بازشناسی جنگهای ميکروبي

[ali nuri]

بازشناسی جنگهای ميکروبي

[External Link Removed for Guests]

نماد خطرات ميکروبي

جنگ بيولوژيک که به آن جنگ ميکروبي نيز اطلاق مي شود، استفاده از هر گونه ترکيب بيماري زا اعم از باکتري و ويروس يا سموم طبيعي به عنوان سلاح جنگي و با هدف از پا در آوردن دشمن مي باشد. متاسفانه در برخي موارد حتي در شرايط غير جنگي نيز ممکن است از اين ميکروب ها به منظور آلوده نمودن انسان ها، گياهان و جانوران منطقه اي خاص استفاده مي گردد.

در سال 1972 هر گونه استفاده، ساخت و نگهداري اين قبيل سلاح ها توسط انجمن بين المللي سلاح هاي ميکروبي، با عنوان اختصاري BWC غير قانوني اعلام شد و قريب صد کشور جهان قرارداد مربوطه را به امضاء رساندند. در واقع دليل اين مخالفت همگاني پرهيز از اقدامات مخرب و ويرانگري بود که منجر به مرگ هزاران و گاهي ميليون ها نفر انسان بي گناه مي شد و عواقب ناگواري را براي جوامع و اقتصاد آنها به همراه داشت.


توليد و نگهداري ممنوع!

تنها چيزي که در اين ميان عجيب به نظر مي رسيد اين نکته بود که مجمع فوق تنها توليد و نگهداري سلاح ها را تحريم کرده و در مورد به کارگيري آنها سخني به ميان نياورده است! با اينحال توافقاتي که مابين تحليل گران و دست اندرکاران نظامي صورت گرفته بر اين اصل استوار است که سلاح هاي ميکروبي تا حد ممکن در تشکيلات نظامي مورد استفاده قرار نگيرند.

تاخير عملکرد

بزرگترين مشکل سلاح هاي ميکروبي، کندي اثر گذاري آنها بر نيرو هاي دشمن است. اين سلاحها براي تاثير گذاري به چندين روز وقت نياز دارند و بر خلاف حملات هسته اي يا شيميايي، بلافاصله نيروي مقابل را متوقف نمي کنند.

اين سلاح ها به عنوان يک سلاح استرانژيک نيز مي تواند شرايط بغرنجي را پديد آورد. چرا که پس از استفاده، جلوگيري از انتشار آن چه در ميان افراد دشمن و چه در ميان نيروهاي خودي عملا غير ممکن است، بخصوص اگر طرف مقابل نيز اقدامي تلافي جويانه انجام دهد.

تاريخچه سلاح هاي ميکروبي

استفاده از سلاح هاي ميکروبي اقدام جديدي نيست، پيش از قرن بيستم اين سلاح ها به سه صورت وجود داشت :

- زهرآلود کردن غذا و آب افراد با يک ماده آلوده

- استفاده از موجودات ميکروسکوپي، داروهاي سمي يا جانوران کشنده در سلاح هايي که به کار گرفته مي شد

- استفاده از بافت ها و پارچه هاي آلوده

نمونه بمب ميکروبي e120 که قبل از ممنوعيت توسط ايالات متحده توليد شده بود.

سلاح هاي ميکروبي به کرات در طول تاريخ مورد استفاده قرار گرفته اند؛ در قرن ششم قبل از ميلاد، آشوريان چاههاي آب دشمن را به قارچ سمي آلوده مي کردند. در سال 184 پيش از ميلاد هاني بال کارتاژي (Hannibal of Carthage)، يکي از بزرگترين فرماندهان و سياستمداران آن زمان، به سپاهيانش فرمان داد کوزه هاي گلي پر از مارهاي زهرآلود را به عرشه کشتي هاي يوناني پرتاب نمايند.

شواهد تاريخي نشان مي دهد در اروپاي قرون وسطي نيز لاشه آلوده جانوران توسط مغول ها، ترک ها و نژاد هاي ديگر به منظور آلوده نمودن ذخاير آبي دشمن مورد استفاده قرار مي گرفت. پيش از اينکه طاعون که به نام "مرگ سياه" شناخته شده بود، همه گير شود سپاهيان مغول و ترک اجساد قربانيان اين بیماری را در شهرهای تحت محاصره می پراکندند.

اکثر قربانیان طاعون در قرون وسطی در حقیقت توسط نوعی سلاح میکروبی که همان پرتاب اجساد آلوده به درون دیواره های قلعه ها بود، مبتلا می شدند. آخرین مورد ثبت شده از انتشار میکروب توسط اجساد قربانیان در سال 1710 است، زمانی که نیروهای روسی به سوئد حمله نمودند و اجساد آلوده را در سراسر شهر تالین (Tallinn شهری در استوانی امروزی) پرتاب نمودند.

بومیان آمریکا نیز پس از کشف این قاره توسط کریستف کلمب و ارتباط با قاره های دیگر، افراد بسیاری را در اثر سرایت بیماری های مهلک از دست دادند. ارتش انگلستان نیز دست کم یک بار "آبله" را به عنوان سلاح میکروبی به کار برده، آنها پتوهای آلوده به این میکروب را در جنگ Pontiac (سال 1763) در اختیار سرخپوستان آمریکایی قرار دادند. ساکنان بومی کالیفرنیا نیز دسته های گل پیچیده شده در برگ های بلوط سمی را به عنوان هدیه به اهالی اسپانیا دادند.

در جریان جنگ های داخلی آمریکا نیروهای متفق به حیوانات مزارع در دریاچه هایی که متحدین از آب آنها تغذیه می کردند، شلیک کرده و با اجساد آنها آب ها آلوده می نمودند.

ممنوعیت در موافقت نامه ای در ژنو

در سال 1925 استفاده از این نوع سلاح در سطح بین المللی توسط موافقت نامه ژنو (Geneva Protocol) ممنوع شد. در سال1972، مجمع BWC ممنوعیت فوق را توسعه داد و از آن تاریخ حتی نگهداری و حمل و نقل کلیه محصولات این چنینی غیر قانونی تلقی شده و ممنوع اعلام شد.

کشور روسیه با وجودیکه در زمره کشورهایی قرار داشت که قرارداد BWC را به امضاء رسانده بود اما به تحقیقات و مطالعه بر روی تولید این سلاح ها طی پروژه محرمانه ای که biopreparat نام داشت ادامه داد. آمریکا تا سال 1992 از این اقدام روسیه بی اطلاع بود، در آن سال دکتر Kanatjan Alibekov, فیزیکدان متخصص سلاح های میکروبی و اولین مدیر پروژه biopreparat استعفا داد و به آمریکا نقل مکان نمود. به نظر می رسد از زمان امضای قرارداد BWC تعداد کشورهایی که قادر به ساخت این نوع سلاح ها می باشند روز به روز در حال افزایش است.


نویسنده؛ عليرضا نوري آشتياني