سوسنگرد يکي از شهرهاي تابع شهرستان دشت آزادگان است که در اوايل جنگ کنترل آن به دست دشمن بعثي افتاد ولي با توجه به اينکه اين شهر براي تصرف شهر اهواز که هدف اساسي عراق در جنگ بود بسيار مهم و حياتي بود خارج شدن آن از دست دشمن براي رزمندگان ايراني بسيار حائز اهميت بود و سرانجام از خود گذشتگي آنها با تعداد نيروها و ادوات جنگي بسيار کمتر از دشمن باعث شد اين شهر در 26 آبان ماه سال 1359 از دست دشمن خارج شد و اينگونه روياي تصرف مرکز خوزستان از سوي عراقي ها با فداکاري سربازان ايراني نقش بر آب شود.
اي که سوسنگرد در آن قرار داشت جبهه مياني خوزستان بود و منطقه اي وسيع شامل حميديه، سوسنگرد و بستان را شامل مي شد. عراق با کنترل آن مي توانست در هر قسمت از آن به جاده اصلي اهواز - حميديه - سوسنگرد و بستان دست پيدا کند. [External Link Removed for Guests]
در اين منطقه داراي يک لشکر رزهي با سه تيپ، يک گردان نيروهاي مخصوص، يک گردان پياده، دو گردان کماندو، يک گردان شناسايي و 900 نفر از افراد جيش الشعبي مستقر کرده بود در حاليکه کل نيروهاي ايراني را تيپ سوم لشکر 92 زرهي، رزمندگان سپاه پاسداران، نيروهاي ژاندارمري سوسنگرد و گروه جنگ هاي نامنظم شهيد چمران تشکيل مي داد.
از متوقف شدن پيشروي دشمن در جنوب غربي اهواز و عدم موفقيت آنان براي اشغال اين شهر، تلاش اصلي دشمن معطوف به اين موضوع شد تا در غرب، محور اهواز - حميديه - سوسنگرد - بستان را قطع کند و به ترتيب تقدم ابتدا حميديه يا سوسنگرد و يا بستان را اشغال کند.
ترتيب از اوايل آبان ماه سال 1359 ارتش عراق پس از استقرار لشکر 9 زرهي در جنوب هويزه، شهر سوسنگرد را از جهات مختلف مورد تهديد قرار داد.
روز 22 آبان فعاليت دشمن اطراف سوسنگرد افزايش يافت و هلي کوپترهاي عراقي مواضع پدافندي ايران که در محور حميديه - سوسنگرد مستقر بودند را گلوله باران کردند و در ساعت 8 و 45 دقيقه همان روز شهر سوسنگرد بمباران شد و توپخانه دشمن از ساعت 4 تا 7 صبح آتش خود را به روي شهر سوسنگرد فرو مي ريخت. نيروهاي هوايي و توپخانه هاي ايران نيز متقابلا در محور طلائيه - هويزه - سوسنگرد واحدهاي دشمن را بمباران کردند.
روز 23 آبان از ساعت 4 و 30 دقيقه صبح شهر سوسنگرد از تمام جهت ها زير باران گلوله توپخانه دشمن قرار گرفت و هلي کوپترهاي دشمن نيز محور حميديه- سوسنگرد را مورد حمله قرار دادند و در پوشش اين آتش سنگين واحدهاي زرهي دشمن از سمت غرب و جنوب به طرف سوسنگرد به حرکت درآمدند اين در حالي بود که نيروهاي مردمي و سپاه پاسداران و ژاندارمري مستقر در ساير محورها تنها مجهز به سلاح سبک و ضد تانک بودند.
از آغاز حمله دشمن به سوسنگرد و محاصره آن و مقاومت شجاعانه مردم شهر که اجازه ندادند نيروهاي دشمن شهر را به طور کامل اشغال کنند شهر سه روز در محاصره کامل دشمن قرار داشت.
[External Link Removed for Guests]
در ساعت 6 و 30 دقيقه صبح روز 26 آبان ماه يگان هايي از نيروهاي مسلح کشور متشکل از تيپ 2 و تيپ 3 از لشکر 92 زرهي اهواز، گروه رزمي 148 پياده از لشکر 77 خراسان، گروه رزمي 37 زرهي شيراز، گروه جنگ هاي نامنظم شهيد چمران با پشتيباني آتش توپخانه و نيروهاي هوايي و هوانيروز به منظور شکست حصر سوسنگرد دست به حمله زدند.
هاي جنگهاي نامنظم شهيد چمران در محور ابوحميظه سوسنگرد پيشروي کردند و رزمندگان سپاه و نيروهاي مردمي در محور سوسنگرد - دهلاويه در مقابل تهاجم دشمن مقاومت مي کردند. هنگ ژاندارمري سوسنگرد نيز دوشادوش ساير رزمندگان در دفاع از شهر سوسنگرد شرکت داشت.
3 لشکر 92 زرهي در يک اقدام به موقع آبادي سبحاني را آزاد کرد و عمليات شمالي دشمن با ناکامي مواجه شد. تيپ 2 لشکر 92 زرهي و گروه جنگ هاي نامنظم شهيد چمران در شمال و جنوب جاده حميديه - سوسنگرد به پيشروي خود ادامه دادند و نيروهاي دشمن را از دو طرف مورد تهاجم قرار دادند.
12 روز 26 آبان تلاش دشمن براي اشغال سوسنگرد در هم شکسته شد و کم کم آثار شکست و عقب نشيني در آنان نمايان شد. در بعد از ظهر همان روز عقب نشيني دشمن در شرق سوسنگرد به طرف جنوب آغاز شد و نيروهاي دشمن تلاش مي کردند تا هرچه سريع تر خود را از مهلکه نجات دهند و به جنوب کرخه عقب نشيني كنند.
در واپسين ساعت هاي روز 26 آبان تمام نيروهاي دشمن صحنه نبرد را ترک و به سمت جنوب فرار کردند، تيپ 2 لشکر 92 زرهي همراه ساير رزمندگان به سوسنگرد رسيد و نيروهاي دشمن در شمال غرب سوسنگرد به مواضع پدافندي خود عقب نشيني کردند و شهر به کنترل کامل نيروهاي جمهوري اسلامي ايران درآمد.
اين عمليات پيروزمندانه چند نکته جالب دارد که مهمترين آنها صدور فرمان امام خميني(ره) در روز 25 آبان ماه يعني يک روز قبل از آزادسازي سوسنگرد بود که در آن امام(ره) فرمودند:« بايستي تا فردا سوسنگرد آزاد شود» و رزمندگان اسلام در پاسخي سريع و بي درنگ به فرمان رهبر خود فرداي همان روز دشمن متجاوز را از خاک کشور بيرون راندند و سوسنگرد را آزاد کردند.
دوم هم اين بود که در اين عمليات نيز حضور مردم به خصوص مردم عرب منطقه در مقاومت در برابر دشمن چشمگير بود و آنها همانند خرمشهر و آبادان سدي محکم در مقابل دشمن بودند.
سوم اين واقعه اين است که متاسفانه در اکثر و شايد در همه تقويم هاي کشور اسمي از سالروز آزادسازي و فتح سوسنگرد به ميان نيامده است. در حالي که وقايعي با اهميت کمتر در تقويم ثبت شده چنين واقعه اي که در آن فرزندان انقلاب و ايران اسلامي دلاورانه در مقابل دشمن تا بن دندان مسلح مقاومت کردند و با حمله اي از سر ايمان و اخلاص دشمن را به بيرون از شهر سوسنگرد راندند در تقويم ثبت نشده است.
[External Link Removed for Guests]
جام جم ( مهر)
