سرنوشت ماهواره مصباح ، دستاوردهاي اميد و برنامه هاي فضايي اي

[shola]

 

رئيس سازمان فضايي ايران در تشريح برنامه هاي فضايي آينده كشورمان از ساختماهواره هاي سنجش از دور و برنامه هاي پرتاب ماهواره به مدار ژئو خبر داد.مهندس رضا تقي پور درباره ماهواره هاي ارتباطي در دست ساخت دانشمندانايراني گفت: اين ماهواره ها هم از نظر وزن و حجم بسيار پيچيده تر وبزرگ تر و هم از نظر مدار متفاوت هستند و هم روي «ماهواره بر» براي پرتابدر مدارهاي ژئو و هم روي خود ماهواره فعاليت هايي در حال انجام است.رئيسسازمان فضايي ايران تصريح كرد: با اين كه ماهواره هاي ارتباطي در حال ساختهمانند ماهواره اميد در مدارهاي پايين (لئو) -از ٢٠٠ تا ٨٠٠ كيلومتر- قرارخواهند گرفت اما نسبت به ماهواره اميد در ارتفاع بيشتر مستقر مي شوند وسطح فناوري بالاتري دارند.وي در ادامه با اشاره به ساخت ماهواره در چنددانشگاه كشور گفت: دانشگاه هاي صنعتي اميركبير، علم و صنعت و صنعتي شريفروي اين ماهواره ها كه از نوع سنجش از دور بوده و كاربردهايي چونهواشناسي، تصويربرداري و جمع آوري اطلاعات از سطح زمين، مانيتورينگجنگل ها، مديريت منابع طبيعي و بلاياي طبيعي و... دارند، كار مي كنند.رئيسسازمان فضايي گفت: پيش بيني مي شود كه در ٣ سال آينده كار ماهواره هايدانشجويي كه از شهريور سال گذشته آغاز شده است، به اتمام برسد. اما زمانپرتاب ماهواره به عوامل مختلفي بستگي دارد و نمي توان در هر فصل و زمانيماهواره را پرتاب كرد از اين رو پرتاب آن ها به محض ساخت ميسر نيست ونمي توان زمان دقيقي را مشخص كرد.
البته به طور قطع تا سال ١٣٩٠پرتاب ماهواره خواهيم داشت اما نوع ماهواره هنوز مشخص نشده است.تقي پور بابيان اين كه در پرتاب ماهواره، محدوديت هاي زيادي وجود دارد، تصريح كرد:چنانچه قرار باشد «ماهواره بر» از بالاي ساير كشورها عبور كند بايد باساير كشورها هماهنگي شود به طوري كه كشور روسيه اين مشكل را دارد و زمانيكه به طرف آلاسكا ماهواره پرتاب مي كند، آمريكا اعلام ناهماهنگي مي كندالبته ماهواره ملي اميد از مسير كشور خودمان ابتدا از روي چابهار به سمتدرياي عمان حركت كرد و سپس در مسير اقيانوس به راه خود ادامه داد كهخوشبختانه در اين مسير نياز به هماهنگي هاي زيادي نبود.تقي پور در پاسخ بهسوالي درباره علت تاخير چند ساله در پرتاب ماهواره مصباح- كه به كشورهايخارجي محول شده است -و امكان پرتاب آن توسط متخصصان داخلي گفت: پرتابماهواره هاي با وزن بيشتر از جمله ماهواره هاي مشابه مصباح به مدارهاي لئواز برنامه هاي آتي سازمان است كه سعي مي كنيم طي دو تا سه سال آينده اينبرنامه عملي شود. موضوع ماهواره مصباح كه تعهد پرتاب آن برعهده طرف خارجياست نيز در حال پي گيري است چرا كه طبق قرارداد آن شركت مجبور به پرتابماهواره مصباح است. وي با تاكيد بر اين كه در تلاش هستيم در بحث هايفضايي، مباحث علمي و فني نسبت به ساير مباحث پيشي بگيرد، اظهار كرد: بحثمطالعات اعزام انسان به فضا آغاز شده و پروژه هاي دانشي و بررسي هاي علميآن تا حدودي در دانشگاه ها پيش رفته است اما اين موضوع داراي ابعاد مختلفمانند زندگي در فضا، محفظه هاي خاص از نظر مكانيكي، شبكه زيستي و تغييراتايجاد شده در بدن انسان در اثر سرعت زياد سفينه است.رئيس سازمان فضاييايران ابراز اميدواري كرد تا در برنامه ١٠ ساله اي كه تدوين شده زمينهاعزام انسان به فضا را فراهم كنيم.