در سال 1991 اپراتوران فرودگاهي در سراسر جهان، با هدف يكپارچگي در فعاليت ها و خط مشي ها، اقدام به تاسيس اتحاديه بين المللي فرودگاه ها كردند. اين اتحاديه نخستين اتحاديه بين المللي بود كه فرودگاه ها براي تامين منافع خود و تقويت مناسبات با شركاي تجاري شان تاسيس كردند. ايجاد اين اتحاديه موجب شد فرودگاه ها به رغم پراكندگي در سراسر نقاط جهان، با داشتن نماينده اي واحد، در مناسبات بين المللي به شكلي متحد و يكپارچه عمل كنند. اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها، يك نهاد غيرانتفاعي است كه وظيفه دارد از طريق ايجاد ارتباط با نهادهاي بين المللي، ضمن تقويت جايگاه فرودگاه ها در صنعت هوانوردي، منافع اعضاي خود را نيز تامين نمايد. در حال حاضر مهم ترين نقش اين اتحاديه، ارتباط با سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري، ايكائو، است كه اين سازمان، وظيفهي تدوين و ابلاغ استانداردهاي حمل و نقل هوايي را بر عهده دارد. اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها علاوه بر كمك به اعضا براي تحقق و اجراي توصيه ها و استانداردهاي مصوب ايكائو در زمينه هاي ايمني و امنيت هوانوردي، در جلوگيري از آلودگي محيط زيست نيز با ايكائو همكاري مي كند .
اين اتحاديه، همچنين، هنگام تدوين مقررات و تعيين تعرفه ها و طرح مباحثي مانند آزادسازي، مالكيت فرودگاهي، تعيين ظرفيت ها و محدوديت هاي نظارتي، از منافع فرودگاه ها صيانت مي كند. اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها، در عين حال، با تدوين خط مشي و راهكارهاي لازم در خصوص نحوهي ايجاد ارتباط با شركت هاي هواپيمايي، دولت ها و نهادهاي ناظر، به رشد و توسعهي فرودگاه ها كمك مي كند. اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها با فراهم ساختن فرصت هاي آموزشي متعدد، ارائهي آمار تحليلي، و همچنين انتشار نشريات كاربردي به اعضاي خود كمك مي كند تا با آگاهي از دانش روز دنيا تعاملات خود را بهبود بخشند. البته مهم ترين هدف از تشكيل اين اتحاديه، بهبود شيوه هاي مديريتي، ايجاد و گسترش همكاري با نهادهاي بين المللي، تبادل دانش و اطلاعات ميان فرودگاه ها، تهيه آمار و اطلاعات تحليلي براي اعضا، ارائه ي اطلاعات و آگاهي هاي لازم به مسافران هوايي و مطمئن ساختن آنها از سفري امن،ايمن، و سازگار با محيط زيست مي باشد. مبناي فعاليت اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها نيز بر پايهي همكاري و مشاركت اعضا و تصميماتي است كه پس از اتخاذ دركميته هاي تخصصي، به تصويب اعضاي هيات مديره مي رسد. اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها، همچنين، از طريق اطلاع رساني عمومي و تبيين اهميت اجتماعي توسعهي فرودگاه ها و ارتقاي همكاري و مساعدت عمومي در بين فرودگاه ها به شناخته شدن هر چه بيشتر جايگاه اين صنعت در جامعه مي كند.
