پل شاه عباسی جاجرود اثری ۸۵۰ ساله
به گزارش مهر، این پل تاریخی باشکوه در ۱۰ کیلومتری شمالشرق استان تهران از آثار دوران سلجوقیان محسوب میشود که در دورههای صفویه، قاجاریهو پس از آن نیز بارها مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته است از این رو مردمآن را «پل شاه عباسی» مینامند و به نوشته منابع تاریخی این پل در زمان ناصرالدین شاه قاجار به دست «حاج میرزا بیک نوری» فراش «خلوت شاه» با هزینه بیست و چهار هزار تومان بازسازی شده است.
پل تاریخی شاه عباسی جاجرود که در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده بعنوان یکی از اصلی ترین بناهای تاریخی استان تهران دارای دو دهانه بزرگ میانی به عرض هفت و طول (از بستر رودخانه) ۱۲ متر و دو دهانه کوچک شرقی و غربی به عرض چهار و طول پنج متر اس.
این پل در گذشته بدلیل بالا بودن سطح رودخانه جاجرود هر چهار دهانه یادشده معبر آبی خروشان بود اما امروزه با احداث سد لتیان و کاسته شدن از حجم این شریان زیبای شمالشرق استان تهران تنها دهانههای میانی به گذرگاه آب تبدیل شده دو دهانه کوچک محل عبور عابرین هستند.
مصالح بکار رفته در بنای پل شاه عباسی جاجرود از جنس سنگهای محلی بستر رودخانه و ملاط خاک است و این اثر تا پیش از احداث پل سیمانی جاجرود تا سال ۴۲ هجری شمسی بعنوان تنها معبر مواصلاتی تهران و مازندارن بار ترافیکیخودرویی این مسیر را نیز تحمل میکرد.
ریزش بخشی از پل شاه عباسی جاجرود
اما به نظر میرسد آهسته آهسته توان این پیر خسته از بی مهری مسئولان میراث فرهنگی استان و کشور تاب شده و نفسهای آخر پل تاریخی مستقر در این دیار را میتوان در محیطی متروک به وضوح شنید.
پل باشکوه و زیبایی که طی بیش از هشت قرن متمادی تاریخ کهن نواحی سرسبزشمالشرق استان تهران را مرور کرده و اگر میتوانست لب به سخن بگشاید شایداز عبور قرقچیان پادشاه، لمس سم اسبان نیروهای لشگری، صدای چرخ ارابه مسئولان کشوری، حکومت سلطان جاج حکمران قدیمی منطقه جاجرود و دیگر وقایع کوچک و بزرگ مسیر نواحی شمالی کشور داستانهای روایت میکرد اما در حال حاضر فریاد بلند این کهن پل ۸۵۰ ساله از رنج تخریب تدریجی گویی به گوش هیچیک از مسئولان نمیرسد.
طی روزهای اخیر منظرهای ناآشنا مردمان و گردشگران اغلب پایتخت نشین جاجرود را آزرده خاطر کرد چراکه در خاطرات کودکی اهالی شمالشرق پل شاه عباسی جاجرود نمادی از قدرت و صلابت بشمار میرفت و ریزش ظلع جنوب غربی این اثر تاریخی ناخشنودی دوست داران فرهنگ غنی ایران زمین را بدنبال داشت.
تبدیل اثر ملی ۸۵۰ ساله به پاتوق معتادان
البته رنج پل شاه عباسی تنها به تخریب البته طبیعی صورت گرفته منتهی نمیشود بلکه تبدیل این اثر تاریخی هشت قرنی به پاتوق معتادان رنجی چند برابر را به رهگذران تحمیل کرده است.
مشاهده چهره خواب آلوده و درهم ریخته معتادان، سرنگ، بسته سیگار، پیکنیک، فندک و دیگر ابزارآلات استفاده از مواد افیون همراه با آتشی که طیساعات پایانی روز به جان دیوارهای تاریخی این اثر ارزشمند میافتد موجباتناراحتی و اعتراض اهالی و گردشگران را فراهم آورده است.
در سالهای اخیر به جهت حفظ و حراست از بنای قدیمی این اثر، راه گذری پل به روی وسایل نقلیه بسته شده است اما این انسداد بطور کامل صورت نگرفتهو موتورسواران اغلب افاغنه که مبحث نگهداری از آثار تاریخی این مرز و بومچندان برایشان مهم نیست بدون دغدغه خاطر از روی آن عبور میکنند.
جاری شدن فاضلاب محلی از مجاری کناری، بوی تعفن شدید و انواع و اقسام زبالههای خانگی و کارگاهی در زیر پای پل شاه عباسی را شاید بتوان کمترین مشکلات این اثر دانست.
نزولات آسمانی دلیل اصلی تخریب پل
دهیار روستای سعیدآباد جاجرود در گفتگو با خبرنگار مهر پیرامون این اثرتاریخی اظهار داشت: پل شاه عباسی جاجرود اثری تاریخی متعلق به دوران حکومت سلجوقیان است که کارشناسان قدمتی نزدیک به ۸۵۰ سال را برای آن تخمینمیزنند.
حسین رحمانی پیرامون دلایل ریزش بخشی از این پل تاریخی خاطرنشان کرد: دلیل اصلی ریزش بخش جنوب غربی این پل تاریخی جمع شدن آب بارانهای فصلی معمول این برهه زمانی است.
این مسئول ادامه داد: موضوع ریزش بخشی از پل شاه عباسی که در فروردین ماه سال جاری روی داد طی مکاتباتی به مسئولان میراث فرهنگی و همچنین بخشداری مرکزی تهران اطلاع داده شده است.
بخش مرکزی نیازمند شعبهای از سازمان میراث فرهنگی
بخشدار بخش مرکزی تهران نیز پیرامون موضوع ریزش قسمتی از این اثر تاریخی عنوان کرد: متاسفانه بخشی از پل شاه عباسی جاجرود بر اثر حوادث طبیعی تخریب شده است.
محمود مصلحی شاد بیان داشت: از این رو بخشداری مرکزی تهران در راستای حفظ و حراست از این اثر تاریخی نامه نگاریهای خود را با مسئولان میراث فرهنگی استان انجام داد و به محض تخصیص اعتبارات لازم مراحل مرمت آن آغاز میشود.
این مسئول بخش مرکزی تهران را نیازمند بازگشایی شعبهای از میراث فرهنکی و گردشگری دانست و افزود: وجود آثار تاریخی متعدد در بخش مرکزی تهران راهاندازی شعبهای از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در این مناطق را به امری ضروری مبدل ساخته است.
جاجرود مجموعهای از مناطق روستایی واقع در شمالشرق استان تهران و ۱۰ کیلومتری پایتخت است و همگان این خطه خوش آب و هوا را با رودخانه مشهور و طبیعت زیبای آن میشناسند.
نقاطی روستایی همچون خسروآباد، سعیدآباد، طاهرآباد و نواحی کارگاهی از جمله مناطق جاجرود به شمار میرود.
)
