درون مریخ سردتر از تصورات پیشین است

[SadafG]

 درون مریخ سردتر از تصورات پیشین است 

مشاهدات اخیر مدارگرد اکتشافی مریخ نشان می‌دهد که پوسته‌ و گوشته‌ی بیرونی مریخ سخت‌تر و سرد‌تر از آن چیزی است که پیش‌‌تر تصور می‌شد.


یافته‌های جديد از امکان وجود آب مایع در زیر سطح سیاره و احتمال حیات موجودات زنده در عمق بیشتری از این آب٬ خبر می‌دهند.


«راجر فیلیپز» (Roger Phillips) از موسسه‌ی تحقیقاتی جنوب غربی٬ بولدر- کلرادو٬ گفت: "ما دریافتیم که سطح سنگی مریخ زیر یخ‌های سنگین پهنه‌ی قطب شمال در حال خم شدن نیست. این نشان می‌دهد که درون سیاره سخت تر است و بنابراین سرد تر از آن چیزیست که پیش‌تر تصور می‌شد".

 [External Link Removed for Guests]
تصویر1: کلاهک یخی مریخ 


این کشف به کمک تجهیزات راداری فضاپیما حاصل شد. این تجهیزات جزئی‌ترین تصاویر را از لایه‌های درونی یخ و شن و غباری که پهنه‌ی قطب شمال را تشکیل می‌دهد٬ تهیه کرده است. تصاویر راداری لایه‌های ممتد و پیوسته‌ای را که تا 600 مایل (1000کیلومتر) و یا در حدود یک پنجم طول ایالت متحده امتداد یافته‌اند، نشان می‌دهد.



«جفری پلات »(Jeffrey Plaut) از آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا٬ گفت: "در اولین نگاه به درون یخ‌های قطبی با استفاده از مدار مدارگرد اکتشافی مریخ٬ می‌توان توده‌های مواد یخی که تاریخ آب و هوای مریخ را بازگویی می‌کنند٬ مشاهده کرد و رادار، شاخه‌های جدیدی را در مطالعه‌ی گذشته‌ی مریخ باز کرده است". پلات عضو تیم علوم و مولف مقاله‌ی این تحقیق است.



تصاویر راداری٬ مرزی نرم و تخت را بین پهنه‌ی یخی و پوسته‌ی سنگی مریخ نشان می‌دهد. بر روی زمین وزن توده‌ی یخی مشابه باعث فرورفتن سطح سیاره می‌شود. این حقیقت که سطح مریخ خم نشده است به این معنی است که پوسته‌ی بیرونی قوی یا لیتوسفر آن- ترکیبی از پوسته و جبه‌ی بالاتر- باید ضخیم و سرد باشد.

 [External Link Removed for Guests]
تصویر 2: نمودار تغییرات عمق لایه‌های قطبی در کلاهک مریخ 


«سوزان اسمرکر»(Suzanne Smrekar)٬ نماینده‌ی پروژه‌ی دانشمندان در مدارگرد اکتشافی مریخ در ٬JPL گفت: " لیتوسفر یک سیاره بخش سخت آن سیاره است. در زمین٬ لیتوسفر بخشی است که به هنگام زلزله شکسته می‌شود. توانایی رادار در مشاهده‌ی میان پهنه‌ی یخ‌ها و مشخص کردن این که لیتوسفر خم نشده است٬ برای اولین بار تصوری خوب از دمای کنونی درون سیاره به ما می‌دهد".



دما در قسمت بیرونی یک سیاره‌ی سنگی، مثل مریخ، با پیش رفتن به سمت داخل٬ افزایش می‌یابد. هر چه لیتوسفر ضخیم‌تر باشد٬ افزایش دما رفته رفته بیشتر خواهد بود. بنابراین کشف یک لیتوسفر ضخیم برای مریخ٬ نشان می‌دهد که هر گونه آب مایع که در لایه‌های زیرین سطح نهفته باشد باید در عمق بیشتری نسبت به آن چه که قبلا تصور می‌شد قرار گرفته باشد٬ یعنی در مکانی که حرارت بیشتر است. دانشمندان حدس می‌زنند که هر گونه حیات روی مریخ مرتبط با لایه‌های عمیقی که در آنها آب نهفته است، باید در عمق بیشتری مدفون باشد.



تصاویر راداری همچنین 4 منطقه از لایه‌های یخ و غبار را که توسط لایه‌های ضخیمی از یخ تقریبا خالص جدا شده‌اند و به صورت منظم فاصله یافته‌اند، نشان می‌دهد. دانشمندان بر این باورند که این نمونه‌ی لایه‌های ضخیم و خالی از یخ٬ چرخه‌های تغییرات آب و هوایی بر روی مریخ در مقیاس زمانی در حدود یک میلیون سال را نشان می‌دهد.

چنین تغییرات آب و هوایی از تغییرات در زاویه محور چرخشی سیاره و خروج از مرکز مدار سیاره به دور خورشید ایجاد می‌شوند. مشاهدات این تصور را که یخ پهنه‌های قطب شمال از نظر مریخ‌شناسی در حدود 4 میلیون ساله و فعال و جوان هستند، تایید می‌کند.



فضاپیمای فرودی مریخ٬ فونیکس ناسا- طبق برنامه‌ی زمان‌بندی شده در 5 خرداد در مکانی تقریبا نزدیک به یخ پهنه‌های قطب شمال فرود خواهد آمد. فونیکس بررسی‌های بیشتری از تاریخچه‌ی آب بر روی سیاره خواهد داشت و انتظار می‌رود که اولین مشاهده‌ی نمای نزدیک از یخ روی سیاره‌ی سرخ به وسیله‌ی این مریخ‌نشین صورت گیرد.

[External Link Removed for Guests]