IEA ادعا کرد: سهمیه‌بندی بنزین در ایران موفق نبوده‌!

[Gamma]

آفتاب: آژانس بین‌المللی انرژی با ارائه گزارشی مدعی شده‌است که با توجه به پائین بودن قیمت سوخت و عرضه سهمیه شش‌ماهه از سوی دولت طرح سهمیه‌بندی بنزین در ایران توفیقی در کاهش مصرف این فرآورده انرژی در کشورمان نداشته‌است. گزارش این نهاد مستقل بین‌المللی همچنین به احتمال شکل‌گیری بازار سیاه بنزین در ایران طی ماه‌های آتی اشاره کرده‌است.

به گزارش خبرگزاری رویتر آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) که ساختمان مرکزی آن در شهر پاریس قرار دارد در گزارش ماهانه خود که روز سه‌شنبه منتشر ساخته آورده است: شواهد غیرقابل انکاری وجود دارد که نشان می‌دهد ترافیک خودروها در تهران اکنون به میزان پیش از آغاز طرح سهمیه‌بندی رسیده‌است.

در ادامه گزارش IEA با اشاره به برآوردهای اولیه دولت مبنی‌بر این‌که طرح سهمیه‌بندی بنزین در کوتاه مدت به کاهش 30 درصدی تقاضا بیانجامد آمده‌است: کاهش تقاضای بنزین در شهرهایی مانند تهران کاملا نامحسوس بوده‌است، هرچند بوضوح می‌توان دریافت که این امر باعث تغییر رفتار مصرف کنندگان ایرانی و رونق بازار خودروهای کم‌مصرف و موتور‌سیکلت‌ها شود.

این نهاد در گزارش خود با اشاره به اینکه هدف اصلی از اجرای طرح سهمیه‌بندی کاهش وابستگی ایران به سوخت وارداتی از خارج بوده‌ خاطر نشان ساخته‌است که قیمت پائین سوخت عرضه‌شده (12 سنت به ازای هر لیتر) و ارائه کارت‌های شش‌ماهه از سوی دولت عملا هدف اولیه یعنی کاهش تقاضا را با شکست مواجه کرده‌است. گزارشگران IEA همچنین به این موضوع اشاره‌کرده‌اند که وجود امکان خرید یارانه‌ای تمام سوخت پیش‌بینی شده برای شش‌ماه آینده احتمالا به شکل‌گیری یک بازار سیاه‌گسترده بنزین در ایران منجر خواهد شد.

در گزارش سازمان بین المللی انرژی با اشاره به اینکه تعیین قیمت بنزین آزاد به موضوعی بسیار بحث انگیز در ایران تبدیل شده آمده‌است: دولت ایران بر سر یک دوراهی دشوار در امر تعیین قیمت فروش آزاد سوخت قرار گرفته‌است: از یک سو این نگرانی عمده وجود دارد که فروش بنزین با قیمت واقعی به یک انفجار تورمی و بروز ناآرامی‌هایی نظیر آنچه که در زمان اعلام طرح سهمیه‌بندی روی داد منجر شود، از سوی دیگر نیز واقعیات اقتصادی چاره‌ای جز قطع یارانه هنگفت بنزین و کاهش واردات این فرآورده باقی نمی‌گذارد.

گزارش IEA‌ همچنین مدعی است که یکی از دلایل احتمالی سهمیه‌بندی بنزین از سوی دولت ایران نگرانی از احتمال تشدید تحریم‌های شورای امنیت بوده ‌است.

در خاتمه این گزارش آمده‌است که ادامه طرح سهمیه‌بندی بنزین به کاهش چشمگیر قاچاق این فرآورده به کشورهای همسایه ایران، شکل‌گیری یک بازار سیاه گسترده برای مصرف‌کنندگان ثروتمند و نهایتا کاهش مصرف عمومی سوخت در بلند‌مدت منجر خواهد شد. همچنین به این موضوع اشاره شده که برای رانندگان تاکسی فروش سهمیه سوخت‌شان در بازار آزاد احتمالا سودآورتر از جابجایی مسافران خواهد بود، هر‌چند به عقیده گزارشگران IEA گسترش بازار سیاه مصرف سوخت به افزایش تورم و احساس نابرابری اجتماعی در ایران دامن خواهد زد.

گفتنی است آژانس بین‌المللی انرژی یا IEA که مقر آن در پاریس قرار دارد اقدام به تدوین راهکارهای بلندمدت برای رفع مشکلات انرژی در کشورهای مختلف جهان می‌نماید و ارائه مشاوره‌های تخصصی به 26 کشور صنعتی جهان در زمینه مسائل مرتبط با تامین سوخت را بر عهده دارد. این سازمان طی سال‌های اخیر توجه بیشتر به تولید برق اتمی را به عنوان یک راهکار بلندمدت برای حل مشکلات بین‌المللی انرژی بدون ایجاد آلودگی هوا مورد تاکید قرار داده‌است.