اَشـی یشت/ اَرت یشت

[ganjineh]

اَشـی یشت/ اَرت یشت
ایزدبانوی نگاهبان شکوفه‌های بهاری
رضا مرادی غیاث آبادی
ای اَشـی نیک! براستی خوشا به کسی که تو یارش باشی، یار من باش تو ای بخششگر، ای توانا. (بندهای گوناگون)


 [FONT=Times New Roman]پـیـش‌گـفـتـار  [FONT=Times New Roman]اَرْتْ يشت كه اَرْدْ يشت و اَشـی يشـت نيز ناميده می‌شود، [COLOR=#0a0a0a]هفدهمين يشت اوستا بشمار می‌رود. اين يشت در بزرگداشت و ستايش   [FONT=Times New Roman]«اَرْت» يا «اَشی»،ايزدبانوی دارايی و فراوانی و نگاهبان شكـوفـه‌های بهـاري سـروده شده استو يكیديگر از زيباترين بخش‌های اوستاست. اين نـام در «گـاتهـا»ی زرتشـتنيز آمدهاست. اَرْت يشت داراي 10 بخش يا كرده و 62 بند است. اما بسيارياز اينبندها در دوره‌های جديدتر به متن اصلی افزوده شده‌اند. افزوده‌هایاحتمالیِجديدتر عبارتند از بندهای 2، 3، 5، 15 تا 22، 44 تا 62. 
[FONT=Times New Roman]بهگماننگـارنـده، پيش از اينكه «اَشـی» نـامـی باشـد بـراي ايـزدبـانـويدارايیو تـوانگری و فراوانی، نامی بوده است براي صورت فلكیِ پُـر نور وپيراقطبیِ  [FONT=Times New Roman]«كـرسـی‌نشيـن» (خداوند كرسی/ ذات‌الكرسی)،كهبه پيكر دختر زيبايی تصور می‌شده است كه بر كرسی يا چارپايه‌ای نشستهاست.در مهر يشت هم ديديم كه اين صورت فلكي از ياران «میترا/ مهـر»دانستهمی‌شد. بـرخی از ستاره‌های اين صورت فلكی در دوران گذشته بسيار پرنورتراز امروز بوده‌اند و حتی «اَبَـر نـو اخترانی» نيز در آن ديدهشده‌اند.يكي از اين ابر نو اختران، ستاره «تيكـو» است كه در حدود چهارصدسال پيشناگهان به اندازه‌ای نورانی شد كه حتی در روز روشن هم ديده می‌شد.  [FONT=Mitra][FONT=Times New Roman]برای آگاهی بیشتر بنگرید به: [External Link Removed for Guests]    

 [FONT=Times New Roman] 
[FONT=Times New Roman][FONT=Mitra]بخش یكم  [FONT=Mitra](كرده یكم)   [FONT=Times New Roman]1  [FONT=Times New Roman]می‌ستاییم«اَشی»نیك را، شهریارِ بزرگوارِ خوش‌فراز را؛ آن نیرومند، بهره‌بخش،درمان‌گر،بسیار هوشمند و توانا را، او كه به خوبی ستوده شده، او كهچرخ‌هایگردونه‌اش بر خروشنده است.  
 [FONT=Times New Roman]بخش   [FONT=Times New Roman]4  [FONT=Times New Roman]می‌ستاییم «اَشی» نیك را، شهریارِ بزرگوارِ «خوش‌فراز» را؛ آن نیرومند، بهره‌بخش، درمان‌گر، بسیار هوشمند و توانا را، او كه به خوبی ستوده شده، او كه چرخ‌های گردونه‌اش بر خروشنده است. 
 اشارهبه«خوش‌فراز» به دليل اين است كه «اَشی» يا صورت فلكی «كرسی‌نشين» يكیازپنج صورت فلكی نزديك به قطب آسمانی، و از بلندجايگاه‌ترينِ صورت‌هایفلكیاست.  