تقي پور با بيان اين كه فرآيند تعريف تاطراحي و ساخت ماهواره يك فرآيند پيچيده است، تصريح كرد: بحث ماهواره مشترككشورهاي اسلامي با نام «بشارت» در اجلاس سازمان كنفرانس اسلامي مطرح شد وكشورهاي اسلامي اظهار علاقه كردند و به دنبال آن، ايران تعريف ماموريت ومشخصات اوليه آن را تدوين و به صورت نامه چرخشي براي كشورهاي اسلامي ارسالكرد و گام هاي بعدي اين است كه كشورها بايد آن را مطالعه كنند و بانيازمندي هاي خود تطبيق دهند و طي جلسات كارشناسي، تعريف ماموريت ها نهاييشود تا براساس آن گام هاي بعدي طراحي و مراحل ساخت صورت گيرد.البته يكي ازاهداف اساسي ما اين است كه فناوري ماهواره در خدمت كشورهاي اسلامي باشد وماهواره هاي مورد نياز كشورهاي اسلامي را طراحي و براي آن ها پرتابكنيم.ماهواره بشارت به عنوان گام اول اين كار بحث بسيار خوبي است و بااظهار علاقه كشورهاي اسلامي يقين داريم در اين بحث مشاركت خواهند داشت.ويدر ادامه با مروري بر تلاش ها و فعاليت هاي پي گير متخصصان هوافضاي ايراندر دستيابي به فناوري هاي طراحي و ساخت ماهواره، «ماهواره بر» و تجهيزاتپرتاب و ايستگاه هاي كنترل زميني ماهواره كه به گفته وي از بيش از يك دههپيش، با مطالعات گسترده و اتخاذ استراتژي ها و مسيرهاي مختلف تحت شديدترينمحدوديت ها و تحريم هاي خارجي دنبال شده، به تشريح جزئيات ماموريت ماهوارهملي اميد و دستاوردهاي اين ماموريت، بخشي از برنامه هاي آينده كشور درحوزه ساخت و پرتاب ماهواره و برنامه هاي سازمان در زمينه اعزام فضانورد بهفضا، ماهواره مشترك كشورهاي اسلامي، ساخت ماهواره برهاي پيشرفته تر برايپرتاب ماهواره به مدارهاي ژئو، وضعيت نيروي انساني و آموزش فضايي در كشورو... پرداخته است.مهندس تقي پور در مورد دستاوردهاي پرتاب موفقيت آميزماهواره ملي اميد گفت: يكي از دستاوردهاي اين پروژه مهم، تست شبكه هدايت وكنترل پرتاب بود كه داراي زيرمجموعه نرم افزاري بسيار پيچيده و خاص بوده ومستلزم محاسبات و اندازه گيري هاي بسيار دقيق است كه در اين پروژه امتحانو صحت عملكردشان تاييد شد.تقي پور در بيان دستاورد ديگر اين ماموريتخاطرنشان كرد: ماهواره اميد نخستين ماهواره بومي ايران است كه از تعريفماموريت اوليه تا طراحي، ساخت و انجام تمام آزمايش هاي آن در داخل كشورصورت گرفته است، ضمن اين كه تمامي زيرمجموعه هاي اين ماهواره در داخلطراحي و ساخته شده است؛ اين كه چنين مجموعه پيچيده اي كه در گذشته همتجربه اي از آن نداشتيم، به فضا پرتاب شده و ماموريتش را به صورت كاملانجام داده است، يك موفقيت علمي، دانشي و فناورانه درخشان براي دانشمندانفضايي كشور است.تقي پور با بيان اين كه مجموعه ديگري از ايستگاه هاي فعالدر اين ماموريت، ايستگاه هاي گيرنده بوده اند، تصريح كرد: اين ايستگاه هادر مناطق مختلف مستقر هستند و مي توانند اطلاعات ارسالي از ماهواره رادريافت كنند. اين اطلاعات براي كنترل جابه جايي ماهواره از يك نقطه بهنقطه ديگر در فضا ضروري است و البته بخش ديگر اطلاعات دريافتي، اطلاعاتياست كه ماهواره به وسيله گيرنده هاي خود از محيط جمع مي كند. مجموعه ديگرياز ايستگاه هاي فعال شده هم ايستگاه هاي رنجينگ است كه براي رديابي وتعيين موقعيت ماهواره، تداوم هدايت و كنترل ماهواره استفاده مي شود.خوشبختانه تمامي اين شبكه كه بايد با يكديگر ارتباط داشته باشند به خوبيماموريت خود را انجام دادند.وي با اشاره به تحقيقاتي و آزمايشي بودنماهواره ملي «اميد» گفت: انتظار ما از ماهواره دريافت و اجراي ١٣٠ تا ١٤٠فرمان عملكردي مختلف بود كه تمامي آن ها با موفقيت انجام شد.