[COLOR=#c00000]اعضاي اتحاديهي بين المللي فرودگاه ها : در اول ژانويه ي سال 2008 ، اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها داراي 580 عضو بود كه 1640 فرودگاه را در 175 كشور جهان اداره مي كرد. طبق آمار اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها، در سال 2007 بيش از چهار ميليارد و 400 ميليون نفر و 85 ميليون تن كالا از فرودگاه هاي عضو اين اتحاديه جابه جا شده است. امروزه بيش از 95 درصد ترافيك مسافري جهان، از فرودگاه هاي عضو اين اتحاديه انجام مي شود. اتحاديه بين المللي فرودگاه ها داراي پنج دفتر منطقه اي به شرح زير است : دفتر منطقه اي آفريقا در كازابلانكا دفتر منطقه اي آسيا- اقيانوسيه در هنگ كنگ دفتر منطقه اي اروپا در بروكسل دفتر منطقه اي آمريكاي لاتين و حوزهي كارائيب در مريدا دفتر منطقه اي آمريكاي شمالي در واشنگتن دي..سي لازم به ذكر است اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها براي هماهنگي امور با سازمان هاي دولتي و غير دولتي، از همكاري كميته هاي تخصصي و گروه هاي كاري نيز بهره مي برد .
ساختار اتحاديهي بين المللي فرودگاه ها: عالي ترين مرجع تصميم گيري در اتحاديه بين المللي فرودگاه ها "مجمع عمومي" است. اين نهاد بين المللي فرودگاهي، همچنين، يك هيات امناي 29 نفره دارد كه اعضاي آن متشكل از مشاوران منطقه اي و ناظران برنامهي جهاني شركاي تجاري است و حداقل دو بار در سال تشكيل جلسه مي دهند. هيات امنا علاوه بر تدوين خط مشي اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها مطابق با اساسنامه و تصميمات اتحاديه، موضوعات مهمي را كه در جلسهي سالانهي مجمع عمومي به آنها پرداخته نمي شود، مورد بحث و بررسي قرار مي دهد. انتخاب مدير كل، و پذيرش اعضاي جديد نيز از اختيارات هيات امناست. از ديگر وظايف و اختيارات اين هيات مي توان به تعيين بودجهي سازمان مركزي، تصويب سياست ها و فعاليت هاي اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها، و نحوهي تعامل اتحاديه با ساير نهادهاي بين المللي هوانوردي اشاره كرد. هيات امنا حق راي دارد و نمايندهي رسمي اعضاي دائمي اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها محسوب مي شود . اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها يك كميتهي اجرايي هشت نفره نيز دارد كه علاوه بر اجراي مصوبات هيات امنا، بر حسن فعاليت اين هيات نيز نظارت مي كند. رياست هر دو نهاد بر عهدهي رييس اتحاديه ي بين المللي فرودگاه هاست. ناگفته نماند وظيفهي تحقق سياست هاي سازمان مركزي اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها و همچنين اداره ي اين اتحاديه، بر عهدهي مدير كل، رئيس هيات امنا، و سخنگوي اين نهاد بين المللي است. ذكر اين نكته نيز ضروري است كه مديران ارشد بخش هاي سياست و اقتصاد هوانوردي، امور هماهنگي هاي ايكائو و محيط زيست، بخش هاي ارتباطات، تسهيلات، امنيت، ايمني، فني و آموزشي گزارش هاي خود را به مدير كل ارائه مي كنند .
كميته ها و كارگروه هاي اتحاديه بين المللي فرودگاه ها: اتحاديه بين المللي فرودگاه ها داراي پنج كميتهي دائمي، سه كميتهي فرعي، و دو گروه كاري است . كميته هاي دائمي و فرعي ، كه زير نظر هيات امناي اتحاديه بين المللي فرودگاه ها اداره مي شوند، در حوزه هاي تخصصي خود به هيأت امنا مشاوره مي دهند اين كميته ها، همچنين، ملزم مي باشند در موارد مقتضي به هيات امنا، كميتهي اجرايي، و دبيرخانه كمك نمايند . كميته ها متشكل از افراد خبره اي است كه در زمينه هاي فرودگاهي داراي دانش و تخصص كافي هستند. مديريت اين كميته ها بر عهدهي رييس و معاون كميته است كه با راي اعضاي كميته، و هماهنگي با دبيرخانه انتخاب مي شوند. 12 نفر از اعضاي كميته با نظر دفاتر منطقه اي انتخاب مي شوند و هشت نفر ديگر را دبيرخانهي اتحاديه بين المللي فرودگاه ها انتخاب مي كند. لازم به ذكر است ناظران و اعضاي كميته هاي موقت، در صورت موافقت رييس و منشي كميته، مي توانند در جلسات شركت نمايند. كميته هاي دائمي اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها عبارتنداز: كميته هاي اقتصاد، محيط زيست، خدمات و تسهيلات امنيت، ايمني و فني.