[FONT=Times New Roman]6  [FONT=Times New Roman]ای اَشی نیك! ای اَشی زیبا! ای اَشی «فروغمند»!ایكه با فروغ خود شادی می‌افشانی، ای اَشی! ای كه فَـرِّ نیك می‌بخشاییبهمردانی كه تو همراهشان هستی. از آن خانمان بوی خوش و سازگاری ودوستیاستوار بر می‌آید؛ از آن خانمانی كه تو ای اَشی نیك در آن گام می‌نهی. 
 اشارهبه«فروغمند» كه بارها به عنوان صفتی براي «اَشی» گفته می‌شود، به دليلايناست كه صورت فلكی «كرسی‌نشين» دارای سه ستاره قدر دوم و چند ستاره قدرسوماست و به اين دليل يكي از پر نورترين صورت‌های فلكی پيرا قطبیبشمارمی‌رود و حتی احتمالاً در دوران باستان برخی از ستاره‌های آن پرنورتر نيزبوده‌اند. دانش امروز معلوم ساخته است كه ستاره كاپا-ذات‌الكرسيدر گذشتهپُـر نورترين ستاره آسمان بوده است. اما زمان دقيق آن هنوز كاملامشخصنشده است. 
[FONT=Times New Roman]7ایاَشی نیك! اگر تو مردان را یاور باشی، شهریاری كنند در كشوری باخوراك‌هایفراوان، دامن‌گستر شود بوی‌های خوش، گسترده گردد بسترگاه‌ها، وفـراهـمشـود دیگر دارایی‌های پُـربها، برای آن مردانی كه تو همراهشانباشی. بـهراستـی خـوشـا بـه كسی كه تو یارش باشی! یار من باش تو ایبخششگر! ایتوانا.  
[FONT=Times New Roman]8ایاَشی نیك! خانه‌هایی‌ست پابرجا و خوش‌ساخت؛ برخوردار از ستوران وشایستهاستواری دور هنگام، برای كسانی كه تو همراهشان هستی. به راستی خوشابه كسیكه تو یارش باشی! یار من باش تو ای بخششگر! ای توانا.  
[FONT=Times New Roman]9ایاَشی نیك! تخت‌هایی‌ست پابرجا و خوب گسترده شده؛ خوشبو، خوش‌ساخت،بابالش‌های آراسته و با پایه‌های زرنشان، برای كسانی كه تو همراهشانهستی.به راستی خوشا به كسی كه تو یارش باشی! یار من باش تو ای بخششگر!ایتوانا.  
[FONT=Times New Roman]10ایاَشی نیك! بانوان گرامی‌اشان بر تخت‌های زیبای با بالش‌هایآراسته،آرمیده‌اند. آنان خود را با دست‌بند و گوشواره چهارگوشه آویخته بهنمایش،و گردن‌بندِ زرنشان آذین كرده‌اند وگویند: كدامین هنگام خانه‌خدایبه سویما فراز آید؟ كدامین هنگام او از ما شاد می‌گردد و از ما بهره‌مندخواهدشد؟ بانوان كسانی كه تو همراهشان هستی. به راستی خوشا به كسی كه تویارشباشی! یار من باش تو ای بخششگر! ای توانا.  
[FONT=Times New Roman]11  [FONT=Times New Roman]ایاَشینیك! دخترانشان پای‌آوَرَنْـجَـن در پای كرده، كمربند بر میان بسته وباانگشتان بلند و اندامی بسا زیبا و شادی‌بخش برای بیننده، درنشسته‌اند.دختران كسانی كه تو همراهشان هستی. به راستی خوشا به كسی كه تویارش باشی!یار من باش تو ای بخششگر! ای توانا.  
 «پای‌آورنجن»، خلخال، حلقه‌ای كه در مچ پای كنند. 
[FONT=Times New Roman]12ایاَشی نیك! اسبانی‌ست چالاك، تندتاز، هراس‌انگیز و تیزتك كهگـردونـهشتـابنـده را با دَوالِ نرم به پیش می‌برند. آن مرد سرودخوانِدلاورِدارنـده اسـبِ چـابـك و نیزه سر تیز، گردونه را پیش می‌راند. آندارندهنیزه سر تیـزِ بلنـد‌دستـه كـه تیـرِ تیـزپر خود را از دور پرتابكند،هماورد را از پشتِ سر دنبال كند و دشمن را از پیشِ رو بر اندازد.اسبانكسانی كه تو همراهشان هستی. بـه راستـی خـوشـا بـه كسی كه تو یارشباشی!یار من باش تو ای بخششگر! ای توانا.  
[FONT=Times New Roman]13ایاَشی نیك! شترانی‌ست هراس‌انگیز، بلندكوهان و بسا بی‌باك كه از زمینفراخیزند و با جوش و خروش با یكدیگر بستیزند. شتران كسانی كه توهمراهشانهستی. به راستی خوشا به كسی كه تو یارش باشی! یار من باش تو ایبخششگر! ایتوانا.
 
[FONT=Times New Roman]14ایاَشی نیك! آورندگان سیم و زر و جامه‌های خوش‌دوخت از سرزمین‌های دیگر،آنهارا به سرای او در آورند. به سرای كسانی كه تو همراهشان هستی. بهراستی خوشابه كسی كه تو یارش باشی! یار من باش تو ای بخششگر! ای توانا.  
 [FONT=Times New Roman]بخش   [FONT=Times New Roman]23می‌ستاییم«اَشی» نیك را، شهریارِ بزرگوارِ خوش‌فراز را؛ آن نیرومند،بهره‌بخش،درمان‌گر، بسیار هوشمند و توانا را، او كه به خوبی ستوده شده،او كهچرخ‌های گردونه‌اش بر خروشنده است.  
[FONT=Times New Roman]24 [COLOR=#990000]هوشنگ پیشدادی او را بستود در پای البرز بلند و زیبای آفریده مزدا.  
[FONT=Times New Roman]25واز او درخواست كرد كه ای اَشی نیكِ بزرگوار، مرا این كامیابی فراز ده كهمنبر همه دیوان مَزَنْدَری پیروزی یابم؛ مرا ترس فرا نگیرد؛ از بیمِدیوان بهگریز روی نیاورم، بلكه همه دیوان به ناچار از من بترسند وبگریزند و از بیممن در تاریكی‌ها دوان شوند. 
[FONT=Times New Roman]26 اَشی نیكِ بزرگوار، بشتافت و فرا رسید؛ هوشنگ پیشدادی كامیاب شد. 
 [FONT=Times New Roman]بخش   [FONT=Times New Roman]27می‌ستاییم«اَشی» نیك را، شهریارِ بزرگوارِ خوش‌فراز را؛ آن نیرومند،بهره‌بخش،درمان‌گر، بسیار هوشمند و توانا را، او كه به خوبی ستوده شده،او كهچرخ‌های گردونه‌اش بر خروشنده است.  
[FONT=Times New Roman]28 [COLOR=#990000]جمشیدِ خوب‌رَمه، او را بستود بر فراز البرز.  
[FONT=Times New Roman]29واز او درخواست كرد كه ای اَشی نیكِ بزرگوار، مرا این كامیابی فراز ده كهمنبرای همه آفریدگان مزدا، گله‌ای فَربه فراهم سازم و برای همه آفریدگانمزدابی‌مرگی آورم. 
[FONT=Times New Roman]30بتوانمآفریدگان مزدا را از گرسنگی و تشنگی دور دارم، بتوانم آفریدگانمزدا را ازپیری و مرگ دور دارم و بتوانم آفریدگان مزدا را به هزار سال ازباد گرم وسرد دور دارم.  
[FONT=Times New Roman]31 اَشی نیكِ بزرگوار، بشتافت و فرا رسید؛ جمشیدِ خوب‌رَمه، كامیاب شد. 
 [FONT=Times New Roman]بخش  [FONT=Times New Roman]پنجم  [FONT=Times New Roman]32می‌ستاییم«اَشی» نیك را، شهریارِ بزرگوارِ خوش‌فراز را؛ آن نیرومند،بهره‌بخش،درمان‌گر، بسیار هوشمند و توانا را، او كه به خوبی ستوده شده،او كهچرخ‌های گردونه‌اش بر خروشنده است.  
[FONT=Times New Roman]33 [COLOR=#990000]فریدون پسر خاندان آبتین، از تبار توانا، او را بستود در سرزمین چهارگوشه وَرِنَه.  
