در سال 1962 که جنگ سرد به سمت رقابت اتمی و موشکهای بالستیک میرفت ، مقامات شوروی متوجه شدند که با استقرار کمربندی از موشکهای اتمی آمریکا در اروپای غربی که از ترکیه تا انگلستان کشیده شده بود ، شوروی از نظر توازن قوای اتمی به شدت در موضع ضعف قرار گرفته ، چراکه شوروی در آن زمان نمیتوانست با موشکهای بالستیک برد متوسط خود آمریکا را هدف قرار دهد و موشکهای قاره پیما نیز هنوز به تولید انبوه نرسیده بودند . این یعنی آمریکا میتوانست شوروی را از پایگاههای خود در اروپا مورد بمباران قرار دهد ، بدون اینکه شوروی ها بتوانند کاری انجام دهند .
در می 1962 خروشچف متقاعد شد که برای مقابله با توسعه طلبی فزاینده ی آمریکا و بخصوص در پاسخ به استقرار موشکهای اتمی ژوپیتر در ترکیه در آوریل 1962 ، طرح استقرار موشکهای اتمی شوروی در کوبا مورد اجرا قرار گیرد
از طرف دیگر کوبا که تحت رهبری فیدل کاستروبه تازگی دست به انقلاب کمونیستی زده بود ، هر آن ممکن بود آمریکا با یک حمله ی همه جانبه این کشور را اشغال کند ، عملیات ناموفق "خلیج خوکها" در سال 1961 توسط سی آی ای برای سرنگون کردن حکومت سوسیالیستی کوبا ، تهدیدهای مکرر مقامات آمریکایی ، تلاشهای بی پایان برای ترور رهبر کوبا و مهمتر از همه ، مصوبه ی مجلس آمریکا که به صراحت به رییس جمهور اجازه میداد "در صورت تهدید منافع آمریکا ، اقدام به حمله ی نظامی به کوبا کند" ، مقامات شوروی را به این نتیجه رساند که کوبا برای دفاع از خود در مقابل آمریکا احتیاج به تسلیحات نامتعارف و حمایت همه جانبه ی شوروی دارد .
در اوایل 1962 ، گروهی از متخصصان نظامی و موشکی ارتش شوروی که به عنوان همراه هیئت امور کشاورزی به کوبا رفته بودند ، با فیدل کاسترو ، رهبر کوبا ملاقات کردند . کاسترو در این ملاقات بر احتمال زیاد حمله ی دوباره ی آمریکا به کوبا تاکید کرد ، در نهایت کاسترو پیشنهاد شوروی برای استقرار موشکهای اتمی در خاک کوبا را پذیرفت .
از جولای همان سال متخصصان شوروی تحت عنوان "متخصصان کشاورزی" و "متخصصان ماشین آلات" به کوبا سرازیر شدند .
عملیات آنادیر (Operation Anadyr)
عملیات آنادیر که یکی از موفق ترین عملیاتهای سری تاریخ بود طرحی از سوی مقامات نظامی شوروی برای استقرار موشکهای اتمی و نیروهای نظامی شوروی در کوبا بود تا بدین طریق توان دفاعی کوبا در مقابل حمله ی احتمالی آمریکا تقویت شود .
هدف عملیات آنادیر ، استقرار 60000 سرباز شوروی ، 3 هنگ موشک بالستیک SS-4 و دو هنگ موشک بالستیک SS-5 مجهز به کلاهک اتمی در خاک کوبا بود ، برد موشک SS-4 2000 کیلومتر و برد موشک SS-5 3700 کیلومتر بود .
از همان ابتدای شروع عملیات ، حفاظت اطلاعات شدیدی حتی برای خود شوروی ها اعمال میشد ، تمامی طراحی و انجام عملیات در اختفای کامل انجام میشد . بر طبق اسناد ، تنها 10 نفر حق داشتند از این عملیات با تمام ابعاد و حجم آن اطلاع داشته باشند ، حتی فرمانده کل نیروهای پدافند هوایی ، فرمانده نیروی دریایی وزیر ناوگان دریایی شوروی نیز حق نداشتند بطور کامل از تصمیمات استراتژیک مقامات مافوق شوروی در مورد این عملیات اطلاع داشته باشند .
در اواسط ژوئیه سال 1962 از طریق بسیاری از مناطق شوروی از جمله نیکلایف ، سواستوپل ، پوتی ، مورمانسک و غیره بر روی کشتی ها شروع کردند به بارگیری تراکتور و ماشین آلات کشاورزی ، 86 فروند کشتی ناوگان دریایی کشوری به این کار اختصاص یافته بود . فرماندهان کشتی ها در بارنامه های خود میدیدند که نوشته شده این تجهیزات کشاورزی به آفریقا و یا آمریکای لاتین حمل میشود . اما بعد از رسیدن به نقطه ی معینی در اقیانوس آنها در حضور افراد مخصوصی پاکتهای ویژه ای را میگشودند که در آن اسناد مقصد واقعی قید شده بود . به فرماندهان کشتی ها دستور داده بودند که از تنگه ها فقط در هنگام شب عبور کنند .