نقش و جايگاه ايران در اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها: شركت فرودگاه هاي كشور نماينده ي رسمي جمهوري اسلامي ايران در اتحاديه ي بين المللي فرودگاه هاست. اين شركت در سه كميته ي امنيتي، اقتصادي، و تسهيلاتي اين اتحاديه عضويت دارد و از سال 2004 به طور مستمر در نشست هاي رسمي آن شركت كرده است. عضويت و حضور شركت فرودگاه هاي كشور در اتحاديه ي بين المللي فرودگاه ها علاوه بر ايجاد فرصتي مناسب براي معرفي صنعت فرودگاهي ايران در مجامع بين المللي، موجب افزايش تعاملات نمايندگان شركت با مديران فرودگاه هاي بزرگ و موفق دنيا مي شود كه از اين رهگذر عوايد فراواني عايد شركت فرودگاه ها و ، به تبع آن، كل مجموعه ي صنعت هوانوردي كشور مي گردد. نگاهي كوتاه به تحولات صنعت هوانوردي در دهه هاي اخير مويد اين نكته است كه بيشترين تحولات اين صنعت در سال هاي اخير، در حوزه ي خدمات فرودگاهي رخ داده و اين بخش در ابعاد مختلف، شاهد تحولات و دگرگوني هاي شگرفي بوده است. خوشبختانه در دو دهه ي گذشته، تلاش و اهتمام مديران صنعت فرودگاهي كشور موجب شده است صنعت هوانوردي ايران در بخش خدمات ناوبري به پيشرفت هاي شاياني نائل آيد؛ به گونه اي كه هم اكنون جمهوري اسلامي ايران در اين بخش جايگاه بسيار مطلوبي دارد. در بخش خدمات فرودگاهي نيز سرمايه گذاري هاي خوبي صورت گرفته است؛ اما با عنايت به اين كه ارائه ي خدمات فرودگاهي از مهم ترين رسالت هاي شركت فرودگاه هاي كشور است، بديهي است توجه بيشتر به اين بخش علاوه بر بهبود وضعيت فرودگاه هاي ما در عرصه هاي جهاني، موجب همگامي بيشتر ما با تحولات جهاني خواهد شد. از طرفي بررسي ها نشان مي دهد مشكلات و موانع فراروي بهبود و توسعه ي خدمات فرودگاهي در ايران، بيش از آن كه مربوط به تجهيزات و امكانات پيشرفته باشد، به دليل فقدان دانش و عدم آگاهي از علوم و فنون روز دنيا در حوزه ي مديريت فرودگاهي است. لذا براي به وجود آوردن بستر مناسب براي ايجاد تحول در صنعت فرودگاهي و از طرفي رسيدن به اهداف سند چشم انداز ايران 1404، لزوم انتقال دانش و فن آوري نوين به كشور، امري ضروري و حياتي به شمار مي رود و بديهي است اين امر جز در سايه ي تعامل با نهادهاي بين المللي فرودگاهي ميسر نخواهد شد.
اتحاديهي بين المللي فرودگاه ها در تعامل با ساير نهادهاي بين المللي : [COLOR=#000000]گرچه مهم ترين رسالت اتحاديه بين المللي فرودگاه ها، يكپارچه سازي نحوهي فعاليت فرودگاه ها، تعيين خط مشي و سياستگذاري ست، اما فعاليت هاي اين اتحاديه محدود به اين موارد نمي شود و اين نهاد بين المللي با ساير سازمان ها و نهادهاي بين المللي، از جمله ايكائو و ياتا، رابطه و همكاري تنگاتنگي دارد . [External Link Removed for Guests]