نحوه ي درمان فشارخون بالا در شما به ميزان سلامت شما و نيز بيماري هاي همراه بستگي دارد.
اهداف درماني فشارخون
* 140 ميلي متر جيوه و يا کم تر؛ چنان چه شما يک بزرگسال سالم هستيد.
* 80/130 ميلي متر جيوه و يا کم تر؛ چنان چه شما دچار بيماري مزمن [External Link Removed for Guests]، [External Link Removed for Guests]، بيماري عروق کرونر و يا دچار ريسک بالايي از بيماري عروق کرونر هستيد.
* 80/ 120 ميلي متر جيوه و يا کم تر؛ چنان چه دچار نارسايي بطن چپ قلب و يا نارسايي قلب هستيد و قلب شما به خوبي خون را پمپاژ نمي کند و يا دچار بيماري شديد و مزمن کليه هستيد.
* اگر چه فشار خون 80/120 ميلي متر جيوه، فشار خون ايده آل در نظر گرفته مي شود ولي رسيدن به اين سطح از فشار خون در تمامي بيماران هدف درماني نيست؛ چنان چه شما بزرگسالي با سن بالاي 80 سال هستيد و فشار خون بسيار بالايي داريد، پزشک شما فشار خون هدف را براي شما 90/140 ميلي متر جيوه و يا اندکي بالاتر از آن قرار مي دهد.
تغيير شيوه زندگي در کنترل فشار خون بالا بسيار تاثيرگذار است ولي گاهي اوقات تغيير سبک زندگي کافي نيست. در اين گونه موارد پزشک شما علاوه بر [External Link Removed for Guests] و فعاليت بدني، دارو درماني را براي کاهش فشار خون توصيه خواهد کرد. نوع داروي تجويزي توسط پزشک، به سطح فشار خون شما و ابتلاي شما به ساير بيماري ها بستگي دارد.
اصلي ترين داروهاي کنترل فشار خون بالا عبارت هستند از:
- داروهاي ادرارآور تيازيدي
اين دسته از داروها که داروهاي مُدر نيز ناميده مي شوند، به کليه ها کمک مي کنند که[External Link Removed for Guests] و[External Link Removed for Guests]را دفع کند تا حجم خون کاهش يابد. معمولاً اين دسته از داروها اولين انتخاب دارويي در درمان فشار خون بالا هستند. چنان چه از ديورتيک ها استفاده مي کنيد و فشار خون شما همچنان بالا است با پزشک خود در رابطه با اضافه کردن ديورتيک ها و يا جايگزين کردن آن ها با داروهاي قبلي مشورت کنيد.
- مهار کننده هاي گيرنده بتا (بتا بلوکر)
اين دسته از داروها، بار کاري قلب را کاهش مي دهند و [External Link Removed for Guests] خوني شما را باز مي کنند و باعث مي شوند قلب شما ضربان آهسته تري داشته باشد و فشار کمتري بر [External Link Removed for Guests] پمپاژ شده وارد کند. زماني که اين دسته از داروها در ترکيبي با داروهاي ديورتيک تيازيدي تجويز مي شوند بيشترين تاثير را دارند.
- مهارکننده هاي آنزيم تبديل کننده آنژيوتنسين(ACE
)
اين دسته از داروها به بهبود وضعيت عروق خوني کمک مي کنند و اين کار را از طريق مهار تشکيل ماده اي مي کنند که باعث تنگ شدن عروق خوني مي شود. مهارکننده هاي ACE در درمان فشار خون بالا در افراد مبتلا به [External Link Removed for Guests]، نارسايي[External Link Removed for Guests] و يا[External Link Removed for Guests] بسيار موثر هستند. همچون داروهاي بتابلوکر، اين دسته از داروها نيز در صورت تجويز همراه با داروهاي ديورتيک تيازيدي موثرتر عمل مي کنند.
- بلوکرهاي گيرنده آنژيوتنسين 2
اين دسته از داروها نيز به بهبود وضعيت عروق خوني کمک مي کنند ولي اين کار را از طريق مهار عملکرد آن ماده شيميايي تنگ کننده عروق خوني مي کنند. اين گروه دارويي نيز همچون مهارکننده هاي ACE در افراد مبتلا به بيماري عروق کرونر، نارسايي قلبي و نارسايي کليوي موثر هستند.