خدمه کشتی ها و نیروهای نظامی اغلب ایام را در کایوت (اطاقک های گرم) و خفه سپری میکردند . فقط شبها برای مدت کمی به آنها اجازه داده میشد که به روی عرشه بیایند و از هوای دریا استفاده کنند
شدت حفاظت اطلاعات در این عملیات به حدی بود که حتی سربازان ارتش سرخ هنگامی که سوار کشتی ها میشدند نمیدانستند که قرار است به کوبا بروند ، به آنها گفته شده بود که به یک منطقه ی سرد میروند و به آنها تجهیزات و لباسهای زمستانی داده شد ، حتی خود عملیات نیز بطور عمد به نام یک رودخانه در منطقه ی خاور دور بنام "آنادیر" نام گذاری شد تا مخاطبان داخلی و خارجی را گمراه کند (آنادیر نام طرح نظامی استالین برای اشغال آلاسکا توسط 1 میلیون سرباز از خاور دور شوروی نیز بود)
تصویر کشتی شوروی "پولاتاوا" در راه کوبا، گرفته شده توسط هواپیمایU-2
از طرفی آمریکایی ها نیز درباره ی استقرار نیروهای شوروی در کوبا مشکوک بودند اما با وجود نظارت شدید روی کشتی های شوروی توسط هلیکوپتر ها و هواپیماهای یو-2 ، کوچکترین مدرکی برای اثبات درستی این ظن پیدا نشد ، شوروی ها نیز به طور مکرر به از طریق نمایندگان و رسانه های خود از جمله تاس "آژانس تلگراف شوروی" به آمریکا اطمینان میدادند که شوروی فقط تسلیحات دفاعی به کوبا ارسال میکند .
در 8 سپتامبر 1962 و در بحبوحه ی عملیات آنادیر ، نامه ای محرمانه و فوق العاده مهم از وزارت دفاع مسکو به کوبا ارسال شد که تشدید عملیات آنادیر را به دنبال داشت :
"به فرمانده نیروهای شوروی در کوبا
به جهت تقویت نیروهای شوروی در کوبا و افزایش توانایی های آن برای مقابله با پیاده شدن دشمن در خاک کوبا ، برای شما تجهیزات اضافی ارسال میکنیم .
- یک اسکادران بمب افکنIL-28
- سه گردان موشکی "لونا" ( 6 لانچر ، 12 موشک ، 12 کلاهک مخصوص و 24 کلاهک متعارف)
در شرایط پیاده شدن نیروهای دشمن در خاک کوبا یا در صورت تمرکز کشتی ها و نیروهای آبی خاکی دشمن نزدیک ساحل کوبا یا در آبهای کوبا ، در صورتیکه انهدام نیروهای دشمن با استفاده از تجهیزات متعارف به طول بیانجامد و امکان دریافت دستور از وزارت دفاع شوروی وجود نداشته باشد ، شما اجازه دارید خودتان نسبت به استفاده از تسلیحات اتمی "لونا" ، "آی ال-28" به عنوان تسلیحات جنگ محلی و با هدف انهدام کلی نیروهای دشمن در خاک کوبا یا در آبهای تحت کنترل کوبا و دفاع از جمهوری کوبا اقدام نمایید
]
وزیر دفاع اتحاد جماهیر شوروی ، آر.مالینفسکی
فرمانده کل ارتش سرخ ، ام.زاخاروف
سپتامبر 1962 "
بمب افکن متوسط IL-28 با برد 2.180 کیلومتر و حداکثر سرعت 900 کیلومتر بر ساعت ،قادر به حمل 3000 کیلوگرم بمب در محفظه ی داخلی،مجهز به 4 تیربار NR-23
تسلیحات اضافی ارسال شده توسط شوروی به کوبا بعدها از این مقدار نیز فراتر رفت ، بطوریکه طبق اسناد ، در طول عملیات آنادیر که از نیمه ی ژوئن تا 24 اکتبر (بیش از 4 ماه) به طول انجامید ، بطور کل 24 سکوی پرتاب ، 42 موشک SS-4 (از حمله 6 موشک تمرینی) ، 45 کلاهک اتمی ، 42 بمب افکن آی ال-28 ، 40 جنگنده ی میگ-21 ، 2 هنگ پدافند هوایی (متشکل از سامانه ی اس-75) ، 4 هنگ مکانیزه و 47 هزار سرباز به کوبا منتقل شدند.
عملیات کاما (Operation Koma)
"عملیات کاما" یک عملیات زیرشاخه ی عملیات آنادیر بود که کمتر از آن سخن به میان آمده ، هدف از این عملیات استقرار 7 زیردریایی موشکی شوروی در منطقه ی ماریل در کوبا در نزدیک آمریکا بود ، این زیردریایی ها که مجهز به موشکهای بالستیک کوتاه برد بودند میتوانستند در صورت رسیدن به فاصله ی مناسب خاک آمریکا را مورد هدف قرار دهند .
عملیات در اول اکتبر 1962 آغاز شد ، در ابتدا 4 زیردریایی تهاجمی دیزل-الکتریکی پروژه 641 موسوم به "Foxtrot" به نامهای رمز B-4, B-36 , B-59 , B-130 از دریای کاراییب به منطقه اعزام شدند تا راه را برای زیردریایی های موشکی هموار کنند .
اما این عملیات شکست خورد (هرچند عملیات آنادیر ادامه پیدا کرد) ، هیچ یک از زیردریایی های بالستیک از کوبا جدا نشدند و تمامی 4 زیردریایی فاکسترات توسط ناوها و هواپیماهای ضد زیردریایی آمریکا کشف شده و بطور نزدیک مورد تعقیب قرار گرفتند. 3 زیردریایی الکتریکی شوروی مجبور بودند هر چند وقت یکبار به سطح آب بیایند تا باتری هایشان را شارژ کنند ، همین کار باعث میشد که بسرعت توسط آمریکایی ها کشف شوند ، تنها یکی از این 4 زیردریایی بنام رمز B-4 توانست بدون اینکه به سطح آب بیاید و شناسایی شود به آبهای شوروی بازگردد .
عکسی از زیردریایی B-59 شوروی در جریان عملیات کاما
عکسی از زیردریایی B-130 شوروی در جریان عملیات کاما
ادامه دارد ....
office" /><o:p></o:p>
</o:p>
</o:p>
</o:p>
</o:p>
