سیستم های هواپیما (Airplane System)

[CAPTAIN PILOT]

درود بر دوستان و کاربران گرامی

بسیار خوشحال و مفتخریم که پس از حدودا" 2 ماه از افتتاح مدرسه هوانوردی, توانسته ایم مطالبی جامع و علمی در خصوص انواع هواگردها و شناخت اجزاء و قطعات مختلف آنها, در خدمت شما دوستان عزیز قرار دهیم.

امروز قصد داریم بخش جدیدی تحت عنوان (سیستم های هواپیما) را افتتاح نماییم که پس از درس (ساختمان هواپیما) دومین واحد پر اهمیت در نظام آموزش هوایی میباشد. این درس ما را با انواع سیستم های موجود در یک وسیله پرنده و همچنین طریقه کارکرد و ساختمان آنها آشنا میسازد.

مطالبی که در این بخش قرار خواهند گرفت ترجمه کتاب Airplane System تالیف سازمان جهانی هوانوردی (ICAO) میباشند که در کلیه دانشگاه ها و مراکز آموزشی هوایی به عنوان یکی از دروس تخصصی و اجباری برای خلبانان و دانشجویان فنی قرار گرفته است.

=================================

مقدمه :

اگر به هواپیماهای مدرن امروزی و به خصوص هواپیماهای بزرگ حمل و نقل دقت کنیم آنها را همچون کارخانجاتی پرنده خواهیم یافت. کارخانجاتی که در آنها سیستم های متعددی دست اندر کارند تا پروازی مطمئن و راحت فراهم آید. این سیستم ها به ترتیب اهمیت عبارتند از :

Hydrolic System
Penumatic System
Aircoundition System
Oxygen System
Electrical System
Fuel System
Ice Protection System

در طول جلسات آینده به ترتیب طرز کار هریک از این سیستم ها و قطعات تشکیل دهنده آنها را تشریح خواهیم نمود.


1- Hydrolic System :
در سیستم هیدرولیک از یک مایع تحت فشار برای انجام کارهای مکانیکی همچون حرکت فرامین و باز و بسته نمودن چرخ ها و عملکرد ترمزها و .... استفاده میشود. از این رو بجاست تا در ابتدای امر صحبتی در خصوص خواص مایعات داشته باشیم.

 [External Link Removed for Guests]  
 


1) قابلیت تراکم (Compressibility) : بر خلاف گازها که قابل تراکم بوده, و حجمشان در مقابل فشار وارده کاسته میگردد مایعات اینچنین نبوده و غیر غابل تراکم محسوب میگردند. البته اگر فشار وارده بسیار زیاد باشد ممکن است اندکی از حجم مایعات کاسته شود, ولی برای منظورهای عملی و نیز در مقابل فشارهایی که با آنها سر و کار داریم میتوان آنها را غیر قابل تراکم (Comressibility) پنداشت.      [External Link Removed for Guests]     
2) گرانروی (Viscosity) : به مقاومتی که در یک سیال (Fluid) در مقابل حرکت به وجود می آید Viscosity میگویند و چون ویسکوزیته مایعات در مقابل حرارت تغییر میکند از اینرو روغن هیدرولیک باید به گونه ای انتخاب گردد که در هر شرایطی به خوبی و آزادانه جریان یابد. در اینصورت کلیه Unit های هیدرولیک با اشاره خلبان واکنش فوری نشان خواهند داد.      
[External Link Removed for Guests]   مایعات توسط دستگاه Sat Boly Viscosity Meter اندازه گیری میشود.

[External Link Removed for Guests]  
3) فشار حجم (Thermal Express) : حجم مایعات بر اثر حرارت افزایش میابد و این موضوع میتواند مشکلاتی را برای سیستم بوجود آورد. از اینرو باید پیش بینی های لازم در یک سیستم هیدرولیکی بعمل آید.         [External Link Removed for Guests]        [External Link Removed for Guests]  
4) فشار مایع (Liquid Pressure) : طبق تعریف فشار, همان نیروی وارد بر سطح است. بنابر این ملاحظه میشود که نیرو و فشار قابل تبدیل به یکدیگرند و در یک سیستم هیدرولیک از این خاصیت به نحو احسن استفاده به عمل می آید. یعنی با ثابت ماندن فشار میتوان با افزایش سطح به نیروی بزرگتری دست یافت.   [External Link Removed for Guests]  

 [External Link Removed for Guests] 

 [External Link Removed for Guests] 
 