- بلوکرهاي کانال کلسيم
اين داروها به بهبود وضعيت ماهيچه هاي عروق خوني شما کمک مي کنند. برخي از آن ها سرعت [External Link Removed for Guests]را کاهش مي دهند. دوستداران [External Link Removed for Guests] بايد در زمان مصرف اين داروها احتياط کنند. چرا که آب [External Link Removed for Guests] با بلوکرهاي کانال [External Link Removed for Guests]تداخل دارد و سطوح خوني دارو را افزايش مي دهد و فرد را در معرض عوارض جانبي قرار مي دهد. در صورت نگراني در رابطه با تداخل دارويي با پزشک خود و يا يک دارو ساز مشورت کنيد.
- مهارکننده هاي رنين
رنين آنزيمي است که توسط [External Link Removed for Guests]توليد مي شود و منجر به افزايش فشار خون مي شود. اين دارو از طريق کاهش توانايي عملکرد رنين در فرآيند افزايش فشار خون عمل مي کند.
زماني که فشار خون شما تحت کنترل قرار مي گيرد پزشک روزانه يک[External Link Removed for Guests] تجويز مي کند تا ريسک نارسايي هاي قلب و عروق را کاهش دهد.
معمولاً پزشکان جهت کاهش دوز روزانه داروي دريافتي، به جاي تجويز دوز بالاي يک دارو به تنهايي، ترکيبي از داروها با دوز پايين را تجويز مي کنند. در حقيقت دو و يا تعداد بيش تري از داروهاي کاهنده ي فشار خون بهتر از يک دارو به تنهايي عمل مي کنند. گاهي اوقات از طريق آزمون و خطا مي توان موثرترين دارو و يا موثرترين ترکيب دارويي را پيدا کرد.
فشار خون بالاي مقاوم:
زماني که با وجود دريافت حداقل سه نوع داروي کاهنده ي فشار خون که يکي از آن ها هم ديورتيک است، همچنان فشار خون بالايي داريد بدين معنا است که دچار فشار خون بالاي مقاوم هستيد. فشار خون بالاي مقاوم، حالتي است که به درمان، مقاوم است. علاوه بر اين، افرادي که فشار خون بالاي کنترل شده اي دارند ولي براي رسيدن به اين کنترل از 4 نوع مختلف دارو استفاده مي کنند نيز به نوعي مبتلا به فشار خون بالاي مقاوم هستند.
داشتن فشار خون بالاي مقاوم بدين معنا نيست که هيچ گاه نمي توانيد آن را کاهش دهيد. در حقيقت چنانچه شما و پزشک تان بتوانيد تعيين کنيد چه چيزي در پشت فشار خون بالاي مقاوم شما وجود دارد اين شانس وجود دارد که بتوانيد موثرتر به درمان آن بپردازيد. اين امکان وجود دارد که شرايط ديگري که از آن مطلع نيستيد علت فشار خون بالاي شما باشند، شرايطي مانند مشکلات کليوي و يا نارسايي تنفس هنگام [External Link Removed for Guests]. در اين شرايط بايد با پشتکار بيش تري توصيه هاي تغيير شيوه زندگي را دنبال کنيد.
پزشک شما نوع داروها و دوز مصرفي آن ها را از لحاظ مناسب بودن شان براي شما ارزيابي مي کند. داروهاي شما و دوز آن ها بايد به گونه اي تنظيم شوند که موثرترين ترکيب داروي را ايجاد کنند. ممکن است که پزشک شما داروهاي ديگري را نيز تجويز کند از جمله يک ديورتيک قوي با طول اثر طولاني. اين امکان نيز وجود دارد که پزشک شما داروهاي ديورتيک غير تيازيدي را نيز پيشنهاد کند مانند اسپيرونولاکتون که مکانيسم اثر آن ها از طريق مهار هورمون آلدوسترون است و باعث تغيير مسير جذب سديم و دفع[External Link Removed for Guests]مي شوند. معمولاً افرادي که مبتلا به فشار خون بالاي مقاوم هستند، سطوح آلدوسترون بالايي دارند.
چنانچه داروهاي خود را دقيقاً طبق دستور دريافت نکنيد مي تواند به عواقب جبران ناپذيري منتهي شود.
هرگز بدون مشورت با پزشک خود درمان دارويي خود را تغيير ندهيد.
براي مشاهده ي وب سايت دکتر فرشچي مي توانيد به آدرس اينترنتي [External Link Removed for Guests] مراجعه نماييد.
دکتر حميدرضا فرشچي - همکار تبيان
متخصص تغذيه - فوق تخصص ديابت و چاقي