آيا كامپوزيت گزينه مناسبي براي صنعت خودروسازي كشور است؟
اهميت تكنولوژي كامپوزيت در توسعه صنعت خودروسازي جهان، موضوعي است كه در طي مطالب وگفتگوهاي گذشته به آن اشاره شده
است. در كشور ما نيز به علت تحولات جهاني در صنعت خودرو، توجه به اين تكنولوژي افزايش يافته است. اما هنوز استفاده از قطعات
كامپوزيتي در صنايع خودروسازي كشور بيشتر جنبه تقليدي دارد تا استفاده آگاهانه و هدفمند. به همين دليل برخي از كارشناسان از جمله
آقاي مهندس قاسمي مدير امور مهندسي عمليات شركت مهركامپارس و مهندس اديب از كارشناسان آن شركت، معتقدند استفاده از
كامپوزيت در صنعت خودروي كشور ما جذابيت خود را از دست داده و گزينه مناسبي نميباشد. در زير خلاصهاي از نظرات ايشان آورده شده
است:
مهندس قاسمي، مدير امور مهندسي عمليات شركت مهركام پارس معتقد است كامپوزيتها گزينهاي مناسب براي توسعه صنعت
خودروسازي كشور ما نيستند. وي ميگويد: " كامپوزيت با اهداف كلاني كه ما در صنايع خودرو به دنبال آن هستيم، يعني پيشرفت و رسيدن
به سطح قابل رقابت با شركتهاي خودروسازي خارجي، سنخيتي ندارد و نياز واقعي صنعت خودرو ما در حال حاضر كامپوزيت نيست. آينده
كامپوزيت در خودروسازي ايران معلوم نيست حتي ممكن است ظرف 5 سال آينده استفاده از كامپوزيتها محدودتر از اين هم شود؛ به عنوان
مثال اوايل داشبوردهاSMC بودند اما در حال حاضر از ABSساخته ميشوند. قطعه تقويتي سپر خودرو سمند نيز درحال حاضر GMT است در
حالي كه قبلا از ناوداني ساخته ميشد و ارزانتر بود. تنها مزيت GMT سبك بودن آن است و از نظر طول عمر و دوام در مقايسه با فولاد
ضعيفتر است."
وي در ادامه با اشاره به دنبالهروي صنعت خودروسازي ما از خودروسازان جهان ميگويد: "صنعت خودروي ما دنبالهروي خوبي از دنيا داشته و
كوركورانه هم كه شده سعي دارد پابهپاي دنيا حركت كند، ببيند و اجرا كند. اما توسعه تكنولوژيهاي نويني نظير تكنولوژي كامپوزيت در ايران
بسيار زمانبر است زيرا راهي است كه كشورهاي پيشرفته حدود 20 سال پيش شروع كردهاند و حال به نتيجه رسيدهاند. ممكن است
ظرف چند سال آينده تكنولوژي برتر و جديدي جايگزين شود در حالي كه ما هنوز در اول راه هستيم و بايد اين روش را نيز رها كنيم و به دنبال
آن تكنولوژي جديد برويم."
مهندس قاسمي با اشاره به قديمي بودن تكنولوژيهاي موجود در كشور ميافزايد: "در كشورهاي بزرگ صنعتي بعد از استفاده بهينه و بهره
برداري از دستگاه آنها را از رده خارج ميكنند و وقت و هزينه صرف تعمير و نگهداري آن نميكنند بلكه آنرا به كشورهايي نظير كشور ما مي
فروشند."
وي يكي ديگر از مشكلات عمده صنعت كامپوزيت را تهيه مواد اوليه ميداند كه بايد عمدتا از خارج كشور وارد شوند و توليدكنندگان داخلي
قادر به توليد آن نيستند.
مهندس اديب، ار كارشناسان شركت مهركام پارس نيز در تأييد صحبتهاي مهندس قاسمي ميگويد: "پرداختن به بحث استفاده از كامپوزيتها
در صنعت خودرو امروز جذابيت خود را از دست داده است. بعنوان مثال با اينكه تا چند سال قبل استفاده از كامپوزيتهاي SMC وGMT در
كاربردهاي اتاقك موتور(Under-the-hood) از مقبوليت خاصي برخوردار بودند، امروزه بدليل حجم سرمايهگذاري بالا، بالا بودن دورريز مواد و
غيره جايگاه خود را بشدت از دست دادهاند و تكنولوژيهاي رقيب مانند آميزهكاري مستقيم(Direct-compounding) جاي آنها را گرفتهاند.
امروزه به ندرت ميتوان در توسعه خودروهاي جديد، قطعات كامپوزيتي به مفهوم متداول آن را يافت و سمت و سوي صنعت خودرو در زمينه
استفاده از كامپوزيتها به موارد خاص سوق پيدا كرده است.
" وي با اشاره به اينكه تكنولوژي برتر دنيا در زمينه كامپوزيت، تكنولوژي تركيبي (Hybrid Technology) ميباشد، ميگويد: "در اين تكنولوژي يك
تقويت كننده (Insert) فلزي را در داخل قالب قرار ميدهند و پليمر مذاب را روي آن تزريق ميكنند. قيمت ارزانتر، كاهش وزن و عدم نياز به
جاسازي محل مونتاژ قطعات از مزايای اين روش است."
مهندس اديب، اما مشكل اصلي را گراني تكنولوژيهاي جديد ميداند كه انتقال آنها را مشكل مي كند: "از سوي ديگر اين تكنولوژي تنها در
كشورهايي توليد ميشود كه داراي پيشينه زيادي در اين زمينه ميباشند و صحبت كردن از توليد اين تكنولوژي در ايران به اين زوديها امكان پذير
نيست."
مهندس قاسمي ضمن تأكيد بر لزوم همكاري دانشگاه و صنعت مي افزايد: "ما تنها از دستاوردهاي كشورهاي ديگر استفاده ميكنيم و
توليد تكنولوژي نداريم و يا اگر داريم بسيار محدود است. شاخصهاي مورد نياز براي رشد و توسعه تكنولوژي را جايي تعيين ميكنند كه پايه
های تكنولوژی در آنجا رشد كرده و محكم شده است. در كشور ما كه در آغاز راه است تعيين شاخصها بر عهده دانشگاه است."
نويسنده: حسين ديبايی اصل
[External Link Removed for Guests]