشتی در اسکله وسيع آن لنگر می انداختند.

در کناره دلتای نيل سه قاره اروپا و افريقا و آسيا بستر مشترکی می ساختند که در آن فرهنگی رنگين و پرمايه روان بود. اروپا از جنوب به بيابان ليبی در شمال آفريقا و از شرق تا ايران و هند امتداد می يافت.

کتابخانه بزرگ اسکندريه ۷۰۰ هزار طومار کتاب را در بر می گرفت که تمام اندوخته های علمی و فنی دوران باستان در آن گرد آمده بود. اين بزرگترين کتابخانه جهان باستان حدود ۵۰ سال قبل از مسيح در جنگهای روم و مصر در آتش سوخت.

تمدن درخشان دلتای نيل که آميزه ای از دستاوردهای فرهنگی مصر و روم و ايران بود، به آرامی غروب كرد.

حدود هزار سال پيش بيشتر منطقه به کام دريا فرو رفت و آثار آن زير گل و لای دلتای نيل ناپديد شد و دو شهر مهم تونيس هراکليون و کانوپوس از صفحه جغرافيا حذف شدند.

اسکندريه نيز از دستبرد روزگار در امان نماند: بخش قديمی شهر در جريان سيلابها و زلزله های پياپی در ژرفنای دلتای نيل فرو رفت و شهر اهميت و اعتبار خود را از دست داد.

 [External Link Removed for Guests]
از آثار مهم نمايشگاه لوحی است که قديمی ترين تقويم نجومی شناخته شده به شمار می  

در جستجوی تمدن های از دست رفته

بازيابی تمدن غرق شده دلتای نيل از آرزوهای ديرين باستان شناسان بوده است. در دهه های گذشته تکه هايی معدود و پراکنده از آثار اين تمدن به دشواری از زير آب بيرون کشيده شده بود.

اما تنها در سال های اخير است که باستان شناسان به موفقيتی چشمگير دست يافتند و توانستند ميراث گرانقدر اين تمدن را در موزه ها به نمايش بگذارند.

از حدود بيست سال پيش فرانک گوديو، باستان شناس فرانسوی، به همراه گروه بزرگی از کارشناسان و دستياران، در باستان شناسی دريايی تحولی بزرگ ايجاد کرده است.

آقای گوديو و همکارانش در موسسه نوبنياد "انستيتوی اروپايی باستان شناسی زيردريايی" و بخش باستان شناسی دانشگاه آکسفورد بريتانيا در دو دهه گذشته موفق شده اند دهها کشتی تاريخی و آثار غرق شده را از زير دريا بالا بکشند و به موزه های جهان بسپارند.


از آثار مهم نمايشگاه لوحی است که قديمی ترين تقويم نجومی شناخته شده به شمار می رود

به همت اين گروه بخش بزرگی از آثار مغروق اسکندريه نجات يافته و نقشه شهرهای تونيس هراکليون و کانوپوس که از کنار مرداب ابوقير ناپديد شده بودند تا حد زيادی بازآفرينی شده است.

نمايشگاه "ميراث غرق شده مصر" مقطع تاريخی مهمی از جهان متمدن ديروز را به تماشا می گذارد. اين مقطع از ۷۰۰ پيش از ميلاد تا ۸۰۰ پس از ميلاد مسيح امتداد می يابد.

در نمايشگاه حدود ۵۰۰ اثر از يافته های اعماق دريا به نمايش در آمده است، از زينت آلات ظريف تا پيکره های بزرگ سنگی. آثار به دوره ای ۱۵۰۰ ساله بر می گردند: از حکومت آخرين فراعنه تا جانشينان اسکندر کبير.

از آثار مهم نمايشگاه لوحی است که قديمی ترين تقويم نجومی شناخته شده به شمار می رود. همچنين دروازه شهر باستانی هراکليون که تقريبا سالم از اعماق دريا بيرون آمده است.

تکنيک ها و شگردهای باستان شناسی مدرن

اين نخستين نمايشگاه تاريخی است که تمام آثار عرضه شده در آن از زير دريا "صيد" شده است.

نمايشگاه نه تنها تمدنی گم شده را به تماشا می گذارد بلکه بازديدکننده را با رشته نسبتا تازه باستان شناسی دريايی آشنا می کند، از دانش و آموزه های اين رشته تا ابزارها و تکنيک های تازه ای که به کار می رود.

کار مقدماتی پژوهشی با عکس برداری کامپيوتری از پستی و بلندی های کف دريا شروع می شود، به گونه ای که لايه ها و برش های گوناگون برای اندازه گيری آماده شود.

برای محاسبه دقيق، از کف دريا با فاصله های منظم و در مسيرهای معينی نمونه مي گيرند.سپس با ثبت انعکاس های صوتی و مطابقه تصاوير ديجيتال، داده ها را پيوسته دقيق تر می کنند.

کاوشگران می توانند با تحليل محاسبات جغرافيايی و مطالعه حوزه های مغناطيسی دريابند چه مواضعی در کف دريا و با چه عمقی بايد حفاری شود.

پس از فراهم آمدن الگوهای راهنما اکيپ های مجهز غواصي برای کشف آثار به کف دريا روانه می شوند.

نمايشگاه "ميراث غرق شده مصر" تا ۲۷ ژانويه سال آينده در "بوندس کونست هاله" شهر بن ادامه دارد.

این نمایشگاه پس از بن به شهرهای مهم دیگر اروپا مانند پاریس و لندن خواهد رفت.

BBC