تغيير و تنظيم پارامترهاي كاربري ويندوز

[Mahdi1944]

منبع : از مجله رايانه شماره 128


يكي از مهمترين مسائل در استفاده از كامپيوتر،‌راحتي استفاده براي كاربر نهايي است. مانيتورها، صفحه كليدها و ماوس هاي امروزي بگونه اي طراحي شده اند تا كاربر بتواند ساعت هاي متمادي با كامپيوتر كاركرده و كمتر احساس خستگي كند. در كنار تمهيدات سخت افزاري، سيستم عامل ها و نرم افزارهاي امروزي نيز معمولا به نوعي طراحي مي شوند تا حداكثر راحتي ممكن را براي استفاده كننده فراهم آوردند. سيستم عامل ويندوز در اين زمينه از ديروز پيشتاز بوده و از يك دهه پيش تاكنون سعي كرده است تا محيط كاربري خود را هر چه راحت تر و زيبا تر كند(User Friendly). بسياري از خوانندگان هنوز حدود يك دهه قبل يعني حوالي سال هاي 1372 را بخاطر مي آورند. در آن زمان اكثر سيستم عامل ها مانند داس و يونيكس و داراي محيط متني(text) و رابط خط فرمان(CLI) بودند و كاربران كامپيوترها نيز از داشتن برنامه هايي مانند NC بر خود مي باليدند. بهترين مانيتورها، مانيتورهايي با تفكيك پذيري(Resulation) 640 در 480 پيكسل بودند و مي توانستند فقط 256 را نمايش دهند. اين در حالي است كه چند سال قبل، حداكثر تعداد رنگ هاي قابل نمايش فقط 16 تا بودند. علاوه بر تفكيك پذيري پايين و تعداد رنگ كم، refresh-rate آنها نيز از 75 هرتز پايين تر باشد، جزو سيستم هاي ضعيف بحساب مي آيند.
با بالا رفتن كيفيت، قيمت قطعات مختلف كامپيوتر نيز پايين تر مي آيد. امروزه با بودجه اي كمتر از -/000/000/2 ريال مي توان يك مانيتور 19 اينچ با قدرت تفكيك پذيري 1600 در 1200 خريداري كرد. مانيتورهاي 15 اينچ LCD نيز اندكي از اين مبلغ گرانتر هستند. همگام با بهتر شدن مانيتورها،صفحه كليدها و ماوس نيز به طور محسوسي تغيير كرده و زيبا تر و راحت تر شده اند. صفحه كليدهاي امروزي با با مجهز شدن به انواع كليدهاي مالتي مديا و ساير كليدهاي پر كاربرد ديگر، باعث شده اند تا كاربر كامپيوتر بتواند با حداقل تعداد كليك يا تايپ، كار خود را انجام دهد. علاوه بر اضافه شدن كليدهاي مختلف، شكل ظاهري صفحه كليدها نيز تغيير پيدا كرده و بهبود يافته است. تغيير پيدا كردن شكل صفحه كليدها باعث شده است تا كاربران هنگام استفاده از آنها كمتر دچار خستگي ناشي از كار شوند. ماوس هاي جديد نيز از چند نظر بهينه شده اند.
