هر سال سياره زمين حدودا هفته سوم مهر ماه را به پاس تمام تلاشهايي كه براي فتح فضا كشيده شده است، جشن ميگيرد تا كودكان سياره زمين فراموش نكنند كه پدران آنها از هر مليت و رنگي كه بودهاند چگونه در طي هزاران سال دانستهها و تواناييهاي خود را روي هم انباشتند تا دانش و فناوري لازم براي سفر به فضا فراهم شود..اين گردهمايي برگزار ميشود تا يادمان باشد كه از فضا به قول انوشه انصاري ـ نخستين ايراني كه به فضا سفر كرد ـ هيچ مرز قابل ديدني وجود ندارد و ما بايد فارغ از نژاد و مليت و مرزهاي سياسي، دست اتحاد به سوي هم دراز كنيم تا به عنوان تنها گونه جانوري متفكر زمين، مسووليت خود را براي حفاظت از نگين آبي منظومه شمسي و حيات منحصر به فرد روي آن انجام دهيم.یونی اسپیس كنفرانسي مربوط به كاوش و استفاده صلحآميز از فضاي ماوراي جوّ است كه توسط سازمان ملل متحد برگزار ميشود. در سومين دوره اين كنفرانس كه در 19 تا 30 ژوئيه سال 1999 در وين اتريش برگزار شد، براي استفاده از فناوري فضايي در راستاي ارتقاي سطح زندگي حال و آينده بشر تاكيد و فعاليتهايي در اينباره پيشنهاد شد. يكي از پيشنهادها، انتخاب يك روز در سال به عنوان روز فضا بود. اين پيشنهاد مورد پذيرش كنفرانس يونياسپيس3 قرار گرفت، اما در مورد تاريخ آن بين 4 اكتبر و 10 اكتبر بين كشورها اختلافنظر وجود داشت. كنفرانس به مدت دو روز به بحث در اين مورد پرداخت تا بتواند جمعبندي لازم را در اين زمينه داشته باشد. پيشنهاد هيأت جمهوري اسلامي در آن جلسه، انتخاب هفته فضا بين اين دو تاريخ به جاي روز فضا بود. با طرح اين پيشنهاد، جلسه از بنبست خارج شد و هفته جهاني فضا به تصويب يونياسپيس3 و در نهايت، مجمع عمومي سازمان ملل متحد رسيد.
اسپوتنیک-1 (Sputnik-1) اولین ساخته دست بشر بود که كه در چهارم اکتبر سال ۱۹۵۷ توسط دانشمندان و متخصصان کشور اتحاد جماهیر شوروی سابق در مدار قرار گرفت. به واسطه تأثیرهای علمی، سیاسی و اجتماعی این ماهواره کوچک بر تحولات زمان خویش و وقایع بعد از آن، تاریخ پرتاب این ماهواره آغازین روز هفتهای انتخاب شده است که به فضا و فضانوردی اختصاص دارد. روزهای شروع و پایانی هفته فضا، سالگرد دو دستاورد بزرگ بشر در ورود به عرصه فضا هستند:
* چهارم اکتبر ۱۹۵۷، همانطور که اشاره شد روزی است که اولین ماهواره مصنوعی ساخت بشر به فضا پرتاب شد و به این ترتیب راه اکتشاف در فضا پیش روی بشر گشوده گردید.
* دهم اکتبر ۱۹۶۷ تاریخ تصویب پیمان جهانی اصول حاکم بر فعالیتهای کشورها در اکتشاف و استفاده صلحجویانه از فضا (شامل ماه و سیارات) است.
این هفته را ميتوان بزرگترين رويداد مردمي در سراسر دنيا در رابطه با فضا دانست.این فرصتي براي دولتهاست تا دستاوردها و فعاليتهاي فضايي خود را به اطلاع مردم برسانند.