[FONT=Times New Roman]34 و از او درخواست كرد كه ای اَشی نیكِ بزرگوار، مرا این كامیابی فراز ده كه من بر [COLOR=#990000]«اَژی‌دَهاكِ» سه پوزه سه كله شش چشمِدارندههزار گونه فریب، چیره آیم؛ به این دروغِ بسیار نیرومندِ دیوآسا وپلید وفریفتار جهان، به این دروغ بسیار نیرومند كه اهریمن در برابر جهانخاكیآفرید تا جهان راستی را تباه كند. تا مـن بتـوانـم هـر دو زنـان رااز اوبـاز پس گیرم؛ «شهـرنـاز» و «اَرْنَـواز» را؛ آنان كه شایسته پیوسته داشتنِ تبار و برازنده نگاهداری خانمان هستند و از نیكوترین‌های جهانند.   
[FONT=Times New Roman]35 اَشی نیكِ بزرگوار، بشتافت و فرا رسید؛ فریدون پسر خاندان آبتین، از تبار توانا، كامیاب شد. 
 [FONT=Times New Roman]بخش   [FONT=Times New Roman]36می‌ستاییم«اَشـی» نیـك را، شهـریارِ بزرگوارِ خوش‌فراز را؛ آن نیـرومـند،بهـره‌بخش،درمان‌گر، بسیار هوشمند و توانا را، او كه به خوبی ستوده شده،او كهچرخ‌های گردونه‌اش بر خروشنده است.  
[FONT=Times New Roman]37 [COLOR=#990000]هـومِ فزاینده و درمان‌بخش، آن شهریار زیبای زردْ دیدگان، او را بستود در بلندترین چكادِ كوه البرز.  
[FONT=Times New Roman]38 و از او درخواست كرد كه ای اَشی نیكِ بزرگوار، مرا این كامیابی فراز ده كه من [COLOR=#990000]افراسیاب تورانی نابكار را به بند بندم و در كِشم و دست‌بسته ببرم. او را دست‌بسته برای كیخسرو ببرم تا بتواند او را در برابر دریاچه ژرف و پهناورِ چیچَست بكشد. آن پسر دادخواهِ سیاوش دلیر كه به ناجوانمردی كشته شد، و آن دادخواهِ اَغریرَثِ دلاور.   
[FONT=Times New Roman]39 اَشی نیكِ بزرگوار، بشتافت و فرا رسید؛ هـومِ فزاینده و درمان‌بخش، آن شهریار زیبای زردْ دیدگان، كامیاب شد. 
 [FONT=Times New Roman]بخش   [FONT=Times New Roman]40می‌ستاییم«اَشــی» نیـك را، شهریارِ بزرگوارِ خوش‌فراز را؛ آننیـرومنـد،بهـره‌بخـش، درمـان‌گـر، بسیار هوشمند و توانا را، او كـه بـهخـوبی ستودهشده، او كه چرخ‌های گردونه‌اش بر خروشنده است.  
[FONT=Times New Roman]41  [FONT=Times New Roman]كیخسرو، آن پهلوان سرزمین‌های ایرانی و «فراهم سازنده همبستگی» در كشور، او را بستود. 
 «فراهم سازنده همبستگی» صفت بزرگ و شايسته‌ای برای «كيخسرو» است كه بجز او برای هيچ كس ديگر به كار نرفته است. 
[FONT=Times New Roman]42واز او درخواست كرد كه ای اَشی نیكِ بزرگوار، مرا این كامیابی فراز ده كهمنافراسیاب تورانی نابكار را در برابر دریاچه ژرف و پهناورِ چیچَست بكشم.منپسر دادخواهِ سیاوش كه به ناجوانمردی كشته شد، و دادخواهِ اَغریرَثِدلاور. 
[FONT=Times New Roman]43 اَشی نیكِ بزرگوار، بشتافت و فرا رسید؛ كیخسرو، آن [COLOR=#990000]پهلوان سرزمین‌های ایرانی و فراهم سازنده همبستگی در كشور، كامیاب شد.