اضافه شدن قابليت Scroll و كليد مربوطه به خود ماوس كه كاربر را از حركت دادن ماوس و كليك هاي پي در پي براي Scroll دادن صفحه بي نياز مي كند از جمله اين تغييرات است. تعويض گوي مياني ماوس با فرستنده- گيرنده هاي نوري (اپتيك) نيز باعث شده است تا مساله كثيف شدن گوي و عدم رواني قسمت هاي مكانيكي ماوس ها نيز به گونه اي عوض شده است تا براحتي در كف دست جا گرفته وكمترين فشار ممكن را به مچ دست وارد كند. حذف كابل از ماوس و صفحه كليد و مجهز كردن آنها به تكنولوژي بي سيم يا نوري(مادون قرمز) نيز باعث شده است تا ميز كار حتي الامكان خلوت تر شده و وسايل دست و پاگير از روي آن حذف شوند. خوشبختانه سيستم عامل ويندوز نيز پا به پاي پيشرفت سخت افزاري مختلف،‌ پيشرفت كرده و بروز شده است به نوعي كه در هر زماني سخت افزارهاي آن دوره را بخوبي پيشتيباني كرده و به كاربر اجازه استفاده از آخرين تكنولوژي ها را فراهم آورده است. مثلا در حال حاضر كه اكثر صفحه كليدها داراي كليدهاي اضافي هستند، ويندوز به استفاده كننده كامپيوتر اجازه مي دهد تا بتواند براي هر كليد، كار و وظيفه خامي را تعريف كند. كاربران مختلف با توجه به نوع استفاده اي كه از كامپيوتر به عمل مي آورند، مي توانند فعاليت هاي پركاربرد وتكراري خود را بعنوان يك وظيفه براي اين كليدها تعريف كنند. پس از انجام اين كار هر گاه كه ويندوز بالا بيايد با فشردن هر كدام از اين كليدها، وظيفه تعيين شده براي آن انجام خواهد شد.
ويندوز به شما اجازه مي دهد تا وظايفي را براي كليدهاي مذكور و كليدهاي تابعي تعريف كنيد ولي حتي اگر شما اين وظايف از پيش تعريف شده خود را انجام خواهند داد. در صورتي كه صفحه كليد شما داراي اين كليدهاي اضافي نباشد(از همان صفحه كليدهاي 101و 104 كليدهاي قديمي) و يا اگر ترجيح مي دهيد كه عملكرد كليدهاي صفحه كليدتان را تغيير ندهيد، راحترين كار براي اجراي سريع و بي دردر سر نرم افزارهاي پركاربرد قراردادن آنها در منوي pop-up ويندوز است. پس از قراردادن نام نرم افزاريا برنامه مورد نظرتان در منوي pop-up ويندوز هر كجا كه كليك راست انجام دهيد، ويندوز اين منو را باز كرده و يا برنامه يا نرم افزار تعريف شده توسط شما را نيز بعنوان يك گزينه نشان خواهد داد.
كاربر با انتخاب اين گزينه كه در هر قسمت از سيستم عامل در دسترس وي مي باشد مي تواند نرم افزار مربوطه را اجرا كند. برنامه Command Prompt به اين منو اضافه شده است. مراحل اضافه كردن يك گزينه(menu item)به منوي pop-up ويندوز نسبتا ساده بوده و از طريق دستكاري كليدهاي رجيستري قابل انجام است. براي اينكار كافي است تا برنامه RegEdit را اجرا كرده و سپس كليدHKEY-CLASSES-ROOT\Directory\Shel را باز كنيد. پس از باز كردن اين كليد،كليدي با نام دلخواه(مثلاDOS) در آن ايجاد كنيد. پس از ايجاد كليد آن را هم باز كرده و رشته پيش فرض (Default String) آن را تغيير دهيد.
مقدار جديد رشته بايد همان عبارتي باشد كه دوست داريد تا در منو نشان داده شود. براي مثال ما اين مقدار عبارت است ازStart DOS here پس از انجام اين كار بايد كليدي به نام Command زير كليد فعلي ايجاد كرده و رشته پيش فرض آن را نيز تغيير دهيد. اين رشته بايد حاوي دستور باشد كه دوست داريد تا با انتخاب منو اجرا شود. در اين مثال مقدار اين رشته را برابر.com Command قرار مي دهيم. در انتها و پس از اجراي كليه مراحل بالا مي توانيد برنامه RegEdit را ببنديد ، حالا اگر روي هر كدام از دايركتوري ها كليد سمت راست ماوس را كليك كنيد، داخل منوي باز شده گزينه جديدي را مشاهده خواهيدكرد. با انتخاب اين گزينه نيز درباره برنامه مورد نظرتان اجرا خواهد شد. توجه داشته باشيد كه چون كليد مربوطه را زير كليدdIRECTORY اضافه كرده بوديم، گزينه حاصله نيز منوي pop-up دايركتوري ها اضافه شده است ولي در اصل اين نوع گزينه ها را مي توان به هر كدام از منوهاي pop-up ويندوز اضافه كرد.

