کفتار (Hyaena linnaeus) گوشتخواری است با جثه نسبتا بزرگ ، طول بدن تا 120 سانتیمتر و طول دم تا 30 سانتیمتر و بلندی بدن در ناحیه شانه تا 70 سانتیمتر میرسد. در این حیوان قسمت جلوی بدن به سبب بلند بودن زائدههای مهرههای شانه و دراز بودن دست از پا و همچنین وجود موهای بلند یال مانند از قسمت عقب بدن بلندتر بوده و هیکل مخصوصی به حیوان میدهد که آن را از بقیه مهرهداران متمایز میکند. دستها کلفت هستند و گاهی خمیدگی کمی نشان میدهند. سر قوی ولی تا حدی کوتاه است. فکها و ناحیه جلوی صورت قوی و گوشها بزرگ و نوکدار هستند.
دم کوتاه و با موهای خشن و بلند و اندازه آن در حدود یک سوم اندازه سر و بدن است. در دست و پا هر کدام 4 انگشت وجود دارد. پنجهها قوی و خمیده و به چنگالهای بزرگ و پهن که برای کندن زمین مناسب است منتهی میشوند. رنگ کلی بدن از زرد خاکستری سفید روشن تا خاکستری قهوهای تغییر میکند. پوزه متمایل به قهوهای است و بقیه سر روشنتر است. تعدادی نوار عرضی تیره رنگ در پهلوهای بدن وجود دارد. جمجمه به اندازه متوسط ولی حجیم است. در فک پایین دندانهای پیشین در شکل ساده هستند و به تدریج از داخل به خارج بزرگتر میشوند.
نحوه زندگی
کفتارها شبها فعال بوده و در روز به ندرت دیده میشوند. روزها در غارها یا شکافهای زمین یا حفرهای که خود یا دیگر حیوانات حفر کرده اند باقی میمانند. بیشتر از لاشه حیوانات تغذیه میکنند و بوسیله فکها و دندانهای بسیار قوی خود میتوانند استخوانهای بسیار ضخیم را خرد کرده و لاشه را بخورند. گاهی حیوانات زنده را شکار میکنند و کفتارها حیوانات را زنده زنده می خورند بر خلاف گربه سانان که ابتده شکار را خفه می کنند و گاهی در فرصتهای مناسب به حیوانات اهلی حملهور میشوند. هنگامی که در نزدیک مراکز انسان باشند ممکن است محصولات زمینی مانند خربزه را بخورند. بندرت به انسان حملهور میشوند مگر اینکه مورد حمله و محاصره انسان قرار گیرند.
از حس شنوایی و بویایی قوی برخوردارند. معمولا آهسته راه میروند و هنگام دویدن حرکات نا متناسب و بد منظری دارند. صدای خنده یا لانه مانندی دارند که خیلی کم شنیده میشود. جفتگیری آنها احتمالا اوایل تا اواسط زمستان انجام میشود. دوران آبستنی 90 روز است. هر بار 2 تا 4 بچه میزایند و بچه ها با چشم بسته متولد میشوند و بعد از 7 تا 8 روز چشم باز میکنند. دوران شیر خوارگی آنها در حدود 2 ماه است و بعد از این مدت به بچهها گوشت داده میشود. بچهها تا مدتی با پدر و مادر به صورت خانواده در یک لانه زندگی میکنند.
پراکندگی در ایران
کفتار تاکنون در ایران از لار ، کازرون ، شوش ، ایرانشهر ، مازندران و بطور کلی در استانهای سیستان و بلوچستان ، فارس ، خوزستان و کرمان گزارش شده است. کفتار ایرانی اولین گونه کفتاری است که بوسیله لینه از لارستان جنوب ایران شرح داده شده است.
پراکندگی جهانی
شمال آفریقا شامل مراکش ، الجزایر ، مصر ، لیبی تا سودان ، عربستان ، ترکیه ، ایران ، افغانستان...
دانشنامه رشد