اهداف سازمان ملل از انتخاب هفته جهاني فضا عبارت است از:
* آموزش مردم نقاط گوناگون جهان راجع به فوايد حاصل از بهرهبرداري از فضا
* رونق استفاده از فضا براي توسعه اقتصادي پايدار
* جلب حمايتهاي عمومي از برنامههاي فضايي
* تشويق كودكان به فراگيري علوم و توجه به آينده
* ترويج راهاندازي نهادهاي مرتبط با فضا در نقاط مختلف دنيا
* جلب همكاريهاي بينالمللي براي آموزش و امداد فضايي
اكثر كشورهاي عضو سازمان ملل متحد، با در نظرگرفتن اهداف فوق، همه ساله برنامههاي متنوعي در اين زمينه ترتيب ميدهند كه از آن جمله ميتوان به برگزاري جشنوارهها، چـاپ تمبـرهاي يـادبـود، طراحي پوستر، نشـر كتب مـربـوط به علوم و فناوري فضايي و برگـزاري نمايشگاهها اشاره كرد.
هفته فضا در ایران :
دبیر هفته جهانی فضا در ایران از برگزاری مراسم هفته جهانی فضا از 13 تا 18 مهر ماه سال جاری در کشور خبر داد و گفت: سازمان ملل متحد روزهای 4 تا 10 اکتبر هر سال مقارن با 12 تا 18 مهرماه را به عنوان هفته جهانی فضا نامگذاری کرده است. در این هفته نقش فضا در زندگی انسانها ترویج و تبیین میشود.
وی افزود مراسم افتتاحیه این هفته با توجه به مصادف شدن با شهادت حضرت امام جعفر صادق (ع) با یک روز تاخیر در تاریخ 89.7.13 در سالن شهید قندی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار میشود.
به گزارش سازمان فضایی ایران، بازدید از آسمان نما، برگزاری نمایشگاههایی در زمینه فضا در مدارس و مسابقه نقاشی، مقاله نویسی، ساخت ماکت و طرحها و ایدههای جدید در امور فضایی را از دیگر برنامههای این هفته ذکر کرد و افزود: همایش بازشناخت اسرار کیهان، همایش فضا و فناوران فضایی، کارگاه آموزشی استفاده از فناوری فضایی به منظور مدیریت بلایای طبیعی، گردهمایی انجمنهای علمی هوا فضا، کارگاه آموزشی روند ثبت فنی - مقرراتی شبکههای ماهوارهای ITU، سمینار کارایی سنجش از دور در مطالعات بلایای طبیعی، سمینار پزشکی از راه دور، مراسم اختتامیه و اعطای محصولات فرهنگی سازمان فضایی به برگزیدگان این هفته از دیگر برنامههای درنظر گرفته شده برای هفته جهانی فضا در ایران است.
دبیر هفته جهانی فضا در ایران خاطرنشان کرد: برنامه تور فرهنگی - آموزشی از دیگر برنامههای جانبی این هفته در ایران است و به همین مناسبت گروهی به اجرای برنامه با موضوع فضا در تعدادی از شهرهای کشور میپردازند.
اضافه میشودایران تاکنون با ساخت بیش از 10 ماهواره با ماموریت های مختلف در زمره کشورهای صاحب فناوری فضایی قرار گرفته است. طراحی و ساخت ماهواره های "مصباح"، "زهره"، "سینا"، "رصد"، "ظفر"، "فجر"، "امیرکبیر" امید و طلوع و ماهواره برهای سیمرغ، سفیر، سفیر امید، کاوشگر 1 و 2 از جمله دستاوردهای کشور در این حوزه محسوب می شود.علاوه بر این طراحی و ساخت ماهواره سنجش از دور "پارس 2" و ماهواره عملیاتی و کاربردی مخابراتی "قائم" در دستور کار قرار دارد.
منبع : پایگاه سازمان فضائی ایران - پایگاه دانش فضائی - همشهری آنلاین - جام جم آنلاین