حذف tooi-tip ها با ويرايش رجيستري
براي كاربراني گه مدت نسبتا زيادي است با ويندوز كار مي كنند tooi-tipها عموما زايد بوده و حوصله آدم را سر مي برند. هر چند كه براي راه افتادن يك كاربر تازه كار همين tipها كمك بسيار خوبي خواهند بود ولي استفاده كنندگاني كه چند ماهي به طور جدي با سيستم كار كنند ديگر نيازي ندارند تا بدانند كليدهاي Maximize، Close،OK و چه كاري انجام مي دهند.
براي حذف tool-tip ها و عدم نمايش آنها توسط ويندوز تنها روش استفاده از رجيستري وتغيير مقدار كليدهاي آن است.
براي اين منظور بايد برنامه RegEdit را مجددا اجرا كرده و كليد HKEY-CURRENT-USER\Control Panel\Desktop را باز كنيد. پس از باز كردن اين كليد روي متغيير UserPreferencemask كليك كنيد تا بتوانيد مقدار آن را تغيير دهيد. براي اينكه به سيستم عامل بفهمانيد كه ديگر نمي خواهيد tool-tip ها را ببينيد، بايد از رقم سمت چپ عدد مربوطه 8 واحد كم كنيد . البته دقت كنيد كه اين عدد در مبناي 16 ذخيره شده است و شما هم عمل تفريق را بايد در همين مبنا انجام بدهيد. در مبناي 16،16 رقم وجود دارند كه رقم هاي 0 تا 9 دقيقا مانند سيستم ده دهي بوده و علاوه بر آن 6رقم ديگر نيز وجود دارند كه به صورت زير در نظر گرفته مي شوند.f=15،e=14، d=13، c=12، b=11،a=10
بنابراين اگر مقدار متغيير خوانده شده BE 00 00 00 باشد، بايد آن را به مقدار 3E 00 00 00 تغيير داده و ذخيره كنيد. با اين تغيير ديگر tool-tipها را نمايش نخواهد داد.

تغيير عنوان (title) پنجره هاي برنامه هاي ويندوز
آيا مي دانيد كه عنوان (title) برنامه هاي ويندوز را مي توان تغيير داد؟ مثلا مي توانيد عنوان پنجره هاي برنامه هايي مانند Outlook Express، IE و Windows Media Plater را عوض كرده و آنها را با اسامي دلخواه خودتان جايگزين كنيد. در اين قسمت روش عوض كردن عنوان پنجره OE(مخفف Outlook Express ) و Media Plater را توضيح مي دهيم. براي عوض كردن عنوان پنجره OE پس از اجراي برنامه RegEdit كليد
HKEY-CURRENT-USER\Identities\{hex number}\Software\Microsoft\Outlook Express\5.0
را باز كنيد. سپس داخل اين كليد متغييري به نام Window Title (بدون فاصله ) و از نوع رشته اي درست كنيد. مقدار اين متغيير هر چه كه باشد از اين پس برنامه OE آن را بالاي پنجره خود نشان خواهد داد . براي برنامه Media Player كليد رجيستري مربوط عبارت است از:
HKEY-CURRENT-USER\ Software\Policies\Microsoft
داخل اين كليد بايد كليد ديگري به نام Windows Media Plater وجود داشته باشد . اگر كليدي به اين اسم وجود نداشته باشد مي توانيد آن را ايجاد كنيد. پس از ايجاد اين كليد متغييري از نوع رشته اي به وجود آورده و اسم آن آن را هم Title Bar بگذاريد. حال هر عبارتي را كه بخواهيد روي پنجره Media Plater نشان داده شود بعنوان مقدار اين متغيير رشته اي را ذكر كنيد. پس از بستن برنامه RegEdit متوجه خواهيد شد كه Media Plater عبارت مورد نظر شما را در Title Bar خود نشان مي دهد. البته بين Media Platerو ساير برنامه هاي ويندوز نظير IE و OE در اين زمينه تفاوت كوچكي دارد بدين معني كه Media Plater به جاي نمايش خود متن تعريف شده ، پيشوند:. Provided by را نيز به آن اضافه كرده و سپس متن حاصل شده را بعنوان تيتر پنجره نمايش مي دهد.