رئيسسازمان فضايي ايران، با اشاره به اين كه تمامي زيرسامانه هاي ماهواره ملياميد در داخل كشور طراحي و ساخته شده است، خاطرنشان كرد: از جملهزيرسامانه هاي ماهواره اميد، سازه به عنوان پلتفورم اصلي و حفاظ مجموعهاست. فضا به لحاظ سرما، گرما و تشعشعات، محيط خاصي است؛ علاوه بر اين سازهبايد در برابر تنش هاي مكانيكي و حرارتي كه در حين و طول پرتاب به آناعمال مي شود، مقاوم باشد كه اين امر مستلزم طراحي پيچيده و خاصي است. درفضا يك طرف ماهواره كه رو به خورشيد بوده، دماي بالايي دارد و طرفي كه درسايه است به شدت سردتر است به اين ترتيب اختلاف دماي بسيار زيادي بين ٢طرف ماهواره وجود دارد، بنابراين زيرمجموعه اي بايد كنترل حرارت داخلماهواره را به عهده داشته باشد كه نوع كنترل حرارت استفاده شده در ماهوارهاميد از نوع غيرفعال بود كه بدين معني است كه در آن از قطعات فعال مثل خنككننده و گرم كننده استفاده نشده است اما مواد و مكانيزم هايي كه برايحفاظت هاي حرارتي لازم بود، در ماهواره اميد قرار داشت كه تمامي آن ها بهدرستي عمل كردند.تقي پور در ادامه گفت: عكس گرفتن از فضا با امكانات ديگرياز جمله ماهواره هاي سنجش از دور كه از برنامه هاي سازمان فضايي ايران نيزمي باشد، انجام مي شود.وي درباره مفهوم پايان ماموريت ماهواره ملي اميد كهچندي پيش از سوي سازمان فضايي اعلام شد و همچنين سرنوشت ماهواره پس ازپايان ماموريت توضيح داد: اين كه گفته مي شود ماموريت ماهواره پايان يافتهاست يعني تمام اهدافي كه از ماموريت ماهواره داشتيم با موفقيت انجام شدهاست و در حال حاضر خواسته ديگري از ماهواره نداريم و تمام مسائل آزمايشي وتجربي را پشت سرگذاشته ايم البته در حال حاضر ماهواره همچنان در مدار استو به دور زمين مي چرخد.وي با بيان اين كه سيستم تغذيه ماهواره به عمرباتري محدود است، اظهار كرد: زماني كه باتري هاي ماهواره به اتمامبرسد،هيچ يك از فرستنده ها و زيرسامانه ها كار نخواهد كرد تا ارتباطبرقرار باشد كه نشانه اتمام ماموريت ماهواره ملي اميد است.وي با اشاره بهاين كه عمر باتري هاي ماهواره براي ٥٩ روز محاسبه شده بود، افزود: چنان چهاز نظر عملكردي سلول خورشيدي روي ماهواره قرار مي داديم تا مدتي باتري هارا شارژ مي كرد كه در اين صورت عمر كاركرد آن بيشتر بود. البته ماهوارهاميد با وجود پايان عمر باتري دوام مداري زيادي خواهد داشت.تقي پور در عينحال گفت: در دراز مدت به علت اين كه ماهواره در ارتفاع پاييني قرارمي گيرد و حضيض آن ٢٥٠ كيلومتر است، هر چند مدت يك بار از ارتفاع آن كممي شود اما در حال حاضر جزو اشياء فضايي است و در حال چرخش در فضاست.
 
[External Link Removed for Guests]