5) قانون پاسکال (Pascal Law) : این قانون یکی از مهمترین قوانین مکانیک سیالات میباشد و چنین بیان میکند که, اگر در یک ظرف سر بسته مایع تحت فشار قرار گیرد این فشار بطور یکسان در تمام جهات و زوایا منتقل خواهد شد. همچنین شکل هندسی خود ظرف تغییری در این رابطه ایجاد نمینماید.   
[External Link Removed for Guests]  
در جلسات بعدی با انواع روغن هیدرولیک هوایی و خصوصیات آنها بیشتر آشنا میشویم      
  (پایان جلسه اول)    ======================================  هرگونه کپی برداری از مطالب ارسال شده در ([COLOR=#c00000]مدرسه هوانوردی سنترال) بدون ذکر نام CentralClubs و نویسنده مربوطه, ممنوع بوده و از در صورت مشاهده از طرف مدیریت سایت برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.     

[CAPTAIN PILOT]

 به نام خدا  

  : دوم
موضوع: خصوصیات و انواع روغن هیدرولیک 
========================================

  فیزیکی روغن هیدرولیک (Hydraulic Fluids) :

روغن هیدرولیک باید الزامات متععدی به شرح زیر داشته باشد :

1- میباید قادر باشند که تحت کلیه شرایط عملیاتی هواپیما, فشار هیدرولیک را به کلیه واحدها انتقال دهند.
2- در درجات حرارتی متفاوت از لحاظ خواص شیمیایی پایدار بمانند
3- میزان اشتعال پذیری و احتراقشان به میزان حداقل باشد.
4- دارای نشاندهنده میزان روغن مخصوص (Flush Point) باشند.
5- بایستی قطعاتی را که با آنها سر و کار دارند را روغنکاری (Lubrication) نمایند و حرارت حاصله در سیستم و قطعات متحرک را از انها دور نمایند.  
 
 [External Link Removed for Guests]  
 

انواع روغن هیدرولیک (Type of Hydraulic Fluids) :

1- روغن های گیاهی (Vegetable Fluids) :
این نوع روغن که بیشتر در ابتدای خرفه هواپیمایی مورد استفاده بود, از مخلوط روغن کرچک (Castor Oil) و الکل (Alcohol) ساخته میشد و به منظور شناسایی این نمونه به آن رنگ آبی میزدند. Seal های مورد استفاده در مسیر این نوع روغن از جنس لاستیک طبیعی (Natural Rubber) بودند.   [External Link Removed for Guests]  2- روغن های معدنی (Mineral Fluids) :
این نوع روغن موارد استفاده بسیاری در هواپیماهای امروزی دارد و بطور کلی از مواد پایه نفتی تهیه میشود و جهت شناسایی به آن رنگ قرمز میزنند. این نوع بیشتر در هواپیماهایی استفاده میشود که فشار هیدرولیک در آنها حداکثر در حدود 1500 P.S.I میباشد. Seal های مورد استفاده در این نوع روغن میبایست از جنس لاستیک مصنوعی (Synthetic Rubber) مانند Neoprene باشند.   [External Link Removed for Guests]  3- روغن های مصنوعی (Synthetic Fluids) :
به دلیل احتمال آتش سوزی و احتراق بالای روغن های معدنی, امروزه در هواپیماهای بزرگ و نیز در سیستم های High Pressure (فشار بالاتر از 3000 P.S.I) از این نوع روغن استفاده میکنند که از نمونه های معروف و مشهور ان میتوان به Skydroll 500 و Skydroll 7000 (سبز رنگ) اشاره نمود که دارای مواد پایه Phosphatester میباشد. به این نوع از روغن ها به منظور شناسایی رنگ ارغوانی (Purple) میزنند. همچنین جنس Seal های مورد استفاده در این نوع میبایست از لاستیک مصنوعی, همچون: Butyl Teflon باشد.   [External Link Removed for Guests]  محدوده حرارتی عملکرد این دسته از روغن های هیدرولیک از -65 تا +225 درجه سانتیگراد میباشد و همچنین Pure Point در این نمونه زیر -90 درجه فارنهایت میباشد. در سیستم های High Pressure کلیه لوله های فلزی باید بدون درز (Seamless) و از جنس فولاد ضد زنگ (Stainless Steel) باشند.   
[External Link Removed for Guests]  
یکی از نکات مهم ایمنی در خصوص کار با این دسته از روغن ها این است که به خاطر محتوای اسیدی, به شدت رنگ بر بوده و برای پوست انسان نیز بسیار مضر است و در صورت تماس بدن با این نوع روغن ها باید منطقه آلوده از بدن را فورا" با آب فراوان شستشو داد. همچنین در مورد استفاده از هر نوع Hydraulic Fluids باید دقت داشت تا به هیچ عنوان روغن های مختلف با یکدیگر مخلوط نشوند, زیرا در اینصورت باید کل سیستم هیدرولیک را تخلیه (Flash) نماییم و تمامی Seal ها را نیز تعویض نماییم. از موارد مهم دیگر در خصوص کار با روغن هیدرولیک میتوان به رعایت اکید نظافت اشاره داشت ! زیرا ورود مواد خارجی به داخل سیستم هیدرولیک موجب صدمه دیدن Seal ها میشود و کار سیستم را مختل مینماید.  