Product Key گم شده
گاهي پيش مي آيد كه پس از نصب ويندوز، Product Key( يا به اصطلاح شماره سريال ) آن را گم كنيد در اين حالت براي نصب مجدد اين ويندوز دچار مشكل خواهيد شد. اين مشكل جور ديگري هم مي تواند پيش بيايد. فرض كنيد يكي از دوستانتان يا همكارانتان نسخه اي از ويندوز را نصب كرده و استفاده مي كنند ، شما هم سي در مربوطه را از آنها گرفته و مي خواهيد نصب كنيد ولي در عين حال شماره سريال آن گم شده يا از بين رفته است، سوالي كه اينجا مطرح مي شود ، اين است كه چطور مي توان به Product Key يك ويندوز نصب شده دسترسي پيدا كرد. دقت كنيد كه Product Key كه در حين نصب لازم ايت تا آن را وارد كنيد با ID Product كه در قسمت properties كامپيوتر( My Computer ) نشان داده مي شود،‌متفاوت است . به هر حال اگر قصد داريد تا Product Key ويندوز را ببنديد راحت ترين كار اين است كه آن را از كليد زير بخوانيد:
HKEY-LOCAL-MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion
در اين كليد متغييري به نام Product Keyوجود دارد كه مقدار اين متغيير همان Product Key ويندوز است.

مشكلات دستور XCopy
دستور XCopy يكي از پركاربردترين دستورهاي خط فرمان (Shell) در محيط ويندوز است وبراي گرفتن پشتيبان(Backup) به طور معمول توسط كاربران كامپيوتر مورد استفاده قرار مي گيرد. ولي اين دستور هم مانند اكثر دستورهاي خط فرمان براي كار در محيط ويندوز اشكالاتي داد. در اين قسمت بر آن هستيم تا يكي دو مورد از اشكالات آن را براي شما نشان دهيم تا نا خواسته در دام آنها گرفتار نشويد. يكي از اشكالات كار در محيط خط فرمان اين است كه در اين محيط متني اسم فايل هايي بيش 8 حرف دارند (Long file name) را نمي توان بدرستي مشاهده كرد. Command Prompt ويندوز براي نشان دادن اسم اين فايل ها 6 حرف اول آنها را نشان داده و سپس با گذاشتن تيلد( علامت ~) و يك عدد يك رقمي ، اسم جديدي تشكيل داده و از آن استفاده مي كند. حال براي اينكه متوجه يكي از ايرادهاي دستور XCopyشويد، كافي است تا مثال زير را دنبال كنيد.
ابتدا يك دايركتوري ايجاد كرده و سپس چند زير دايركتوري ها بايد بيش از 8 حرف بوده و به اصطلاح از نوع Long file name باشند. حال اگر در محيط خط فرمان دستور DIR را اجرا كنيد متوجه خواهيد شد كه سيستم عامل اسم دايركتوري ها را به صورت زير نشان مي دهد :porcup ~ 4،3 porcup ~، porcup ~2 و porcup ~1 حالا دومين دايركتوري را پاك كرده و مجددا دستور DIR را اجرا كنيد، اگر همه چيز را بدرستي اجرا كرده باشيد بايد اسم سه دايركتوري زير را روي صفحه مانيتورتان ببينيد: porcup ~ 4،3 porcup ~، porcup ~1 حالا با دستور XCopy و با سوئيچ E \( براي اينكه زير دايركتوري هاي خالي نيز كپي كند) همين دايركتوري ها را به محل ديگري كپي كنيد.
