آشنایی با آرتیشو (کنگر فرنگی) Artichoke و خواص درمانی آن

[رونین]

رومی‌ها در حدود ۲۰۰۰ سال پیش این گیاه را پرورش می‌دادند و به‌عنوان سبزی در سالاد استفاده می‌کردند. آرتیشو در قرن شانزدهم در انگلستان و فرانسه برده شد و سپس در قرن نوزدهم در آمریکا کشت شد. اکنون کالیفرنیا و سواحل اقیانوس آرام مرکز کشت آرتیشو می‌باشد. کلمه Artichoke از کلمه ایتالیائی Articicco مشتق شده که به معنی میوه کاج می‌باشد و آرتیشو هم مانند میوه کاج است. آرتیشو برای رشد احتیاج به آب و باران فراوان دارد.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از رویترز ، آرتیشو گیاهی است چند ساله درای ساقه‌ای راست که ارتفاع آن به حدود یک متر می‌رسد. برگ‌های آن پهن و دراز مانند برگ‌های کاهو است که به رنگ سبز تیره است. در انتهای ساقه میوه آن که به شکل میوه کاج یا سیب فلس‌دار است مشاهده می‌شود‌. گلبرگ‌های آن ضخیم‌ و گوشتی بوده و انتهای گلبرگ‌ها ضخیم‌تر است که مصرف خوراکی دارد‌.
برای خرید آرتیشو دقت کنید که برگ‌ها باز نشده و سفت‌ و سبز باشد‌. هنگامی‌که برگ‌های آرتیشو قهوه‌ای است نشان دهنده کهنه بودن آن می‌باشد‌. فصل آرتیشو معمولاً ماه‌های فروردین و ادریبهشت (‌آپریل و می‌)است‌.

ترکیبات شیمیائی:
برگ‌های خوردنی آرتیشو دارای اینولین‌، اینولاز و ماده‌ای تلخ به‌نام سینارین Cynarine می‌باشد‌.
سینارین خاصیت زیادکننده ترشحات صفرا را دارد و علت صفرا برای آرتیشو داشتن این ماده است‌.

در صد گرم آرتیشو پخته مواد زیر موجود است:
انرژی ۱۴ کالری
پروتئین ۱/۵ گرم
آب ۸۶ گرم
مواد چرب ۰/۱ گرم
مواد نشاسته‌ای ۵ گرم
کلسیم ۲۲ میلی گرم
فسفر ۴۰ میلی گرم
آهن ۰/۶ میلی گرم
سدیم ۳۰ میلی گرم
پتاسیم ۰ ۲۵ میلی گرم
ویتامین آ ۴۰ واحد بین المللی
ویتامین ب ۱ ۰/۰۴ میلی گرم
ویتامین ب ۲ ۰/۰۲ میلی گرم
ویتامین ب ۳ ۰/۶ میلی گرم
ویتامین ث ۵/۲ میلی گرم

خواص داروئی:
آرتیشو از نظر طب قدیم ایران گرم و کمی خشک است‌. قسمت مورد استفاده آرتیشو برگ‌ها و قسمت وسط آن است که به‌نام قلب آرتیشو معروق می‌باشد‌. آرتیشو‌:

۱) کبد را تمیز و اعمال کبد را تنظیم می‌کند‌.
۲) ترشح صفرا را افزایش می‌دهد.
۳) از جمع شدن چربی در کبد جلوگیری می‌کند و آنهائی که کبد چرب دارند بهتر است از آرتیشو استفاده کنند.
۴) یرقان مزمن را درمان می‌کند‌.
۵) تقویت‌کننده بدن است‌.
۶) موجب دفع ادرار می‌شود‌.
۷) تب‌بر است‌.
۸) در درمان رماتیسم مؤثر است‌.
۹) یبوست های ناشی از عدم صفرا را درمان می کند.
۱۰) در درمان ورم روده موثر است .
۱۱) باعث دفع سنگهای کیسه صفرا می‌شود.
۱۲) نیروی جنسی را افزایش می‌دهد.
۱۳) کلیه و مثانه را گرم می‌کند.
۱۴) گاز و نفخ معده و روده را از بین می‌برد.
۱۵) باعث هضم غذا می‌شود.
۱۶) بیماری‌های کبدی را درمان می‌کند.
۱۷) کلسترول خون را پائین می‌آورد.
۱۸) داروی لاغری است و کسانی‌که می‌خواهند وزن کم کنند و لاغر شوند می‌توانند هر روز آرتیشو بخورند.
۱۹) سرگیجه را برطرف می‌کند.
۲۰) آنهائی‌که گوششان زنگ می‌زند اگر آرتیشو را بخورند آنرا برطرف می‌کند.
۲۱) مبتلایان به بیماری قند می‌توانند با خوردن آرتیشو قند خود را تنظیم کنند.
۲۲) در درمان میگرن موثر است‌.
۲۳) در برطرف کردن بیماری آسم اثر مفید دارد‌.
۲۴) نقرس را برطرف می‌کند‌.
۲۵) آرتیشو رگ‌ها را تمیز کرده و تصلب شرائین را درمان می‌کند‌.
۲۶) در برطرف کردن اگزمت مؤثر است‌.
۲۷) در درمان اکثر بیماری‌های پوستی اثر مفید دارد.
۲۸) سموم بدن را دفع می‌کند.
۲۹) زخم‌های ریه و روده را درمان می‌کند.
۳۰) برای جلوگیری از ریزش مو ار برگ‌های آرتیشو پماد تهیه کرده و به سر بمالید.
۳۱) برای برطرف کردن بوی بد زیر بغل عصاره برگ آرتیشو را به زیر بغل بمالید.
۳۲) عصاره آرتیشو را اگر به بدن بمالید خارش را برطرف می‌کند.
۳۳) برای رفع آب آوردن بدن از جوشانده آرتیشو به مقدار سه فنجان در روز استفاده کنید.

مضرات:
آرتیشو چون گرم است ممکن است در بعضی از اشخاص تولید سودا کند لذا بهتر است با سرکه خورده شود ضمناً طعم آرتیشو را دوست ندارند. اینگونه اشخاص اگر بخواهند از مزایای آرتیشو استفاده کننده تنطور قرص یا کپسول آرتیشو مصرف نمایند.