 [External Link Removed for Guests] 
 
(پایان جلسه دوم)  ========================================  هرگونه کپی برداری از مطالب ارسال شده در ([COLOR=#c00000]مدرسه هوانوردی سنترال) بدون ذکر نام CentralClubs و نویسنده مربوطه, ممنوع بوده و از در صورت مشاهده از طرف مدیریت سایت برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.    

[CAPTAIN PILOT]

 یه نام خدا   
جلسه: سوم
موضوع: نشت گیرها (Seals)   
==================================

در سیستم هیدرولیک انواع مختلف Seals (نشت گیر) مورد استفاده قرار میگیرد. که معمولا" آنها را بر اساس سطح مقطع طبقه بندی میکنند. در این خصوص به اسامی همچون O – Ring و L – Ring و U – Ring و V –Ring برمیخ.وریم که 2 نوع O وV موارد استفاده گسترده تری دارند.  
 [External Link Removed for Guests]  
 O-Ring :
این نوع Seal برای فشارهای کم و متوسط و تا حدود 1500 P.S.I قابل استفاده بوده و از هر طرف در مقابل فشار مقاومت میکند و در صورتی که فشار از 1500 P.S.I تجاوز نماید 2 عدد Back Up Seal نصب شده در طرفین آن وارد مدار میشوند.   
 [External Link Removed for Guests] 

 [External Link Removed for Guests] 
 
 V-Ring :
به این نوع نشت گیرها, Chevron نیز گفته میشود که برای فشارهای زیاد مورد استفاده قرار میگیرد ولی تنها مشکل آن این است که فشار را فقط میتواند از یک سمت انتقال دهد. در هنگام نصب این نوع درزگیرها باید دقت نمود که فشار از راس Apex به دور باشد و در صورتی که فشار از 2 طرف .وارد شود باید در دوجهت از 2 Seal متفاوت استفاده نمود.   

 [External Link Removed for Guests]  
در خصوص استفاده از Seal ها رعایت نکات زیر ضروری میباشد :

1- باید دقت کنیم که جنس Seal مطابق نیاز سیستم باشد
2- عمر کاری آن معتبر باشد
3- در موقع نصب به سایز و نحوه قرار گیری صحیح توجه شود  
 [External Link Removed for Guests] 
 
لازم به ذکر است که اگر Seal کوچک باشد موجب Leakage و اگر بزرگ باشد موجب کندی حرکت و خورده شدن و همچنین عواقب بعدی را به دنبال خواهد داشت.
 
 [External Link Removed for Guests]  
به Seal های ثابت Washer و Gasket میگویند و این در حالی است که انواع متحرک آن Packing نامیده میشوند.
هنگام نصب Seal در Fittings برای جلوگیری از صدمات وارده هنگام عبور از روی Threads از Shim Stock و یا Paper استفاده میشود.  
 [External Link Removed for Guests] 

 (پایان جلسه سوم)  ========================================  هرگونه کپی برداری از مطالب ارسال شده در ([COLOR=#c00000]مدرسه هوانوردی سنترال) بدون ذکر نام CentralClubs و نویسنده مربوطه, ممنوع بوده و از در صورت مشاهده از طرف مدیریت سایت برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.   

[CAPTAIN PILOT]

 به نام خدا  

 جلسه: چهارم
موضوع: مخزن هیدرولیک (Hydraulic Reservoir)
 
 ========================
 
مخزن هیدرولیک (Hydraulic Reservoir) :

همانطور که قبلا" هم اشاره شد در داخل هواپیماهای سنگین و پیشرفته امروز مخزنی برای ذخیره نمودن روغن های هیدرولیک وجود دارد که جنس آنها معمولا" از آلیاژهای زیر میباشد :

 1- آلیاژهای آلومینیوم
2- منیزیم
3- Stainless Steel  


 [External Link Removed for Guests]   در مخازن هیدرولیک علاوه بر ذخیره نمودن روغن, مخزن وظایف دیگری نیز دارد که در ادامه به آنها اشاره مینماییم:

1- جلوگیری از خروج (Over Flow) شدن روغن در اثر عواملی همچون انبساط حرارتی
2- تخلیه و Bleed نمودن سیستم از حباب های هوا به هنگام برگشت روغن به مخزن
3- جمع آوری و تصفیه روغن از مواد زائد
4- تخلیه مخزن کمکی (Accumulator) از روغن

مخازن هیدرولیک حدود 80% از حجمشان را میتوانند روغن پر کنند و مقدار 20% باقی مانده به عنوان Foaming Space باقی میماند.   [External Link Removed for Guests]     مخازه هیدرولیک در 2 نوع یافت میگردند :

1- Gravity Feed
2- Pressurized

نوع اول مخصوص آن دسته از هواپیماهایی است که ارتفاع و سقف پروازی آنها کم و در حدود 1500 پا باشد. در اینگونه هواپیماها در بالای مخزن هیدرولیکیک روزنه (Vent) با هوای آزاد در ارتباط است تا فشار هوای محیط بر سطح روغن اثر نموده و کمک به تغذیه Pump نماید. همچنین اگر هواپیما از نوع آکروباسی باشد, مخزن هیدرولیک آن را مجهز به یک سوپاپ اطمینان (Check Valve) مینمایند.  

 [External Link Removed for Guests]        در روی Reservoir (مخزن هیدرولیک) پلاک مخصوصی نصب میگردد که در روی آن نوع روغن و ظرفیت آن به همراه اطلاعاتی دیگر در خصوص همان مخزن قید گردیده است. همچنین برای آگاهی از از مقدار روغن موجود در مخزن ممکن است جدا از نشاندهنده الکتریکی استفاده شده در کابین خلبان, از یک نشان دهنده میله ای Sight Gauge و یا Dip Stick (مشابه میله اندازه گیری روغن در اتومبیل ها) در روی مخزن استفاده شود.         [External Link Removed for Guests]        [External Link Removed for Guests]        در داخل مخازن هیدرولیک بخشی با عنوان Filter Neck وجود دارد که در واقع اجازه نمیدهد روغن بیش از مقدار مجاز در مخزن ریخته شود. همچنین لوله تغذیه پمپ هیدرولیک قدری بالاتر از کف مخزن قرار گرفته است و بدین ترتیب همیشه مقداری روغن ذخیره جهت استفاده در Hand Pump هواپیما در مواقع اضطراری باقی میماند.   [External Link Removed for Guests]  نکته قابل اشاره در خصوص مخازن هیدرولیک این است که در محل ورود Return (برگشت روغن) به داخل مخزن, روغن دچار نوعی حالت چرخشی میشود تا اولا" حباب های هوا از آن جدا شوند و ثانیا" اختلاط آن با مقدار روغن موجود در مخزن ایجاد کف ننماید !  

 [External Link Removed for Guests]   در بعضی از مخازن هیدرولیک جهت جلوگیری از طلاطم (Surge) روغن, صفحاتی به نام Baffles نصب میگردد. همچنین در داخل مخازن هیدرولیک معمولا" یک Filter قرار میدهند که آن هم د ر انتهای مخزن و در قسمت Sediment Reservoir Trap نصب میشود و در همین قسمت Drain Line (سوپاپ تخلیه) نیز جهت امور سرویس روغن نصب شده است.         [External Link Removed for Guests]        [External Link Removed for Guests]     ***  (پایان جلسه چهارم)  ========================================  هرگونه کپی برداری از مطالب ارسال شده در ([COLOR=#c00000]مدرسه هوانوردی سنترال) بدون ذکر نام CentralClubs و نویسنده مربوطه, ممنوع بوده و از در صورت مشاهده از طرف مدیریت سایت برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.   

[saeede.mashayekhi]

سلام.
عالی بود، ممنون.

[sajad20]

با سلام و تشکر از مطالب آموزنده سایت در قسمت سیستم های هواپیما
من خودم نیز فارغ التحصیل رشته تعمیر و نگهداری هواپیما هستم . در قسمت سیستم های هواپیما عکس ها اصلا باز نمی شوند
لطفا رسیدگی بفرمائید
با تشکر

[salam_2407]

با سلام و تشکر از مطالب آموزنده سایت در قسمت سیستم های هواپیما
من خودم نیز فارغ التحصیل رشته تعمیر و نگهداری هواپیما هستم . در قسمت سیستم های هواپیما عکس ها اصلا باز نمی شوند
لطفا رسیدگی بفرمائید
با تشکر

دوست عزیز sajad20
آقا رامین 7 سال پیش این پستو گذاشته طبیعیه که عکسا باز نشن

( وای خدا عمرمون چطوری ررفت . من 6 ساله عضو سنترالم ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ )