هرگاه در هر سطح مقطع دو بعدی که با جریان هوا در یک امتداد قرار گرفته و یک تغییر کلی در جریان هوای اطراف سطح آیرودینامیکی با بیشترین ضریب برا (CLmax) پیش آید به طوریکه لایه مرزی از سطح بالایی ، سطح آیرودینامیکی جدا و برآ به طور قابل ملاحظه ای کاهش یابد سطح آیرودینامیکی دچار واماندگی می شود.بالهای متداول به طور عادی در زاویه حمله حدود 16 تا 18 درجه که در هر سرعتی بسته به شتاب وارده می تواند به دست آید، دچار واماندگی می شوند.
شکل مقطع بال می تواند روی رفتار بال در نزدیکی حالت واماندگی تأثیر داشته باشد.در بعضی مواقع واماندگی بسیار سریع اتفاق می افتد و کاهش برآ چشمگیر است اما در بعضی مقاطع طراحی شده بال ، رسیدن به واماندگی به تدریج پیش می آید و افت برآر کمتر می باشد.
ویژگیهای طرح مقطع بال که روی رفتار آن در نزدیکی واماندگی تأثیر دارند عبارتند از :
شعاع انحنای لبه حمله بال
نسبت وتر بال به ضخامت آن
تحدب،به ویژه در نزدیکی لبه حمله بال
بنابراین هر بال که با ویژگیهای خاص خود طراحی شده ، در زاویه حمله مشخصی ضریب برآ آن به بیشترین میزان (CLmax) می رسد و دچار واماندگی می گردد.
لازم به توضیح است که چند عامل وجود دارد که روی سرعت واماندگی یک هواپیما تأثیر می گذارند.این عوامل عبارتند از :
وزن هواپبما : بدین صورت که هرچه وزن بیشتر شود سرعت واماندگی نیز زیاد می گردد.
Vs2/Vs1=√(Ws2/Ws1)
(Vs = stall speed of the aircraft in straight, level flight)
محل گرانیگاه هواپیما : هرچه گرانیگاه هواپیما رو به جلو رود سرعت واماندگی بیشتر می شود.
آشفتگی هوا : برف و یخ جمع شده روی بال ؛ سرعت واماندگی را زیاد می کنند.
در هواپيماها اولين علائم توسط دستگاه هشدار دهنده اعلام واماندگي (بوق Stall) و يا لرزش هاي مختصر مشخص ميشود.
پس از وقوع واماندگي بايد با بالا دادن تدريجي و آرام Brake ها باعث كاهش تدريجي زاويه حمله شده و جريان هواي روي بال را به حال اول برگردانيم تا سرعت بال در هوا افزايش يابد. خلبان چنانچه در یک شرایط خارج از کنترل از ارتفاع 1500 متر پایین تر آمد باید Eject کند.
منبع تصاویر: دانش آموز خلبان (راد ماشادو)
نویسنده : hamed_713