پس از اتمام عمل كپي از دايركتوري هاي جديد DIR بگيريد، اگر اين كار را انجام دهيد با ليست زير مواجه خواهيد شد:procup ~ 3، procup ~ 2، procup ~1، همان طور متوجه شديد XCopy اسم دايركتوري ها را مرتب كرده و تغيير مي دهد ولي اين چيزي نيست كه همه كاربران دوست داشته باشند، چون اگر اسم يا مسير يكي از اين دايركتوري ها در برنامه اي يا رجيستري تعريف شده باشد ، با اين تغيير برنامه مزبور دچار اشكال خواهد شد. XCopy ايراد ديگري نيز دارد و آن اينست كه در هنگام كپي كردن فايل ها از راديوهايي از نوع NTFS به راديوهايي از نوع FAT يا FAT 32 تاريخ وزمان (time stamp) فايل ها را اشتباه مي كند . براي رفع مورد باتلا مي توانيد بجاي دستور XCopy از دستور XXCopy، استفاده كنيد. برنامه XXCopy را مي توانيد از سايت [External Link Removed for Guests]، بارگذاري (download) كنيد.

مشكل عدم نصب راه اندازهاي دستگاههاي مختلف(Drivers)
حتما گاهي اوقات برايتان پيش آمده كه خواسته ايد تا راه انداز) driver) دستگاه خاصي مانند پرينتر، اسكنر، كارت گرافيكي، صوتي، مادربرد يا را نصب كنيد ولي ويندوز در هنگام نصب آن دچار مشكل شده و بالاي نتيجه عمل نصب نيز متوقف مانده است. يكي از دلايل ناكام ماندن ويندوز در نصب و راه اندازها مي تواند پر شدن دايركتوري inf خود وينودوز باشد. سيستم عامل ويندوز داخل دايركتوري خود، زيردايركتوري خود به نام inf دارد كه فايل هاي درايوهاي مختلف را آنجا نگهداري مي كند. بعضي اوقات بعلت از كار افتادن سيستم، راه اندازي مجدد آن، اشكالات و ايرادهاي منطقي موجود در برنامه هاي مختلف منجمله IE و خود ويندوز فايل هايي با اندازه صفر كيلو بايت در اين دايركتوري فايل هايي با اندازه صفر كيلو بايت در اين دايركتوري تشكيل مي شوند. حال اگر تعداد فايل ها در اين دايركتورسي خيلي زياد شوند(مثلا به40,000 يا 50,000 تا برسد) ويندوز در نصب و راه اندازهاي جديد دچار مشكل خواهد شد. در اين مواقع بهترن راه حل پا كردن فايل هاي اضافه و خراب از اين دايركتوري است. روش تشخيص اين فايل ها نيز از روي اندازه آنها است. بنابراين اگر شما هم با راه اندازي سيستمتان دچار مشكل هستيد، پيشنهاد ما به شما اين است كه يك سري به اين دايركتوري ها بزنيد و فايل هاي inf با اندازه صفر ر احذف كنيد. درضمن براي بالابردن سرعت سيستمتان مي توانيد هر از چند گاهي اين كار را با دايركتوري temp ويندوز انجام دهيد. دايركتوري temp قسمتي از ويندوز است كه برنامه هاي كاربردي مختلف و حتي برنامه هاي خود ويندوز اطلاعات موقت خود را در آنجا نگهداري مي كنند ولي باز به علت ايرادهاي مختلفي كه در خود نرم افزارها و يا در سيستم ممكن است وجود داشته باشد بعضي از اين برنامه ها، اطلاعات موقت ايجاد شده توسط خودشان را پاك نمي كنند، بنابراين با گذشت زمان حجم دايركتوريtemp افزايش يافته و عملا ده ها مگابايت اطلاعات زايد و بدرد نخور روي ديسك بجا مي ماند كه هيچ فايده اي جز كندتر شدن سيستم شما نخواهد داشت. در ضمن فراموش نكنيد كه پس از پاك كردن فايل هاي داخل دايركتوري temp بد نيست تا يكبار كامپيوتر خود را راه اندازي مجدد(restart) كنيد.