افسانه‌ تولد ستارگان از بين رفت!

[SadafG]

 افسانه‌ تولد ستارگان از بين رفت! 


يک گروه بين‌المللي از ستاره‌شناسان باور قديمي در مورد چگونگي شکل‌گيري ستارگان را رد کرده‌اند.


به گزارش ايسنا، از دهه‌ 1950 ستاره‌شناسان معتقد بودند که گروه‌هاي ستارگان تازه متولد شده‌ از قوانين يکساني براي تشکيل استفاده مي‌کنند به اين صورت که نسبت ستارگان پرجرم به کم‌جرم تقريبا در تمام کهکشان‌ها يکسان است. براي مثال به ازاي هر ستاره‌اي که 20 مرتبه يا بيشتر بزرگ‌تر از خورشيد است، 500 ستاره برابر يا کوچک‌تر از جرم خورشيد وجود خواهد داشت.

دکتر گرهارد مورر، سرپرست تيم تحقيق از دانشگاه جان هاپکينز مي گويد: اين ايده‌ا‌ي بسيار مفيد بود ولي متاسفانه درست به نظر نمي‌رسد.

توزيع جرمي ستارگان تازه متولد شده، تابع جرم اوليه(initial mass function) يا IMF نام دارد. در‌حالي‌که بخش اعظم نوري که از کهکشان‌ها مي‌بينيم از پرجرم‌ترين ستاره‌ها ناشي مي‌شود، جرم کلي در ستاره‌ها از ستارگان سبک‌تر که ديده نمي‌شوند نشأت مي‌گيرد و در نتيجه IMF در تعيين جرم دقيق کهکشان‌ها نقش دارد.

با اندازه‌گيري نور تعداد انبوهي از ستارگان و انجام اصلاحاتي در سن ستارگان، ستاره‌شناسان اکنون مي‌توانند از IMF براي محاسبه‌ جرم کلي آن توده‌ ستاره‌اي استفاده کنند.

نتايج کهکشان‌هاي مختلف تنها در صورتي مي‌تواند با هم مقايسه شوند که در همه جا IMF يکي باشد ولي گروه دکتر مورر نشان داده است که نسبت جرم زياد به جرم کم در ستارگان تازه متولد شده، در کهکشان‌هاي مختلف، متفاوت است. براي نمونه کهکشان‌هاي کوتوله‌ کوچک بيشتر از آنچه انتظار مي‌رود ستارگان کم جرم را تشکيل مي‌دهند.

گروه دکتر مورر براي رسيدن به يافته‌هايشان کاوش و بررسي راديويي انجام دادند زيرا کهکشان‌ها حاوي مقدار قابل ملاحظه‌اي گاز هيدروژن خنثي هستند که ماده‌ اوليه براي تشکيل ستاره است و اين هيدروژن خنثي امواج راديويي ساطع مي‌کند.

اين گروه با استفاده از ماهواره‌ي NASA's GALEX و تلسکوپ اپتيکي 1.5 متري CTIO در شيلي، دو دسته تابش فرابنفش و H-alpha را که به شکل گيري ستارگان مربوط مي شوند، اندازه‌گيري كرد.

انتخاب کهکشان‌ها بر اساس هيدروژن خنثي موجود در آن‌ها نمونه‌اي از کهکشان‌ها با شکل‌ها و اندازه‌ها‌ي متفاوت را بدون توجه به تاريخچه‌ي تشکيل ستاره‌هايشان در اختيار گذاشت.

گسيل‌هاي H-alpha وجود ستاره‌هاي عظيم از رده طيفي O را نشان داد که با جرمي در حدود 20 برابر جرم خورشيد متولد شده‌اند.

گسيل‌هاي فرابنفشUV ستاره‌هاي O و ستاره‌هاي کمي کوچکتر از رده طيفي B را مشخص کردند که در مجموع جرمشان سه برابر جرم خورشيد بود.

گروه مورر دريافت که نسبت گسيل H-alpha به گسيل UVاز کهکشاني به کهکشان ديگر متفاوت است که به اختلاف در مقدار IMF آن‌ها نيز دلالت مي‌کند.

دکتر مورر گفت: اين کار پيچيده‌اي است و لزوما بايد عوامل ديگري را که بر نسبت گسيل H-alpha به UV تاثير مي‌گذارند نيز در نظر بگيريم؛ مانند اين نکته که ستاره‌ها‌ي نوع B مدت زمان طولاني‌تري در مقايسه با ستاره‌ها‌ي نوع O زندگي مي‌کنند.

به نوشته نجوم، گروه دکتر مورر مساله‌ حساسيت IMF به شرايط فيزيکي منطقه‌ي شکل‌گيري ستاره به ويژه فشار گازي را مطرح مي‌کند. براي مثال ستاره‌هاي عظيم بيشتر در محيط‌هاي پرفشار مانند خوشه‌هاي ستاره‌اي تشکيل مي‌شوند.

نتايج گروه امکان درک بهتري از ديگر پديده‌هايي را که به تازگي مشاهده شده و به صورت معمايي براي ستاره‌شناسان هستند فراهم مي‌کند، مانند تغييرات نسبت H-alpha به نور فرابنفش به صورت تابعي از شعاع کهکشان‌ که در بعضي از کهکشان‌ها مشاهده شده است.

اين مطلب هم‌اکنون قابل درک است؛ زيرا با پايين آمدن فشار به همراه شعاع، ترکيب ستاره‌يي نيز تغيير مي‌کند همانند اين‌که فشار با ارتفاع از روي زمين تغيير مي‌کند.