آشنايي با استاندارد هاي آموزش الكترونيكي

[Mahdi1944]

از آنجا كه صنعت آموزش الكترونيكي روز به روز در حال گسترش است ، براي هماهنگي امور آن ، استاندارد هايي تدوين شده است .
ضروري به نظر مي رسد كه دست اندركاران آموزش الكترونيكي ، در هر رده اي ، با اين استاندارد ها آشنا شوند و از آنها در جهت تدوين دوره هاي آموزشي استفاده كنند تا محصولات آنها از كيفيت و كارايي مطلوبي برخوردار باشد .
بدون رعايت اينگونه استاندارد ها ، ‌اولا كيفيت و كارايي در سطح مطلوب نخواهد بود و ثانيا جابجايي دوره هاي آموزشي تدوين شده از يك سيستم به سيستم ديگر ، ناممكن و يا مشكل مي شود .

سازمان هاي متعددي در زمينه تدوين و انتشار استانداردهاي آموزش الكترونيكي نقش دارند و در اينجا فقط تعداد معدودي از آنها را كه نقش كليدي دارند ( با آدرس اينترنتي ) معرفي مي كنيم :

الف ) سازمان يادگيري توزيع پيشرفته Advanced Distributed Learning ( ADL)
[External Link Removed for Guests]

سازمان ADL يك سازمان آمريكايي و دولتي است كه در ترويج آموزش الكترونيكي و تدوين استاندارد ها در اين زمينه تحقيقات و فعاليت مي كند.
هدف اصلي ADL ، تامين امر دستيابي به آموزش و محتوي درسي ، با كيفيت بالا و مناسب براي هر فرد است تا به اين ترتيب امكانات به آساني در دسترس قرار بگيرد .
اصلي ترين ومعروفترين استاندارد تدوين شدهُ اين سازمان، SCORM ( مخفف كلمات Shareable Content Object refrence Model ) نام دارد كه تلفيقي از برخي از استانداردهاي IMS,IEEE و AICC است.
سازمان ADL ضمن يكپارچه سازي و افزودن توضيحات ، مثال ها و اصول بكارگيري آنها را به صورت واضح و كاربردي بيان كرده تا تهيه كنندگان دوره هاي آموزشي بتوانند از اين استاندارد ها به صورت سازگار و يكسان بهره مند شوند و محتوي آموزشي خود را طوري تهيه كنند كه اجزاي آنها قابل استفاده مجدد نيز باشد.

ب ) كميته CBT صنعت هواپيمايي Aviation Industry Committee (AICC)
[External Link Removed for Guests]

اين كميته كه در سال 1998 تاسيس شد شامل يك گروه بين المللي از متخصصان امور آموزشي است كه با استفاده از فن آوري جديد در امر آموزش تحقيق فعاليت مي كنند و فعاليت عمده آنها ، آموزش با كامپيوتر براي صنعت هواپيمايي است .
هدف اصلي اين كميته ، تدوين رهنمود ها و خط مشي هايي است كه هزينه ( آموزش با كامپيوتر) را بتوان در هر زمان متوقف كرد و در هر زمان مكناسب ديگر ،‌آنرا از همان نقطه پي گرفت .
AICC تا كنون مستندات زيادي را دراين زمينه ، با ذكر پيكر بندي هاي سخت افزاري و نرم افزاري مربوطه منتشر كرده است كه از آن ميان ،‌رهنمود و يا استاندارد مديريت آموزش با كامپيوتر (CMI) بيشترين مقبوليت و تاثير را داشته است . به عنوان مثال CMI001 ( كه اينك به صورت استاندارد در آمده است ) راهكارهايي را توصيف مي كند كه همخواني محتوي آموزشي را روي سيستم هاي يادگيري ( Learning Management System ) مختلف تضمين مي كند.
از ديگر فعاليت هاي مستدام اين گروه ، ترويج آموزش به صورت تعليق پذير ، چه براي سازمان هاي هواپيمايي و چه براي سازمان هاي ديگر است .

ج ) كميته استاندارد هاي يادگيري انستيتو مهندسان برق و الكترونيك
Institue for Electrical and Eletronic Engineers Learning Technology Standards Committee ( IEEELTSC)
انستيتو مهندسان برق و الكترونيك (IEEE) يك سازمان بين المللي است كه استاندارد ها و رهنمود هاي فني در زمينه برق ،‌الكترونيك ، كامپيوتر و مخابرات را تدوين مي كند .
هم اكنون نيز استاندارد هاي اين سازمان به طور گسترده رعايت و به كار گرفته مي شود و آنها تقريبا حالت بين المللي پيدا كرده اند . يكي از فعاليت هاي عمده كميته استاندارد هاي فن آوري يادگيري ( LTSC) ، تعريف مشخصه ها يا استاندارد هايي براي بهترين روش تهيه محتواي آموزشي است كه بر اساس آنها مي توان يك يك سيستم مديريت يادگيري (LMS) را از نقطه نظر رعايت استاندارد هاي به كار گرفته شده ، آزمود.
معروف ترين استاندارد اين كميته Learning Object Metadata (LOM) نام دارد. اين استاندارد نحوه تعريف و نامگذاري عناصر از منابع مختلف (Metadata) را كه در تهيه محتواي آموزشي مورد استفاده قرار گرفته اند ، مشخص مي كند .
هم اكنون سازمان هاي ADL و IMS از LOM در زمينه استاندارد و مشخصه هاي خود استفاده مي كنند .

د ) كنسرسيوم جهاني (IMS) IMS Global Consortium
http//WWW.imsproject.org
IMS كنسرسيومي از فروشندگان و توليدكنندگاني است كه در زمينه تهيه محتواي درسي ،‌دوره هاي آموزشي و آزمون ها و غيره تحقيق و فعاليت مي كنند و استاندارد هاي تدوين شده آنها مبتني بر XML است.
تا كنون اين سازمان رهنمود ها و استاندارد هايي نيز براي بهترين روش كار براي ساختار ، نمايش و تعريف مشخصه هاي فراداده اي (Metadata) مشابه LOM تدوين كرده است.
IMS ، هم چنين رويكرد هاي نظام مندي را نيز در مورد نحوه تعريف منابع به كار رفتهدر تهيه محتواي آموزش ، نحوه تبادل اطلاعات بين سيستم هاي مختلف و بالاخره نحوه مديريت و پشتيباني اين سيستم ها را در چرخه حياتشان تدوين و ترسيم كرده است .